Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για μια ενδεχόμενη ανθρωπιστική «κατάρρευση» στην Κούβα, εάν οι ενεργειακές της ανάγκες δεν καλυφθούν. Η προειδοποίηση αυτή έρχεται μετά την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να μπλοκάρουν κάθε αποστολή πετρελαίου προς την Καραϊβική χώρα, απειλώντας παράλληλα με επιβολή δασμών σε οποιαδήποτε έθνος προσφέρει βοήθεια.
Η σοβαρή έλλειψη καυσίμων στην Κούβα έχει ήδη προκαλέσει πολύωρες διακοπές ρεύματος, ακόμη και στην πρωτεύουσα Αβάνα, ενώ έχει οδηγήσει σε αλματώδη αύξηση των τιμών για τρόφιμα και μεταφορές. Ο εκπρόσωπος του Γκουτέρες, Στεφάν Ντουζάρικ, δήλωσε σε δημοσιογράφους στη Νέα Υόρκη ότι ο Γ.Γ. ανησυχεί ιδιαίτερα για την ανθρωπιστική κατάσταση, η οποία, όπως είπε, «θα επιδεινωθεί, αν όχι καταρρεύσει, εάν οι ανάγκες της σε πετρέλαιο παραμείνουν ανεκπλήρωτες».
Ο Ντουζάρικ υπενθύμισε επίσης ότι για περισσότερο από τρεις δεκαετίες, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ζητά σταθερά τον τερματισμό του εμπορικού εμπάργκο που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στην Κούβα. «Ο Γενικός Γραμματέας προτρέπει όλα τα μέρη να επιδιώξουν διάλογο και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο», πρόσθεσε.
Οι ΗΠΑ και η Κούβα διατηρούν εχθρικές σχέσεις από την Κουβανική Επανάσταση του 1959, όταν ο Φιντέλ Κάστρο ανέλαβε την εξουσία και η σοσιαλιστική κυβέρνησή του εθνικοποίησε επιχειρήσεις αμερικανικών συμφερόντων. Η Ουάσινγκτον αντέδρασε με οικονομικές κυρώσεις, οι οποίες εντάθηκαν σε πλήρες εμπάργκο το 1962.
Το νησί της Καραϊβικής βρίσκεται εδώ και καιρό στο επίκεντρο μιας οικονομικής κρίσης και βασιζόταν στη Βενεζουέλα για το πετρέλαιό της, μέχρι που δυνάμεις των ΗΠΑ απήγαγαν τον Πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, σε επιδρομή στην κατοικία του στο Καράκας τον προηγούμενο μήνα. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, διεκδίκησε στη συνέχεια τον έλεγχο του πετρελαίου της Βενεζουέλας και υποσχέθηκε να στερήσει από την Κούβα αυτό το αγαθό. Έχει χαρακτηρίσει την Κούβα «ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή» για τις ΗΠΑ και έχει δηλώσει ότι θέλει να «κάνει μια συμφωνία» με την ηγεσία της Κούβας, χωρίς να διευκρινίζει τι είδους συμφωνία.
Ο Trump έχει επίσης απειλήσει με δασμούς οποιαδήποτε άλλη χώρα επιχειρήσει να βοηθήσει, προκαλώντας ανησυχία στο Μεξικό, το οποίο είναι επί του παρόντος ο κύριος προμηθευτής πετρελαίου για το νησί. Η Πρόεδρος του Μεξικού, Claudia Sheinbaum, δήλωσε την Τρίτη ότι η χώρα της χρησιμοποιεί όλες τις διπλωματικές οδούς για να διασφαλίσει τις αποστολές αργού πετρελαίου στην Κούβα. Εξέφρασε επίσης ανησυχία για την πιθανή ανθρωπιστική κρίση στην Κούβα, αλλά τόνισε ότι δεν θέλει να θέσει τη χώρα της «σε κίνδυνο όσον αφορά τους δασμούς». «Εξετάζουμε το εύρος» των απειλούμενων δασμών του Trump «και χρησιμοποιούμε όλα τα διπλωματικά κανάλια», δήλωσε στους δημοσιογράφους. Η Sheinbaum πρόσθεσε ότι το Μεξικό θα στείλει ανθρωπιστική βοήθεια στην Κούβα αυτή την εβδομάδα και επιδιώκει συμφωνία με την Ουάσινγκτον που θα της επιτρέψει επίσης να αποστείλει πετρέλαιο. «Δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία γι’ αυτό», είπε.
Ο Πρόεδρος της Κούβας, Miguel Diaz-Canel, επέκρινε την περασμένη εβδομάδα την απειλή δασμών του Trump, δηλώνοντας ότι ο Αμερικανός ηγέτης σχεδιάζει «να ασφυκτιήσει» την οικονομία της Κούβας κάτω από ένα «ψευδές και αβάσιμο πρόσχημα». Η χώρα κήρυξε επίσης «διεθνή έκτακτη ανάγκη», χαρακτηρίζοντας την κίνηση του Trump «ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή».
Σύμφωνα με τους Financial Times, το Μεξικό προμήθευε περίπου το 44% των εισαγωγών πετρελαίου της Κούβας, και η Βενεζουέλα το 33% μέχρι τον περασμένο μήνα. Περίπου το 10% προέρχεται επίσης από τη Ρωσία και μια μικρότερη ποσότητα από την Αλγερία. Η βρετανική εφημερίδα επικαλέστηκε επίσης την εταιρεία δεδομένων Kpler, η οποία ανέφερε στις 30 Ιανουαρίου ότι η Κούβα διαθέτει επαρκές πετρέλαιο μόνο για 15 έως 20 ημέρες στα τρέχοντα επίπεδα ζήτησης.
Στο μεταξύ, η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Κούβα προειδοποίησε την Τρίτη τους Αμερικανούς που βρίσκονται στη χώρα να προετοιμαστούν για «σημαντική διαταραχή» λόγω διακοπών ρεύματος και ελλείψεων καυσίμων. Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Carlos Fernandez de Cossio, δήλωσε τη Δευτέρα στο πρακτορείο Reuters ότι η Κούβα και οι ΗΠΑ βρίσκονται σε επικοινωνία, αν και σημείωσε ότι οι ανταλλαγές αυτές δεν έχουν εξελιχθεί σε επίσημο «διάλογο».
