Η Τυνήσια σκηνοθέτις Kaouther Ben Hania, τιμώμενη για το έργο της «The Voice of Hind Rajab», αρνήθηκε να παραλάβει βραβείο κατά τη διάρκεια των Cinema for Peace Awards, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Berlinale. Η κίνησή της αποτελεί διαμαρτυρία ενάντια στην «διεθνή πολιτική κάλυψη» που παρέχεται στον «γενοκτονικό πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα».
Η Ben Hania δήλωσε ότι ο θάνατος της πεντάχρονης Παλαιστίνιας Hind Rajab από τον ισραηλινό στρατό δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μέρος ενός συστηματικού γενοκτονικού σχεδίου. «Η ειρήνη δεν είναι ένα άρωμα που ψεκάζεται πάνω από τη βία για να αισθάνεται η εξουσία εκλεπτυσμένη και άνετη», τόνισε η σκηνοθέτις, προσθέτοντας: «Αν μιλάμε για ειρήνη, πρέπει να μιλάμε για δικαιοσύνη. Δικαιοσύνη σημαίνει λογοδοσία.»
Η σκηνοθέτις υπογράμμισε ότι ο ισραηλινός στρατός σκότωσε την Rajab, την οικογένειά της και τους δύο διασώστες που στάλθηκαν για να τη βοηθήσουν, με τη συνέργεια των ισχυρότερων κυβερνήσεων και θεσμών του κόσμου.
«Θεσμική καταστολή»
Η δημόσια στάση της Ben Hania έρχεται ως κορύφωση της αυξανόμενης εσωτερικής δυσαρέσκειας στην Berlinale. Η ομιλία της ευθυγραμμίζεται άμεσα με μια ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύθηκε στο Variety, υπογεγραμμένη από 81 εξέχοντες επαγγελματίες του κινηματογράφου, συμπεριλαμβανομένων των ηθοποιών Javier Bardem, Tilda Swinton και Brian Cox, καθώς και των σκηνοθετών Mike Leigh και Adam McKay.
Οι υπογράφοντες, όλοι τους απόφοιτοι του φεστιβάλ και συντονισμένοι από την ομάδα Film Workers for Palestine, καταδίκασαν τον «αντι-παλαιστινιακό ρατσισμό» της Berlinale και την αποτυχία της να απαιτήσει λογοδοσία για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Η επιστολή επισήμανε ένα κατάφωρο διπλό μέτρο, συγκρίνοντας την θεσμική σιωπή του φεστιβάλ για τη Γάζα με την σθεναρή αλληλεγγύη του προς την Ουκρανία και το Ιράν.
Η συλλογικότητα απέρριψε κατηγορηματικά τα πρόσφατα σχόλια του Προέδρου της κριτικής επιτροπής, Wim Wenders, ο οποίος υποστήριξε ότι οι κινηματογραφιστές πρέπει να «μένουν μακριά από την πολιτική». Η Ινδή συγγραφέας Arundhati Roy αποχώρησε πρόσφατα από το φεστιβάλ σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις δηλώσεις του Wenders.
«Πέρυσι, κινηματογραφιστές που μίλησαν υπέρ της παλαιστινιακής ζωής και ελευθερίας από τη σκηνή της Berlinale ανέφεραν ότι δέχθηκαν επιθετικές επιπλήξεις από ανώτερους προγραμματιστές του φεστιβάλ», ανέφερε η επιστολή, σημειώνοντας ότι η ηγεσία του φεστιβάλ παρουσίασε ψευδώς τις ομιλίες που βασίζονταν στο διεθνές δίκαιο ως διακριτικές.
Όπλα και συνέργεια
Το κινηματογραφικό μποϊκοτάζ συμπίπτει με φρικτές νέες λεπτομέρειες που αναδύονται από τον πολιορκημένο θύλακα. Μια πρόσφατη έρευνα του Al Jazeera τεκμηρίωσε πώς οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν «εξαϋλώσει» 2.842 Παλαιστίνιους χρησιμοποιώντας θερμοβαρικά όπλα αμερικανικής κατασκευής. Αυτά τα πυρομαχικά παράγουν θερμοκρασίες που υπερβαίνουν τους 3.500 βαθμούς Κελσίου, αφήνοντας πίσω μόνο αίμα ή μικρά θραύσματα σάρκας.
Η επιστολή των κινηματογραφιστών καταδίκασε επίσης τη χώρα υποδοχής, τη Γερμανία, η οποία παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς όπλων προς το Ισραήλ. Οι υπογράφοντες κατηγόρησαν τη γερμανική κυβέρνηση και την ηγεσία του φεστιβάλ ότι επιτηρούν και φιμώνουν ενεργά καλλιτέχνες που υποστηρίζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα των Παλαιστινίων.
Η παγκόσμια κινηματογραφική βιομηχανία χαράσσει όλο και πιο αυστηρές γραμμές. Πέρυσι, πάνω από 5.000 εργαζόμενοι στον κινηματογράφο δεσμεύτηκαν να αρνηθούν εργασία με ισραηλινές κινηματογραφικές εταιρείες και ιδρύματα.
Αρνούμενη να επιτρέψει στον κλάδο να χρησιμοποιήσει το ντοκιμαντέρ της για «καθαρισμό εικόνας», η Ben Hania άφησε το βραβείο της στο βάθρο ως υπενθύμιση των δομών που επέτρεψαν τους μαζικούς θανάτους αμάχων.
«Αρνούμαι να αφήσω τους θανάτους τους να γίνουν φόντο για μια ευγενική ομιλία περί ειρήνης», δήλωσε η Ben Hania. «Όταν η ειρήνη επιδιώκεται ως νομική και ηθική υποχρέωση, βασισμένη στη λογοδοσία για γενοκτονία, τότε θα επιστρέψω και θα τη δεχτώ με χαρά.»