Καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται στην πέμπτη ημέρα της, Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι υιοθετούν ρητορική που υποδηλώνει ότι η εκστρατεία κατά του Ιράν συνιστά θρησκευτικό πόλεμο. Την Τρίτη, ο Οργανισμός Αμερικανο-Ισλαμικών Σχέσεων (CAIR), που ασχολείται με τα πολιτικά δικαιώματα των Μουσουλμάνων, καταδίκασε τη χρήση αυτής της ρητορικής από το Πεντάγωνο, χαρακτηρίζοντάς την «επικίνδυνη» και «αντι-μουσουλμανική».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν την επίθεσή τους στο Ιράν το Σάββατο και συνεχίζουν να εξαπολύουν πλήγματα. Ως απάντηση, το Ιράν εξαπέλυσε επιθέσεις σε στόχους στο Ισραήλ, καθώς και σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Μπαχρέιν, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ και την Κύπρο.

Σύμφωνα με έκθεση αμερικανικού παρατηρητηρίου, Αμερικανοί στρατιώτες ενημερώθηκαν ότι ο πόλεμος έχει ως στόχο την «πρόκληση της βιβλικής εσχάτης ημέρας». Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio, δήλωσε πρόσφατα ότι το Ιράν διοικείται από «θρησκόληπτους τρελούς».

**Τι λένε οι Αμερικανοί και Ισραηλινοί ηγέτες;**

Το αμερικανικό παρατηρητήριο Military Religious Freedom Foundation (MRFF) ανέφερε ότι έλαβε καταγγελίες μέσω email, σύμφωνα με τις οποίες στρατιωτικοί των ΗΠΑ ενημερώθηκαν ότι ο πόλεμος με το Ιράν αποσκοπεί στο να «προκαλέσει την Αρμαγεδδών» ή τη βιβλική «σύγκλιση των καιρών». Ένας ανώνυμος υπαξιωματικός έγραψε σε email προς το MRFF ότι ένας διοικητής παρότρυνε τους αξιωματικούς «να πουν στους στρατιώτες μας ότι «όλα αυτά είναι μέρος του θείου σχεδίου του Θεού» και αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε πολυάριθμες παραπομπές από το Βιβλίο της Αποκάλυψης που αφορούν την Αρμαγεδδών και την επικείμενη επιστροφή του Ιησού Χριστού».

Ο MRFF είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που αποσκοπεί στην προάσπιση της θρησκευτικής ελευθερίας για τους στρατιωτικούς των ΗΠΑ. Ο αξιωματικός ισχυρίστηκε ότι ο διοικητής είπε στη μονάδα ότι ο Trump «χρίστηκε από τον Ιησού για να ανάψει τη φωτιά-σήμα στο Ιράν για να προκαλέσει την Αρμαγεδδών και να σηματοδοτήσει την επιστροφή Του στη Γη».

Ισραηλινοί και Αμερικανοί ηγέτες έχουν επίσης καταφύγει σε θρησκευτική ρητορική δημοσίως. Τον προηγούμενο μήνα, ο Mike Huckabee, Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ, δήλωσε στον συντηρητικό Αμερικανό σχολιαστή Tucker Carlson κατά τη διάρκεια συνέντευξης ότι «θα ήταν καλό» αν το Ισραήλ κατείχε «ουσιαστικά ολόκληρη τη Μέση Ανατολή», επειδή η γη αυτή του υποσχέθηκε στη Βίβλο. Ωστόσο, ο Huckabee πρόσθεσε ότι το Ισραήλ δεν επιδιώκει να το πράξει.

Μιλώντας στα μέσα ενημέρωσης την Τρίτη αυτή την εβδομάδα, ο Rubio δήλωσε: «Το Ιράν διοικείται από τρελούς – θρησκόληπτους τρελούς. Έχουν τη φιλοδοξία να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα». Και, μία ημέρα πριν, σε συνέντευξη Τύπου του Πενταγώνου, ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Pete Hegseth δήλωσε: «Τρελά καθεστώτα όπως το Ιράν, που σπρώχνονται από προφητικές ισλαμικές αυταπάτες, δεν μπορούν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα».

Στην ανακοίνωσή της, η CAIR ισχυρίστηκε ότι τα λόγια του Hegseth αποτελούν «προφανή αναφορά στις σιιτικές πεποιθήσεις για θρησκευτικές φιγούρες που θα εμφανιστούν προς το τέλος των καιρών». Την Κυριακή, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu αναφέρθηκε στην Τορά, συγκρίνοντας το Ιράν με έναν αρχαίο βιβλικό εχθρό, τους Αμαληκίτες. Οι «Αμαληκίτες» είναι γνωστοί στην εβραϊκή παράδοση ως «αγνό κακό». «Διαβάζουμε στο εβδομαδιαίο τμήμα της Τορά, «Θυμήσου τι έκανε ο Αμαλήκ σε εσένα». Θυμόμαστε – και δρούμε.»

Η CAIR δήλωσε: «Δεν εκπλήσσεται που βλέπουμε τον Benjamin Netanyahu να χρησιμοποιεί για άλλη μια φορά τη βιβλική ιστορία του Αμαλήκ – η οποία ισχυρίζεται ότι ο Θεός διέταξε τους Ισραηλίτες να δολοφονήσουν κάθε άνδρα, γυναίκα, παιδί και ζώο ενός παγανιστικού έθνους που τους επιτέθηκε – για να δικαιολογήσει τη μαζική δολοφονία αμάχων στο Ιράν, όπως έκανε και στη Γάζα». Η ανακοίνωση πρόσθεσε ότι κάθε Αμερικανός θα πρέπει να είναι «βαθιά ενοχλημένος από τη ρητορική του «ιερού πολέμου»» που διαδίδεται από τους στρατούς των ΗΠΑ, τον Hegseth και τον Netanyahu για να δικαιολογήσουν τον πόλεμο κατά του Ιράν. «Το απαράδεκτο σχόλιο του κ. Hegseth για «ισλαμιστικές προφητικές αυταπάτες», μια προφανή αναφορά στις σιιτικές πεποιθήσεις για θρησκευτικές φιγούρες που θα εμφανιστούν προς το τέλος των καιρών, είναι απαράδεκτο. Το ίδιο ισχύει και για τους διοικητές του στρατού των ΗΠΑ που λένε στους στρατιώτες ότι ο πόλεμος με το Ιράν είναι ένα βιβλικό βήμα προς την Αρμαγεδδών.»

**Γιατί οι ηγέτες των ΗΠΑ και του Ισραήλ πλαισιώνουν τη σύγκρουση με το Ιράν ως θρησκευτικό πόλεμο;**

Προσπαθώντας να πλαισιώσουν τη σύγκρουση ως ιερό πόλεμο, οι ηγέτες χρησιμοποιούν θεολογικές πεποιθήσεις για να «δικαιολογήσουν δράσεις, να κινητοποιήσουν την πολιτική κοινή γνώμη και να αντλήσουν υποστήριξη», δήλωσε στο Al Jazeera ο Jolyon Mitchell, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Durham του Ηνωμένου Βασιλείου. «Πολλοί από τις δύο πλευρές αυτής της σύγκρουσης πιστεύουν ότι έχουν τον Θεό με το μέρος τους. Ο Θεός επιστρατεύεται σε αυτή τη σύγκρουση, όπως και σε πολλές άλλες, για να υποστηρίξει πράξεις βίας. Η δαιμονοποίηση και η αποανθρωποποίηση του εχθρού, του «άλλου», θα καταστήσει αναπόφευκτα την οικοδόμηση της ειρήνης μετά τη σύγκρουση ακόμη πιο δύσκολη», είπε ο Mitchell.

«Υπάρχουν διάφοροι αλληλοεπικαλυπτόμενοι λόγοι, και λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα: εγχώρια κινητοποίηση, πολιτισμική πλαισίωση και κατασκευή στρατηγικής αφήγησης», δήλωσε στο Al Jazeera ο Ibrahim Abusharif, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Northwestern του Κατάρ. Η εγχώρια κινητοποίηση αναφέρεται στη συσπείρωση του ίδιου του λαού μιας χώρας. Οι ηγέτες μπορούν να πλαισιώσουν τη σύγκρουση ως θρησκευτική και, ως εκ τούτου, ηθικά σαφή και επείγουσα, κινητοποιώντας την υποστήριξη του κοινού, εξήγησε.

Σε βίντεο που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυτή την εβδομάδα, ο χριστιανός σιωνιστής πάστορας και τηλεευαγγελιστής John Hagee εμφανίζεται να εκφωνεί κήρυγμα που προωθεί την επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν. Ο Hagee δήλωσε ότι η Ρωσία, η Τουρκία, «ό,τι απέμεινε από το Ιράν» και «ομάδες ισλαμιστών» θα εισβάλουν στο Ισραήλ. Είπε ότι ο Θεός θα «συντρίψει» τους «αντιπάλους του Ισραήλ». «Οι θρησκευτικές λέξεις κινητοποιούν εγχώριες εκλογικές περιφέρειες», δήλωσε ο Abusharif, εξηγώντας ότι στις ΗΠΑ, αυτό συνδέεται βαθιά με πολλούς Ευαγγελικούς και Χριστιανούς Σιωνιστές, επειδή ήδη βλέπουν τους πολέμους της Μέσης Ανατολής ως μέρος μιας θρησκευτικής ιστορίας «εσχάτων καιρών». «Οι αναφορές στην «εσχάτη ημέρα», στο Βιβλίο της Αποκάλυψης, ή στους βιβλικούς εχθρούς δεν είναι τυχαίες· ενεργοποιούν ένα πολιτισμικό σενάριο που υπάρχει ήδη στην αμερικανική πολιτική θεολογία».

Η πολιτισμική πλαισίωση αναφέρεται στη δημιουργία μιας διχοτομίας «εμείς εναντίον αυτών», χαρακτηρίζοντας τη σύγκρουση ως σύγκρουση μεταξύ ολόκληρων τρόπων ζωής ή θρησκειών, όχι απλώς μια διαμάχη για σύνορα ή πολιτικές, πρόσθεσε. Έτσι, δηλώσεις όπως η αναφορά του Hegseth σε «ισλαμιστικές προφητικές αυταπάτες» απλοποιούν τους όρους του πολέμου στο μυαλό των απλών ανθρώπων. «Οι πόλεμοι είναι δύσκολο να δικαιολογηθούν με τεχνική στρατηγική γλώσσα», είπε ο Abusharif. «Η πλαισίωση της σύγκρουσης ως αγώνας μεταξύ «πολιτισμού και φανατισμού», ή μεταξύ βιβλικού «καλού και κακού», μετατρέπει μια περίπλοκη περιφερειακή αντιπαράθεση σε ένα ηθικό δράμα που το κοινό μπορεί εύκολα να αντιληφθεί». «Η ισραηλινή ηγεσία χρησιμοποιεί εδώ και πολύ καιρό βιβλικές αναφορές ως πολιτική γλώσσα. Όλοι το γνωρίζουμε. Οι αφηγήσεις έχουν παγκοσμιοποιηθεί. Στον ισραηλινό πολιτικό διάλογο, αυτή η γλώσσα τοποθετεί τη σύγχρονη σύγκρουση σε μια μακρά ιστορική αφήγηση της εβραϊκής επιβίωσης, και σηματοδοτεί υπαρξιακά διακυβεύματα», είπε ο Abusharif.

**Έχουν οι Αμερικανοί ή Ισραηλινοί ηγέτες κάνει θρησκευτικές αναφορές στο παρελθόν;**

Ο Netanyahu και άλλοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν χρησιμοποιήσει τον όρο «Αμαλήκ» στο παρελθόν αναφερόμενοι στους Παλαιστίνιους στη Γάζα κατά τη διάρκεια του γενοκτονικού πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα. Ιστορικά, κατά τη διάρκεια πολέμων ή στρατιωτικών συγκρούσεων, Αμερικανοί πρόεδροι και ανώτεροι αξιωματούχοι έχουν επίσης επικαλεστεί τη Βίβλο ή έχουν χρησιμοποιήσει χριστιανική γλώσσα. Ο Πρόεδρος George W. Bush επικαλέστηκε παρόμοια γλώσσα μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Στις 16 Σεπτεμβρίου 2001, ο Bush είπε: «Αυτή η σταυροφορία, αυτός ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας, θα διαρκέσει λίγο». Οι Σταυροφορίες ήταν μια σειρά θρησκευτικά πλαισιωμένων πολέμων, κυρίως μεταξύ του 11ου και του 13ου αιώνα, κατά τους οποίους η παποσύνη πολέμησε εναντίον μουσουλμάνων ηγεμόνων για εδάφη. Ο Λευκός Οίκος αργότερα προσπάθησε να αποστασιοποιήσει τον Bush από τη λέξη «σταυροφορία» για να διευκρινίσει ότι ο Bush δεν διεξήγαγε πόλεμο εναντίον Μουσουλμάνων.

Ο Abusharif δήλωσε ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν αφορά την εξουσία και την πολιτική, αλλά η χρήση θρησκευτικής ρητορικής παρακινεί τους υποστηρικτές και «ηθικοποιεί» τη σύγκρουση. «Ο ίδιος ο πόλεμος δεν είναι θεολογικός. Είναι γεωπολιτικός. Αλλά η γλώσσα γύρω από αυτόν αντλεί όλο και περισσότερο από ιερό εικονογραφικό υλικό και πολιτισμικές αφηγήσεις. Αυτή η ρητορική μπορεί να κινητοποιήσει τους υποστηρικτές και να πλαισιώσει τη σύγκρουση με ηθικά απόλυτους όρους», δήλωσε ο Abusharif. «Ωστόσο, εγκυμονεί και κινδύνους: μόλις ένας πόλεμος χαρακτηριστεί με ιερή γλώσσα, ο πολιτικός συμβιβασμός γίνεται δυσκολότερος, οι προσδοκίες αυξάνονται και η παγκόσμια αντίληψη της σύγκρουσης μπορεί να μετατοπιστεί με τρόπους που περιπλέκουν τη διπλωματία».