Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump, ανακοίνωσε ένα νέο σχέδιο υγειονομικής περίθαλψης, το οποίο προβλέπει την αντικατάσταση των κρατικών επιδοτήσεων για την ασφάλιση με άμεσες πληρωμές σε λογαριασμούς υγείας (health savings accounts) για τους καταναλωτές. Η κίνηση αυτή, ωστόσο, εγείρει ανησυχίες μεταξύ ειδικών, καθώς υπάρχει η άποψη ότι μπορεί να πλήξει τα άτομα με χαμηλότερα εισοδήματα.
Η κυβέρνηση Trump κάλεσε το Κογκρέσο να θεσπίσει νομοθεσία που θα κωδικοποιεί τις συμφωνίες του προέδρου για τη διαμόρφωση των τιμών των φαρμάκων (most-favoured-nation drug price deals) και θα καθιστά περισσότερα φάρμακα διαθέσιμα για αγορά χωρίς ιατρική συνταγή.
Σύμφωνα με τη δήλωση του Λευκού Οίκου, το σχέδιο αποσκοπεί στη μείωση του κόστους υγειονομικής περίθαλψης και στην αύξηση της επιλογής των καταναλωτών, μέσω της ενίσχυσης της διαφάνειας των τιμών, της αύξησης του ανταγωνισμού και της μείωσης της ανάγκης για δαπανηρές και χρονοβόρες επισκέψεις σε γιατρούς.
Το πλαίσιο του Trump, το οποίο βαπτίστηκε “The Great Healthcare Plan”, περιλαμβάνει ένα πρόγραμμα μείωσης του κόστους συμμετοχής στην ασφάλιση, το οποίο δυνητικά θα μπορούσε να μειώσει τα ασφάλιστρα των πιο συνηθισμένων πακέτων Obamacare κατά περισσότερο από 10%. Αντικαθιστά δε τις κρατικές επιδοτήσεις με απευθείας πληρωμές στους πολίτες.
Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος δεν παρείχε λεπτομέρειες σχετικά με το ύψος των χρημάτων που προγραμματίζεται να δοθεί στους καταναλωτές για την αγορά ασφάλισης, ούτε εάν αυτά τα κεφάλαια θα είναι διαθέσιμα σε όλους τους δικαιούχους του Obamacare ή μόνο σε αυτούς που επιλέγουν τα χαμηλότερου κόστους πακέτα “bronze” και “catastrophic”.
Η ιδέα αυτή παραλληλίζεται με μια πρόταση που είχε προταθεί από Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές πέρυσι. Οι Δημοκρατικοί, κατά βάση, την απέρριψαν, εκφράζοντας την άποψη ότι οι εν λόγω λογαριασμοί δεν θα επαρκούν για την κάλυψη του κόστους για την πλειοψηφία των καταναλωτών. Σημειώνεται ότι επί του παρόντος, τέτοιοι λογαριασμοί χρησιμοποιούνται δυσανάλογα από τους πλουσιότερους Αμερικανούς, οι οποίοι διαθέτουν μεγαλύτερο εισόδημα για να τους χρηματοδοτήσουν και έχουν μεγαλύτερο κίνητρο να μειώσουν τη φορολογική τους δήλωση.
Ερωτηθείσα κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης την Πέμπτη, εάν ο πρόεδρος μπορεί να εγγυηθεί ότι, υπό το σχέδιό του, οι άνθρωποι θα μπορούν να καλύψουν τα έξοδα υγειονομικής περίθαλψής τους, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Karoline Leavitt, δήλωσε: “Εάν αυτό το σχέδιο εφαρμοστεί, κάθε Αμερικανός που έχει υγειονομική περίθαλψη στις Ηνωμένες Πολιτείες θα δει χαμηλότερο κόστος ως αποτέλεσμα”, χωρίς να επεκταθεί σε περαιτέρω λεπτομέρειες.
“Αυτές είναι λογικές ενέργειες που συνθέτουν το μεγάλο σχέδιο υγείας του Προέδρου Trump, και αντιπροσωπεύουν την πιο ολοκληρωμένη και τολμηρή ατζέντα για τη μείωση του κόστους υγειονομικής περίθαλψης που έχει ποτέ εξεταστεί από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση”, πρόσθεσε η Leavitt.
Ο Λευκός Οίκος διαβεβαίωσε ότι το σχέδιο δεν θα επηρεάσει άτομα με προϋπάρχουσες παθήσεις.
Το σχέδιο στοχεύει επίσης τους διαχειριστές φαρμακείων (pharmacy benefit managers) και απαιτεί από τις ασφαλιστικές εταιρείες να αποκαλύπτουν τα κέρδη που αποκομίζουν από τα ασφάλιστρα και τη συχνότητα των απορρίψεων. Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν στην ιστοσελίδα τους, σε “απλά αγγλικά”, τις τιμές και τις συγκρίσεις κάλυψης, καθώς και το ποσοστό των εσόδων που καταβάλλεται σε αποζημιώσεις σε σχέση με τα λειτουργικά έξοδα και τα κέρδη. Θα τους ζητηθεί επίσης να δημοσιεύουν το ποσοστό των απορριφθέντων αιτημάτων και τους μέσους χρόνους αναμονής για την τακτική περίθαλψη.
Ο Διοικητής των Κέντρων Medicare & Medicaid Services των ΗΠΑ, Mehmet Oz, δήλωσε στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια μιας ενημέρωσης στον Λευκό Οίκο: “Αντί απλώς να καλύπτουμε τα προβλήματα, έχουμε προχωρήσει σε αυτό το μεγάλο σχέδιο υγείας, ένα πλαίσιο που πιστεύουμε ότι θα βοηθήσει το Κογκρέσο να δημιουργήσει νομοθεσία που θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που επιθυμεί ο αμερικανικός λαός”.
Ο Λευκός Οίκος δεν έδωσε χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, ενώ ένα βαθιά διχασμένο Κογκρέσο είναι απίθανο να εγκρίνει σύντομα σημαντική νομοθεσία για την υγειονομική περίθαλψη. Οι πάροχοι και οι ασφαλιστές που δέχονται πληρωμές από Medicare ή Medicaid θα πρέπει επίσης να αναρτούν τις τιμές και τις χρεώσεις τους.
Το Obamacare στο προσκήνιο
Η ανακοίνωση έρχεται σε μια στιγμή που εκατομμύρια Αμερικανοί αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος υγειονομικής περίθαλψης, με την περίοδο ανοιχτής εγγραφής για τα περισσότερα επιδοτούμενα από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση πακέτα Obamacare να λήγει την Πέμπτη.
Σύμφωνα με την εταιρεία πολιτικής υγείας KFF, το μέσο κόστος ασφαλίστρων θα αυξηθεί σε 1.904 δολάρια το 2026 από 888 δολάρια το 2025, μια πολύ μεγαλύτερη αύξηση από τις εξοικονομήσεις που υπόσχεται το σχέδιο Trump.
Το Κογκρέσο παραμένει διχασμένο σχετικά με το εάν και πώς θα επαναφέρουν τις γενναιόδωρες φορολογικές εκπτώσεις της εποχής COVID-19 που έληξαν στα τέλη του περασμένου έτους. Υπάρχει ακόμη η δυνατότητα για αναδρομικά διευρυμένες ομοσπονδιακές επιδοτήσεις, και υπάρχει μια ομάδα δικομματικών νομοθετών που διαπραγματεύονται πιθανή επέκταση, αλλά οι Ρεπουμπλικάνοι παραμένουν διχασμένοι για το εάν θα πρέπει να προχωρήσουν σε κάτι τέτοιο.
Η διοίκηση Trump επιθυμεί τα κεφάλαια να πηγαίνουν απευθείας στους καταναλωτές μέσω λογαριασμών υγείας, σύμφωνα με τον Oz, αντί για τους ασφαλιστές, μια θέση που υιοθετούν και οι Ρεπουμπλικάνοι του Κογκρέσου, οι οποίοι αντιτίθενται στην επέκταση των επιδοτήσεων του Obamacare.
Ο Trump έχει δηλώσει ότι μπορεί να ασκήσει βέτο σε οποιαδήποτε νομοθεσία για την επέκταση των επιδοτήσεων, και το σχέδιο δεν κάνει καμία αναφορά σε αυτές. “Αυτό δεν αντιμετωπίζει συγκεκριμένα τις δικομματικές διαπραγματεύσεις του Κογκρέσου που βρίσκονται σε εξέλιξη. Λέει, ωστόσο, ότι έχουμε την προτίμηση τα χρήματα να πηγαίνουν στους ανθρώπους, αντί στις ασφαλιστικές εταιρείες”, δήλωσε ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Ο Trump έχει μακροχρόνια αντιμετωπίσει την έλλειψη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου υγειονομικής περίθαλψης, καθώς αυτός και οι Ρεπουμπλικάνοι προσπαθούσαν να αναιρέσουν τη “σημαία” του πρώην Προέδρου Barack Obama, τον νόμο για την Προσιτή Φροντίδα (Affordable Care Act). Ο Trump είχε αποτύχει κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας να καταργήσει και να αντικαταστήσει τον νόμο. Όταν διεκδίκησε την προεδρία το 2024, ο Trump δήλωσε ότι είχε μόνο “έννοιες ενός σχεδίου” για την αντιμετώπιση της υγειονομικής περίθαλψης. Η νέα του πρόταση, που στερείται πολλών λεπτομερειών, φάνηκε να είναι η “έννοια” ενός σχεδίου.
Στη Wall Street, οι μετοχές των παρόχων ασφάλισης υγείας σημείωσαν άνοδο μετά την είδηση του επικείμενου σχεδίου. Η UnitedHealthcare ενισχύθηκε κατά 0,8% στις συναλλαγές του μεσημεριού. Η Humana σημείωσε μεγαλύτερη άνοδο 3,5% από το άνοιγμα της αγοράς, και η Oscar Health κατέγραψε άνοδο 6,4%.
Αντιθέτως, οι μετοχές φαρμακευτικών εταιρειών παρουσιάζουν πτωτική τάση. Η Eli Lilly υποχώρησε κατά περίπου 3,7%, η AbbVie σημείωσε πτώση 1,9% κάτω από το άνοιγμα της αγοράς, και η Bristol Myers – Squibb κατέγραψε πτώση 0,9%. Η Johnson and Johnson, από την άλλη πλευρά, παραμένει σε θετικό έδαφος με άνοδο περίπου 0,3% σε σχέση με το άνοιγμα της αγοράς.
