Η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, που ξεκίνησε στις 4 Μαρτίου 2026, αναμένεται να διαρκέσει εβδομάδες, σύμφωνα με δηλώσεις ηγετών του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Πρόεδρος Donald Trump, επικεφαλής των ΗΠΑ, τόνισε ότι η στρατιωτική ικανότητα της χώρας του επαρκεί για μια παρατεταμένη πολεμική αναμέτρηση. Ωστόσο, για το Ισραήλ, το οποίο έχει ήδη υποστεί τις συνέπειες του πολέμου στη Γάζα, καθώς και συγκρούσεις ή επιθέσεις στον Λίβανο, τη Συρία και προηγούμενες αντιπαραθέσεις με το Ιράν, μια μακροχρόνια σύγκρουση ενδέχεται να είναι δυσβάσταχτη.
Από την επίθεση στο Ιράν το Σάββατο, το Ισραήλ υφίσταται συνεχείς πυραυλικές και drone επιθέσεις, γεγονός που έχει οδηγήσει σε εκτεταμένες προειδοποιήσεις αεροπορικής επιδρομής, κλείσιμο σχολείων και κινητοποίηση δεκάδων χιλιάδων εφέδρων. Πόλεις όπως η Χάιφα και το Τελ Αβίβ έχουν βρεθεί στο στόχαστρο διαρκών επιθέσεων, με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης να βρίσκονται υπό πίεση. Ένας πληθυσμός, αθέλητα συνηθισμένος στον πόλεμο σε κλίμακα αντίστοιχη με αυτόν που η κυβέρνησή του έχει επιβάλει σε άλλους, έχει περάσει τις τελευταίες ημέρες σε και από καταφύγια.
Προς το παρόν, ο ενθουσιασμός για τον πόλεμο παραμένει υψηλός. Συνεντεύξεις με Ισραηλινούς στις περισσότερες μεγάλες πόλεις αποκαλύπτουν μια δίψα για αντιμετώπιση ενός εχθρού που, όπως αναφερόταν για δεκαετίες, επιθυμούσε την εξόντωσή τους. Με εξαίρεση την ακροαριστερά, οι πολιτικοί έχουν συσπειρωθεί γύρω από την κυβέρνηση.
«Μόλις ξεκίνησε ο πόλεμος, το Ισραήλ σαρώθηκε από ένα κύμα μιλιταρισμού», δήλωσε ο Ισραηλινός πολιτικός οικονομολόγος Shir Hever. «Δεν ήταν όπως στον πόλεμο του Ιουνίου 2025. Τότε, ήταν κυρίως πανικός, υπαρξιακός φόβος ότι το Ιράν θα μπορούσε να καταστρέψει το Ισραήλ. Τώρα, είναι αλόγιστος μιλιταρισμός και υπερβολική αυτοπεποίθηση. Ακόμη και οι επικριτές του πολέμου – που είναι λίγοι και σπάνιοι – προτείνουν στον [Ισραηλινό πρωθυπουργό] Netanyahu να κρατήσει τον πόλεμο «σύντομο», σαν να μπορούσε το Ισραήλ να αποφασίσει πότε θα τελειώσει».
Η υποστήριξη στον πόλεμο αποτελεί μέρος αυτού που πολλοί θεωρούν ριζοσπαστικοποίηση της ισραηλινής κοινωνίας. Πολιτικοί της ακροδεξιάς, προηγουμένως περιθωριακοί, έχουν πλέον κεντρικό ρόλο στην κυβέρνηση, με την πολιτική πόλωση και την οικονομική πίεση να επιταχύνουν τη φυγή νέων και ταλαντούχων ανθρώπων από τη χώρα. Όσοι παραμένουν έχουν ήδη διαμορφωθεί να βλέπουν το Ιράν ως τον θεμελιώδη εχθρό της χώρας τους, και εβδομάδες πολέμου ενδέχεται να μιλιταροποιήσουν την κοινωνία ακόμη περισσότερο.
«Είναι σαν το βρετανικό Blitz στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», δήλωσε ο Daniel Bar-Tal, ακαδημαϊκός στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ. «Τότε, οι Βρετανοί αποδέχονταν αυτόν τον βομβαρδισμό επειδή έβλεπαν τον εαυτό τους να μάχεται ενάντια σε αυτό το υπέρτατο κακό. Οι Ισραηλινοί έχουν την ίδια αίσθηση. Έχουμε κατηχηθεί να πιστεύουμε, σχεδόν από τη γέννησή μας, ότι το Ιράν είναι κακό, κάτι που ενισχύεται μέσω του νηπιαγωγείου, του γυμνασίου και του στρατού».
Για τον Bar-Tal, είναι αδύνατο να ειπωθεί τι είδους ισραηλινή κοινωνία θα αναδειχθεί μετά από εβδομάδες ανανεωμένου πολέμου, μόνο ότι η παλαιότερη ηθική βεβαιότητα της χώρας για τη δικαιοσύνη του κατεστημένου της δεν έχει κλονιστεί από τις σφαγές που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της Νάκμπα του 1948, ούτε από την πρόσφατη γενοκτονία στη Γάζα. «Τώρα, έχουμε μια γενιά που είναι ακόμη πιο μιλιταριστική και πιο δεξιά, με τον Netanyahu να μας λέει ότι πρέπει τώρα να ζούμε με το ξίφος. Είναι απλώς περαιτέρω απόδειξη ότι το Ισραήλ χρειάζεται εχθρούς για να επιβιώσει».
Βόμβες και όπλα
Πέρα από τις κοινωνικές επιπτώσεις, το Ισραήλ έχει στρατιωτικούς υπολογισμούς να λάβει υπόψη, εάν ο πόλεμος παραταθεί. Το πιο πιεστικό είναι να προσδιοριστεί πόσο καιρό μπορεί το Ισραήλ να διατηρήσει τα τρέχοντα επίπεδα πολέμου εναντίον ενός αντιπάλου της κλίμακας και της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν. Αυτό θα επηρεαστεί τόσο από την υποστήριξη που λαμβάνει από συμμάχους, όπως οι ΗΠΑ και η Ευρώπη, όσο και από το εάν οι άμυνές του εξαντληθούν πριν από εκείνες του Ιράν, δήλωσε ο αναλυτής άμυνας Hamze Attar.
«Τις πρώτες τρεις ημέρες του πολέμου, το Ιράν εκτόξευσε περισσότερους από 200 βαλλιστικούς πυραύλους προς το Ισραήλ», δήλωσε στην Al Jazeera. «Για να το θέσουμε σε πλαίσιο, κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου, εκτόξευσαν περίπου 500, καθένας από τους οποίους απαιτούσε από το Ισραήλ να αντικρούσει εκτοξεύοντας ένα πυραυλο-αναχαιτιστή. Αυτό είναι πιθανότατα περισσότερο από ό,τι μπορεί να αντιμετωπίσει το Ισραήλ, οπότε, χωρίς αμερικανική βοήθεια, πιθανότατα θα είχε χάσει τον έλεγχο του εναέριου χώρου του μέχρι τώρα».
Το Ισραήλ διαθέτει τρία διαφορετικά συστήματα αεράμυνας: το Iron Dome, για βραχύβληκτα και πυροβολικό. το David’s Sling, για αντιμετώπιση πυραύλων μέσου βεληνεκούς και πυραύλων κρουζ. και τα Arrow 2 και Arrow 3, σχεδιασμένα για αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων. Οι Ισραηλινοί δεν αποκαλύπτουν τον αριθμό των αναχαιτιστών που έχουν σε απόθεμα, αλλά το Ισραήλ άρχισε να εξαντλεί τα αποθέματα αναχαιτιστών κατά τον 12ήμερο πόλεμο, γεγονός που υποδηλώνει ότι θα είναι πιο δύσκολο να διατηρηθεί υψηλό επίπεδο αναχαιτίσεων εάν ο πόλεμος συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό θα οδηγούσε σε περιορισμό των αναχαιτιστών και εστίαση στην προστασία στρατιωτικών και πολιτικών στόχων, με πιθανή αύξηση των απωλειών αμάχων.
Σύμφωνα με ισραηλινές και αμερικανικές πηγές, το Ιράν παρήγαγε βαλλιστικούς πυραύλους με ρυθμό 100 ανά μήνα μετά τη σύγκρουση του Ιουνίου, σύμφωνα με τον Attar, κάτι που υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη είχε ήδη συσσωρεύσει σημαντικό απόθεμα. Ωστόσο, ο Attar έσπευσε να επισημάνει ότι η ιρανική απειλή βασίζεται επίσης στους τύπους βαλλιστικών πυραύλων που διαθέτουν. «Δεν γνωρίζουμε τον τύπο των βαλλιστικών πυραύλων», δήλωσε ο Attar, περιγράφοντας τους διάφορους τύπους πυραύλων: μακράς εμβέλειας, που φτάνουν έως την Ελλάδα και τη Μεσόγειο. μέσου βεληνεκούς, που φτάνουν στο Ισραήλ. και βραχύβληκτους, που μπορούν να στοχεύσουν τα κράτη του Κόλπου. «Ομοίως, δεν γνωρίζουμε πόσους [πυραύλους] είχαν [το Ιράν] πριν από τον 12ήμερο πόλεμο, πόσοι καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου, ή πόσους εκτοξευτές διαθέτουν», πρόσθεσε ο Attar. «Αν δεν έχεις τους εκτοξευτές, τους οποίους στοχεύουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, δεν έχει σημασία πόσους πυραύλους έχεις. Είναι σαν να έχεις σφαίρες χωρίς τουφέκι».
Οικονομικές εκτιμήσεις
Περισσότερα από δύο χρόνια σχεδόν συνεχούς πολέμου έχουν επιβαρύνει την ισραηλινή οικονομία, προειδοποίησαν αναλυτές, με το κόστος των πυρομαχικών να επιβαρύνει το ισραηλινό ταμείο, και την ανάπτυξη ενός εφέδρου που αριθμεί εκατοντάδες χιλιάδες για περιόδους πολύ μεγαλύτερες από ό,τι είχαν αρχικά προβλέψει οι σχεδιαστές. Οι δαπάνες του Ισραήλ το 2024 για τους πολέμους στον Λίβανο και τη Γάζα αναφέρθηκε ότι έφτασαν τα 31 δισεκατομμύρια δολάρια, συμβάλλοντας στο υψηλότερο έλλειμμα προϋπολογισμού της χώρας εδώ και χρόνια. Προκαταρκτικά στοιχεία από το 2025 δείχνουν δαπάνες πολέμου που φτάνουν τα 55 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η πίεση στην οικονομία οδήγησε σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας του Ισραήλ το 2024 από όλους τους τρεις μεγάλους οίκους αξιολόγησης. «Το Ισραήλ αντιμετωπίζει κρίση χρέους, κρίση ενέργειας, κρίση μεταφορών, [και] κρίση υγειονομικής περίθαλψης», δήλωσε ο Hever. Ωστόσο, κανένα από αυτά δεν θα αρκούσε για να σταματήσει τις στρατιωτικές εκστρατείες του Ισραήλ από μόνο του, προειδοποίησε ο πολιτικός οικονομολόγος. «Δεν είναι θέμα οικονομίας, αλλά θέμα τεχνολογίας». «Εάν οι ΗΠΑ μπορούν να συνεχίσουν να προμηθεύουν το Ισραήλ με όπλα τόσο προηγμένα που μπορούν να φορτώνουν μόνα τους, να στοχεύουν μόνα τους, και να σκοτώνουν από τόσο μεγάλη απόσταση που οι στρατιώτες δεν χρειάζεται να ρισκάρουν τη ζωή τους, δεν βλέπω πώς η οικονομική κρίση στο Ισραήλ θα ήταν αρκετή για να σταματήσει την επιθετικότητα του Ισραήλ», είπε.
