Ο εμφύλιος πόλεμος στο Σουδάν, που έχει φτάσει πλέον στον τέταρτο χρόνο του, έχει βυθίσει τη χώρα σε μια από τις χειρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις παγκοσμίως, χωρίς καμία ένδειξη επικείμενης λήξης. Εκατομμύρια εκτοπισμένοι αντιμετωπίζουν πείνα, κακοποίηση και ξεσπάσματα ασθενειών, καθώς το σύστημα υγείας της χώρας βρίσκεται σε κατάρρευση μετά από τρία χρόνια καταστροφικών συγκρούσεων.
Η σύγκρουση ξέσπασε στις 15 Απριλίου 2023, ως αποτέλεσμα μιας διαμάχης για την εξουσία μεταξύ του αρχηγού των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων (SAF), στρατηγού Abdel Fattah al-Burhan, και του ηγέτη των παραστρατιωτικών Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF), Mohamed Hamdan Dagalo, γνωστού ως Hemedti. Οι δύο άνδρες είχαν συνεργαστεί προηγουμένως για να ηγηθούν στρατιωτικού πραξικοπήματος τον Οκτώβριο του 2021, ανατρέποντας μια μεταβατική κυβέρνηση που είχε αναλάβει την εξουσία μετά την ανατροπή του επί μακρόν ηγέτη Omar al-Bashir το 2019.
Ο πόλεμος έχει οδηγήσει στην εκτόπιση περίπου 14 εκατομμυρίων ανθρώπων, ποσοστό περίπου ίσo με το ένα τέταρτο του πληθυσμού της χώρας, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR). Περίπου 4,4 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν περάσει τα σύνορα, κυρίως προς το Τσαντ, τη Νότια Σουδάν και την Αίγυπτο. Οι βιαιότητες έχουν πλήξει και τις 18 πολιτείες του Σουδάν, με τις συγκρούσεις να εντείνονται ιδιαίτερα στο Νταρφούρ, την πρωτεύουσα Χαρτούμ, την Κορντοφάν και την Γκεζίρα.
Εκτιμάται ότι 40.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Οι εκθέσεις κάνουν λόγο για συνοπτικές εκτελέσεις, επιθέσεις σε αμάχους, εφόδους σε σπίτια και σεξουαλικές επιθέσεις. Παρά τις προσπάθειες για διαμεσολάβηση και κατάπαυση του πυρός, οι ειρηνευτικές πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που προωθούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), την Διακυβερνητική Αρχή για την Ανάπτυξη (IGAD) και την Αφρικανική Ένωση (AU), έχουν αποτύχει μέχρι στιγμής.
Οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων μαζικών δολοφονιών, αναγκαστικών στρατολογήσεων και αυθαίρετων συλλήψεων, παραμένουν σοβαρές. Οι γυναίκες και τα κορίτσια είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε συγκρούσεις σχετιζόμενες με σεξουαλική βία, συχνά κατά τη διάρκεια της προσπάθειας διαφυγής τους. Οργάνωση όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF) έχουν καταγράψει χιλιάδες επιζώντες σεξουαλικής βίας, με τις RSF να κατηγορούνται ευρέως για διάπραξη τέτοιων εγκλημάτων.
Ο υποσιτισμός πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους, με 21 εκατομμύρια να αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια. Η παραγωγική ικανότητα σε τρόφιμα έχει καταστραφεί, ειδικά στην πρωτεύουσα Χαρτούμ, ενώ η έλλειψη εμβολίων για κτηνοτροφικά ζώα επιδεινώνει την κρίση. Σχεδόν 30,4 εκατομμύρια άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων 15,6 εκατομμυρίων παιδιών, χρειάζονται επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια.
Το σύστημα υγείας έχει πληγεί σοβαρά. Γιατροί αναφέρουν θανάτους λόγω έλλειψης εξοπλισμού και βασικών υπηρεσιών. Νοσοκομεία είναι υπερφορτωμένα και ξεσπούν ασθένειες όπως χολέρα, ελονοσία, πυρετός Ντένγκι, ιλαρά και ερυθρά. Η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη παραμένει περιορισμένη, με συνεχείς επιθέσεις σε εγκαταστάσεις, υγειονομικό προσωπικό, ασθενοφόρα και ασθενείς. Το Σουδάν ευθύνεται για το 82% των παγκόσμιων θανάτων από επιθέσεις σε εγκαταστάσεις υγείας το 2025.
Η περιφερειακή αστάθεια, συμπεριλαμβανομένων των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, επηρεάζει επίσης τις ανθρωπιστικές επιχειρήσεις, διαταράσσοντας τις εφοδιαστικές αλυσίδες και περιορίζοντας την κίνηση αγαθών από κόμβους εφοδιασμού στα ΗΑΕ.
