Στο Χαρτούμ, την πρωτεύουσα του Σουδάν, ο Murtada Mohieddin, ένας διαβητικός ασθενής ηλικίας λίγο πάνω από τα 50, δίνει καθημερινά μια άνιση μάχη. Μέσα στο κατεστραμμένο από τον πόλεμο σπίτι του στη συνοικία Khartoum North, μετρά προσεκτικά τις δόσεις ινσουλίνης που του έχουν απομείνει, αναζητώντας απεγνωσμένα έναν τρόπο να επιβιώσει. Η ανησυχία του δεν αφορά μόνο την εύρεση του φαρμάκου, αλλά και την ποιότητά του, καθώς η έλλειψη ελέγχων και η κακή αποθήκευση καθιστούν πολλά σκευάσματα ακατάλληλα ή επικίνδυνα.

«Πολλές φορές η ινσουλίνη είναι αλλοιωμένη», εξηγεί ο ίδιος στο Al Jazeera. «Ακόμα κι αν η ημερομηνία λήξης είναι σωστή, το φάρμακο μπορεί να έχει καταστραφεί από τις συνθήκες αποθήκευσης».

Μετά από περισσότερα από τρία χρόνια εμφυλίου πολέμου ανάμεσα στις Sudanese Armed Forces (SAF) και τις παραστρατιωτικές Rapid Support Forces (RSF), το σύστημα υγείας στο Σουδάν έχει καταρρεύσει. Πάνω από 50.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ 14 εκατομμύρια έχουν εκτοπιστεί. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), η χώρα αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση στον κόσμο, με 21 εκατομμύρια ανθρώπους να στερούνται βασικών υπηρεσιών υγείας.

Το κενό που άφησε πίσω της η παύση της τοπικής φαρμακοβιομηχανίας καλύφθηκε από κυκλώματα λαθρεμπορίου. Στην αγορά κυκλοφορούν πλέον μαζικά παράνομα σκευάσματα, γνωστά ως «Boko», τα οποία παρακάμπτουν τους ελέγχους θερμοκρασίας και ποιότητας. Όπως επισημαίνει ο φαρμακοποιός Mutawakil Hamza από το Omdurman, η χρήση ενδοφλέβιων φαρμάκων αμφίβολης ποιότητας μπορεί να προκαλέσει συστηματική λοίμωξη, σοκ ή ακόμα και θάνατο.

Η κατάσταση στις δομές υγείας είναι δραματική: το 40% των εγκαταστάσεων σε εθνικό επίπεδο είναι εκτός λειτουργίας, ενώ το ποσοστό αυτό φτάνει το 87% στο Χαρτούμ και το 85% στο North Kordofan. Την ίδια στιγμή, οι επιθέσεις σε νοσοκομεία συνεχίζονται. Χαρακτηριστικά, στις 20 Μαρτίου 2026, επίθεση με drone στο Al-Daein Teaching Hospital στο Ανατολικό Νταρφούρ προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 64 ανθρώπων, ενώ στις 2 Απριλίου, επίθεση στο Al-Jabalain Hospital στο White Nile στέρησε τη ζωή σε 10 άτομα, συμπεριλαμβανομένου του διευθυντή της κλινικής.

Ο Γενικός Διευθυντής του WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus, προειδοποίησε στις 4 Απριλίου 2026 πως το Σουδάν βρίσκεται στο χείλος της ολοκληρωτικής κατάρρευσης, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της αυτή την τραγική κατάσταση.