Ο Τζέιμς Λάι, 78 ετών, ο γνωστός επιχειρηματίας και πολιτικός κρατούμενος υπέρ της δημοκρατίας στο Χονγκ Κονγκ, καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκισης τη Δευτέρα, στο πλαίσιο του αυστηρού νόμου εθνικής ασφάλειας που επέβαλε η Κίνα. Η υπόθεση αυτή, που εκκρεμεί εδώ και πέντε χρόνια, έχει προσελκύσει το διεθνές ενδιαφέρον, ενώ πολλοί αναλυτές εκφράζουν ανησυχία για την τύχη άλλων ακτιβιστών υπέρ της δημοκρατίας από το 2019 και μετά.
Ο Λάι, ιδρυτής του πλέον κλειστού εντύπου Apple Daily, συνελήφθη αρχικά τον Αύγουστο του 2020. Αργότερα κρίθηκε ένοχος για δύο κατηγορίες συνωμοσίας με ξένες δυνάμεις και μία κατηγορία υποκίνησης αναταραχής. Η ποινή του, που ουσιαστικά ισοδυναμεί με ισόβια κάθειρξη, θεωρείται από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως δείγμα της καταστολής των φιλοδημοκρατικών φωνών στο Χονγκ Κονγκ.
Πάνω από έξι χρόνια έχουν περάσει από τότε που εκατομμύρια κάτοικοι του Χονγκ Κονγκ, με επικεφαλής φοιτητές και νέους ακτιβιστές, κατέκλυσαν τους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν κατά της αυξανόμενης επιρροής του Πεκίνου στην περιοχή, το 2019. Μετά από πολύμηνες συγκρούσεις και χιλιάδες συλλήψεις, η Κίνα επέβαλε τον νόμο εθνικής ασφάλειας το 2020, πνίγοντας την μεγαλύτερη πρόκληση κατά της εξουσίας του Κομμουνιστικού Κόμματος εδώ και δεκαετίες. Ο νόμος αυτός ποινικοποιεί ουσιαστικά κάθε πράξη διαμαρτυρίας ή υπονόμευσης, με σχεδόν 100% ποσοστό καταδικών.
Η υπόθεση του Τζέιμς Λάι, ο οποίος διέφυγε από την Κίνα ως παιδί τη δεκαετία του 1950 και έχτισε μια αυτοκρατορία στο Χονγκ Κονγκ, έχει προκαλέσει την αντίδραση παγκόσμιων ηγετών και οργανώσεων. Συνεργάτες του, δικηγόροι και υποστηρικτές του εκφράζουν ανησυχία για την υγεία του, καθώς πάσχει από καρδιακά προβλήματα και υπέρταση. Οι έξι συν-κατηγορούμενοί του, δημοσιογράφοι του Apple Daily, καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης που κυμαίνονται από 6 έως 10 χρόνια.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη και άλλες σημαντικές δίκες κατά φιλοδημοκρατικών προσωπικοτήτων. Η δίκη των Chow Hang-tung, Lee Cheuk-yan και Albert Ho, πρώην ηγετών της Hong Kong Alliance in Support of Patriotic Democratic Movements of China, για υποκίνηση αναταραχής, συνεχίζεται, με μέγιστη ποινή 10 έτη φυλάκισης. Η οργάνωση αυτή ιδρύθηκε το 1989 για την υποστήριξη των φοιτητών που διαμαρτύρονταν για τη δημοκρατία στο Πεκίνο.
Μια άλλη σημαντική υπόθεση αφορά τους “HK47”, 47 πολιτικούς και ακτιβιστές που συνελήφθησαν το 2021 για τη διοργάνωση ανεπίσημων προκριματικών εκλογών το 2020. 45 από αυτούς καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης έως 10 χρόνια, ενώ δύο αθωώθηκαν. Μεταξύ των κατηγορουμένων ήταν γνωστοί ακτιβιστές όπως ο Joshua Wong, ο Benny Tai και η Gwyneth Ho.
Ο Benny Tai, ιδρυτής του κινήματος Occupy Central, εκτίει ποινή 10 ετών. Ο Joshua Wong, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα του κινήματος, καταδικάστηκε σε 4 χρόνια και 8 μήνες φυλάκισης για τη συμμετοχή του στην υπόθεση HK47, ενώ αντιμετωπίζει και κατηγορίες για συνωμοσία με ξένες δυνάμεις. Ο Nathan Law, συνιδρυτής του Demosisto, διέφυγε στο Ηνωμένο Βασίλειο και έχει ανακηρυχθεί καταζητούμενος από τις αρχές του Χονγκ Κονγκ. Η Agnes Chow, επίσης συνιδρύτρια του Demosisto, ζει αυτοεξόριστη στον Καναδά, αφού παραβίασε τους όρους της αναστολής της ποινής της. Ο Owen Chow, άλλος ακτιβιστής, εκτίει ποινή 7 ετών και 9 μηνών.
Ο Leung Kwok-hung, γνωστός ως “Long Hair”, πρώην μέλος του Νομοθετικού Συμβουλίου, καταδικάστηκε σε 6 χρόνια και 9 μήνες φυλάκισης. Ο Gordon Ng Ching-hang, Αυστραλο-Χονγκκονγκέζος, εκτίει ποινή 7 ετών και 3 μηνών. Η δημοσιογράφος Gwyneth Ho καταδικάστηκε σε 7 χρόνια για συνωμοσία υπονόμευσης και επιπλέον 6 μήνες για συμμετοχή σε μνημόσυνο για τη σφαγή στην πλατεία Τιεν Αν Μεν. Ο Jimmy Sham, διακεκριμένος ακτιβιστής, αποφυλακίστηκε τον Μάιο του προηγούμενου έτους, μετά από 4ετή κάθειρξη, και συνέβαλε στη νομική αναγνώριση των συζυγικών σχέσεων ομοφύλων. Τέσσερα πρώην μέλη του Νομοθετικού Συμβουλίου, οι Fan Kwok-wai, Claudia Mo Man-ching, Kwok Ka-ki και Jeremy Tam Man-ho, επίσης αποφυλακίστηκαν πέρυσι, μετά την ολοκλήρωση των ποινών τους.
