Λιγότερο από δύο μήνες μετά την επιστροφή του από 17 χρόνια αυτοεπιβεβλημένης εξορίας στο Λονδίνο, ο Ταρίκ Ράχμαν αναδείχθηκε νικητής σε μία από τις πλέον κομβικές εκλογικές αναμετρήσεις του Μπαγκλαντές και ετοιμάζεται να αναλάβει την πρωθυπουργία, οδηγώντας τη χώρα όπως έκαναν κάποτε οι γονείς του. Ένας συνασπισμός υπό την ηγεσία του κόμματός του, Bangladesh Nationalist Party (BNP), κατέκτησε αποφασιστική πλειοψηφία δύο τρίτων στο κοινοβούλιο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν στην επίσημη εφημερίδα της Επιτροπής Εκλογών του Μπαγκλαντές.
Ο κ. Ράχμαν, σε συνέντευξη Τύπου, κάλεσε σε ενότητα και αφιέρωσε την σαρωτική νίκη του σε όσους «θυσιάστηκαν για τη δημοκρατία». «Πιστεύω ακράδαντα ότι η εθνική ενότητα είναι συλλογική δύναμη, ενώ η διαίρεση είναι αδυναμία», δήλωσε. Το αποτέλεσμα αναμένεται να επιφέρει σταθερότητα μετά από μήνες αναταραχών, που ακολούθησαν την ανατροπή της πρώην Πρωθυπουργού Σέιχ Χασίνα το 2024, κατά τη διάρκεια της οποίας εκατοντάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τις δυνάμεις ασφαλείας κατ’ εντολήν της. Η κ. Χασίνα έχει καταδικαστεί ερήμην σε θάνατο και βρίσκεται πλέον σε εξορία στη Νέο Δελχί.
Η Χασίνα και η μητέρα του Ράχμαν, Χαλέντα Ζία, κυριάρχησαν για μεγάλο χρονικό διάστημα στην πολιτική σκηνή του Μπαγκλαντές. Ο πατέρας του Ράχμαν, από την άλλη, ήταν σημαίνουσα προσωπικότητα της ανεξαρτησίας του Μπαγκλαντές και κυβέρνησε τη χώρα από το 1977 έως το 1981, προτού δολοφονηθεί.
Η εκλογή της Πέμπτης σηματοδότησε μια αξιοσημείωτη ανατροπή στην πορεία του Ράχμαν, ο οποίος εγκατέλειψε τη χώρα το 2008, επικαλούμενος ανάγκη για ιατρική περίθαλψη, μετά τη σύλληψή του κατά τη διάρκεια καταστολής για φερόμενη διαφθορά από μια προσωρινή διοίκηση με τη στήριξη του στρατού. Ο 60χρονος αρχηγός του BNP, γνωστός για την ήρεμη ομιλία του, επέστρεψε στην πατρίδα του την περασμένη χρονιά, λαμβάνοντας ενθουσιώδη υποδοχή, μαζί με τη σύζυγό του καρδιολόγο και την κόρη του δικηγόρο. Ανέλαβε την ηγεσία του κόμματος μετά τον θάνατο της μητέρας του πέντε ημέρες αργότερα.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο Ράχμαν δεσμεύτηκε να επαναπροσδιορίσει τις διεθνείς συνεργασίες του Μπαγκλαντές, προκειμένου να προσελκύσει επενδύσεις χωρίς να δεσμεύσει τη χώρα σε μια μόνο δύναμη, σε αντίθεση με τη Χασίνα, η οποία θεωρούνταν ευθυγραμμισμένη με τη Νέο Δελχί. Έχει επίσης δώσει έμφαση στην αύξηση της οικονομικής βοήθειας για τις φτωχές οικογένειες, τη μείωση της εξάρτησης από τις εξαγωγές ενδυμάτων μέσω της προώθησης βιομηχανιών όπως τα παιχνίδια και τα δερμάτινα προϊόντα, και την καθιέρωση ορίου δύο θητειών (10 ετών) για τους πρωθυπουργούς, προκειμένου να αποτραπούν αυτοκρατορικές τάσεις.
Ο Ρεζάουλ Καρίμ Ρόνι, πολιτικός αναλυτής με έδρα τη Ντάκα, χαρακτήρισε τη σαρωτική νίκη του BNP ως «νίκη μιας δημοκρατικής, μετριοπαθούς δύναμης». «Η πρόκληση τώρα είναι η διασφάλιση καλής διακυβέρνησης, η τάξη και η ασφάλεια, καθώς και η εδραίωση ενός κράτους που βασίζεται στα δικαιώματα, το οποίο βρισκόταν στον πυρήνα των προσδοκιών της μαζικής εξέγερσης του 2024», δήλωσε στο Al Jazeera. Ο Ρόνι πρόσθεσε ότι το έργο του Ράχμαν είναι να απομακρυνθεί από την πολιτική που βασίζεται σε κομματικούς πυλώνες προς ένα σύστημα βασισμένο στα δικαιώματα, το οποίο αντικατοπτρίζει την επιθυμία των νεότερων γενεών για πιο συμπεριληπτική διακυβέρνηση. «Το καθήκον τώρα είναι να χτίσουμε ένα κράτος βασισμένο σε αυτό το πνεύμα – διασφαλίζοντας το κράτος δικαίου, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τις ευκαιρίες απασχόλησης», ανέφερε. «Το ερώτημα τώρα είναι πώς θα αντιμετωπίσει ο Ταρίκ Ράχμαν αυτή την ευθύνη».
Ο Ράχμαν, που γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1965 στη Ντάκα, είναι γιος της Χαλέντα και του πρώην Προέδρου Ζιαούρ Ραχμάν, ιδρυτή του BNP. Σπούδασε διεθνείς σχέσεις στο Πανεπιστήμιο της Ντάκα, διέκοψε τις σπουδές του και αργότερα ασχολήθηκε με επιχειρήσεις στον τομέα των υφασμάτων και των αγροτικών προϊόντων. Μετά την επιστροφή του, ο Ράχμαν προσπάθησε να προβάλει τον εαυτό του ως πολιτικό ηγέτη έτοιμο να κοιτάξει πέρα από τις οικογενειακές δυσκολίες υπό την κ. Χασίνα, και να αποτινάξει την εικόνα ενός αυθάδους χειριστή από την εποχή 2001-2006 του BNP, όταν η μητέρα του ήταν πρωθυπουργός.
Αν και δεν κατείχε ποτέ κυβερνητική θέση, ο Ράχμαν κατηγορήθηκε συχνά ότι ασκούσε παράλληλη εξουσία κατά τη διάρκεια της θητείας της μητέρας του, κατηγορία την οποία αρνείται. «Τι κερδίζει κανείς από την εκδίκηση; Οι άνθρωποι αναγκάζονται να φύγουν από αυτή τη χώρα λόγω εκδίκησης. Αυτό δεν φέρνει τίποτα καλό», δήλωσε πρόσφατα. «Αυτό που χρειαζόμαστε αυτή τη στιγμή στη χώρα είναι ειρήνη και σταθερότητα».
Υπό την διακυβέρνηση της Χασίνα, ο Ράχμαν έγινε κεντρικός στόχος υποθέσεων διαφθοράς και καταδικάστηκε ερήμην σε πολλές από αυτές. Το 2018, του επιβλήθηκε επίσης ποινή ισόβιας κάθειρξης για μια επίθεση με χειροβομβίδες το 2004 σε συγκέντρωση που απευθυνόταν η Χασίνα, η οποία προκάλεσε θανάτους και τραυματισμούς. Πάντα αρνούνταν τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τις ως πολιτικά υποκινούμενες, και έκτοτε αθωώθηκε σε όλες τις υποθέσεις μετά την ανατροπή της Χασίνα.
Από το Λονδίνο, παρακολουθούσε το κόμμα του να περιθωριοποιείται εκλογικά, με στελέχη να φυλακίζονται, μέλη να εξαφανίζονται και γραφεία να κλείνουν. Από την επιστροφή του, ο Ράχμαν υιοθέτησε ένα αξιοσημείωτα συγκρατημένο στυλ, αποφεύγοντας την υποκινητική ρητορική και καλώντας αντίθετα σε αυτοσυγκράτηση και συμφιλίωση. Έχει μιλήσει για την αποκατάσταση «της ιδιοκτησίας του κράτους από τους πολίτες» και την αναδόμηση των θεσμών – ένα μήνυμα που έχει αναζωογονήσει τους υποστηρικτές του BNP, που επιθυμούν μια νέα αρχή.
Εντός του BNP, η επιρροή του Ράχμαν είναι ισχυρή. Εσωτερικές πηγές του κόμματος ανέφεραν ότι επέβλεψε άμεσα την επιλογή υποψηφίων, τη στρατηγική και τις διαπραγματεύσεις συμμαχιών, ρόλους που κάποτε ασκούσε από απόσταση. Μπορεί να είναι προϊόν δυναστικής πολιτικής, αλλά ο Ράχμαν δήλωσε ότι η αποκατάσταση και η διατήρηση της δημοκρατίας θα είναι η μεγαλύτερη προτεραιότητά του. «Μόνο εξασκώντας τη δημοκρατία μπορούμε να ευημερήσουμε και να ξαναχτίσουμε τη χώρα μας. Αν εξασκήσουμε τη δημοκρατία, μπορούμε να καθιερώσουμε την λογοδοσία», είπε. «Οπότε θέλουμε να εξασκήσουμε τη δημοκρατία, θέλουμε να ξαναχτίσουμε τη χώρα μας».
Ο δημοσιογράφος του Al Jazeera, Τζόνα Χαλ, ανέφερε από τη Ντάκα ότι από την επιστροφή του, ο Ράχμαν έχει γίνει «μια σχεδόν πανταχού παρούσα φιγούρα», κάνοντας «πολλές μεγάλες υποσχέσεις για την αποκατάσταση της τάξης, την αναδόμηση των υποδομών και της υγειονομικής περίθαλψης». «Έχει κάνει μεγάλες υποσχέσεις, ιδιαίτερα για τη διαφθορά, ειδικά για ένα κόμμα που έχει επίσης συνδεθεί με τη διαφθορά στο παρελθόν. Ο Ράχμαν υπόσχεται μια προσέγγιση από πάνω προς τα κάτω, μηδενικής ανοχής στη διαφθορά, και μια νέα εποχή καθαρής πολιτικής στο Μπαγκλαντές».
Καθώς ετοιμαζόταν το Σάββατο να αναλάβει τα ηνία της εξουσίας στη χώρα, ο Ράχμαν δήλωσε ότι η νέα κυβέρνηση που θα ηγηθεί αντιμετωπίζει τρομακτικές προκλήσεις. «Έχουμε ανοίξει τον δρόμο για την εδραίωση της δημοκρατίας στη χώρα», πρόσθεσε. «Ετοιμαζόμαστε να ξεκινήσουμε το ταξίδι μας σε μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από μια εύθραυστη οικονομία που άφησε πίσω ένα αυταρχικό καθεστώς, αποδυναμωμένους συνταγματικούς και δομικούς θεσμούς και καταστροφή του κράτους δικαίου».
