Ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ενεργειακή κρίση που υπερβαίνει σε μέγεθος τις διπλές πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970 και τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, όπως προειδοποίησε ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA). Ο Fatih Birol, Εκτελεστικός Διευθυντής του IEA, δήλωσε σε εκδήλωση στην Αυστραλία ότι η τρέχουσα ενεργειακή δυσπραγία, η οποία προκλήθηκε από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, είναι πιο σοβαρή από τα γεγονότα του 1973 και του 1979, καθώς και από τις ελλείψεις φυσικού αερίου που προέκυψαν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
“Η κρίση αυτή, όπως εξελίσσονται τα πράγματα, είναι ουσιαστικά δύο πετρελαϊκές κρίσεις και μία κατάρρευση του φυσικού αερίου, συνδυασμένες”, δήλωσε ο Birol ενώπιον του National Press Club της Αυστραλίας στην Καμπέρα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αποτελεσματική απόφραξη του Στενού του Ορμούζ και οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν μειώσει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου κατά περίπου 11 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (bpd), ποσότητα διπλάσια από τις συνδυασμένες ελλείψεις των κρίσεων της δεκαετίας του 1970. Επιπλέον, οι προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) έχουν μειωθεί κατά περίπου 140 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, σε σύγκριση με την έλλειψη 75 bcm μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ο επικεφαλής του IEA τόνισε ότι τουλάχιστον 40 ενεργειακές εγκαταστάσεις σε εννέα χώρες έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές εξαιτίας της σύγκρουσης. “Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει σήμερα μια μεγάλη, πολύ μεγάλη απειλή, και ελπίζω θερμά αυτό το ζήτημα να επιλυθεί το συντομότερο δυνατό”, δήλωσε ο Birol, εκφράζοντας την ανησυχία του ότι η έκταση της κρίσης δεν είχε γίνει πλήρως αντιληπτή.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, ο οποίος στις αρχές Μαρτίου ανακοίνωσε σχέδια για συντονισμένη απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης, πρότεινε μια σειρά μέτρων για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας. Αυτά περιλαμβάνουν την ενθάρρυνση της τηλεργασίας και των κοινών μετακινήσεων, καθώς και τη μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους. “Θεωρούσα ότι το βάθος του προβλήματος δεν εκτιμούνταν σωστά από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής παγκοσμίως”, επεσήμανε ο Birol.
Ο Birol βρίσκεται σε διαβούλευση με διάφορες χώρες σχετικά με την πιθανή απελευθέρωση επιπλέον στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, τονίζοντας ωστόσο ότι η “μοναδική και πιο σημαντική λύση” στην κρίση είναι η άρση του αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και LNG. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν σημειώσει αύξηση άνω του 50% από την έναρξη του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε με αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ-Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, εν μέσω του αποτελεσματικού αποκλεισμού του κρίσιμου υδάτινου περάσματος από το Ιράν.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, απηύθυνε τελεσίγραφο 48 ωρών στο Ιράν, απαιτώντας την άρση του αποκλεισμού, αλλιώς απείλησε με καταστροφή των ενεργειακών του εγκαταστάσεων, με την προθεσμία να λήγει το βράδυ της Δευτέρας στις ΗΠΑ. Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει απειλήσει με πλήρη κλείσιμο του Στενού, το οποίο έχουν διαπλεύσει ελάχιστα πλοία που δεν ευθυγραμμίζονται με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, και με επιθέσεις σε ενεργειακές και υδάτινες υποδομές σε όλη την περιοχή, εάν οι ΗΠΑ πλήξουν τις ενεργειακές του εγκαταστάσεις.
