Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει δημόσια τις σκέψεις του σχετικά με την ηγεσία που θα επιθυμούσε να δει στο Ιράν, μετά από ένα υποθετικό σενάριο αντικατάστασης του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Κατά τη διάρκεια εμφάνισής του στο Οβάλ Γραφείο την Τρίτη, μαζί με τον Γερμανό Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, δημοσιογράφος ρώτησε τον Τραμπ για τα σχέδιά του σε ένα “worst-case scenario” στο Ιράν, καθώς ΗΠΑ και Ισραήλ συνεχίζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη χώρα.
Ο Τραμπ δήλωσε πως είχε λίγες ανησυχίες από στρατιωτική άποψη, αλλά εξέφρασε την ανησυχία ότι μετά τον Χαμενεΐ θα μπορούσε να αναλάβει ένας άλλος ηγέτης, εχθρικός προς τις προτεραιότητες των ΗΠΑ. “Υποθέτω ότι η χειρότερη περίπτωση θα ήταν να κάνουμε αυτό, και μετά κάποιος να αναλάβει που είναι τόσο κακός όσο ο προηγούμενος, σωστά; Αυτό θα μπορούσε να συμβεί. Δεν θέλουμε να συμβεί αυτό”, δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας: “Θα ήταν πιθανότατα το χειρότερο. Περάσατε από αυτό και μετά, σε πέντε χρόνια, συνειδητοποιείς ότι βάλαμε κάποιον που δεν είναι καλύτερος.”
Η στρατιωτική επίθεση από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, με το Ιράν να απαντά με σφοδρές επιθέσεις, κυρίως κατά του Ισραήλ και βάσεων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Ο αριθμός των νεκρών στο Ιράν έχει φτάσει τουλάχιστον τους 787, ενώ έχουν αναφερθεί τραυματισμοί και θάνατοι και σε άλλες περιοχές. Έξι Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους στις μάχες.
Η διοίκηση Τραμπ έχει προσφέρει διάφορες αιτιολογίες για την επίθεση, αν και ειδικοί την έχουν καταδικάσει ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Μία από τις αιτιολογίες που προσέφερε ο ίδιος ο Τραμπ ήταν η απομάκρυνση της κυβέρνησης του Χαμενεΐ. Σε προεγγεγραμμένη δήλωση που δημοσιεύθηκε το Σαββατοκύριακο, ο Τραμπ ανέφερε ότι η στρατιωτική δράση των ΗΠΑ σχεδιάστηκε για “την εξάλειψη άμεσων απειλών από το ιρανικό καθεστώς”. Πρόσθεσε ότι επεδίωξε “να αποτρέψει αυτή την πολύ κακή, ριζοσπαστική δικτατορία από το να απειλεί την Αμερική” και κάλεσε μέλη της ιρανικής αντιπολίτευσης να “αναλάβουν την κυβέρνησή σας”. Ωστόσο, άλλα στελέχη της διοίκησης προσπάθησαν να υποβαθμίσουν την αλλαγή καθεστώτος ως κίνητρο για τις συνεχιζόμενες επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ. “Αυτός δεν είναι ένας πόλεμος για αλλαγή καθεστώτος, όπως λέγεται”, δήλωσε ο Χέγκσεθ στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα. “Αλλά το καθεστώς άλλαξε σίγουρα, και ο κόσμος είναι καλύτερα γι’ αυτό.”
Ωστόσο, στις δηλώσεις της Τρίτης, ο Τραμπ υπέδειξε ένα όραμα για το μέλλον του Ιράν που αντικατοπτρίζει το αποτέλεσμα της πρόσφατης στρατιωτικής του επέμβασης στη Βενεζουέλα. Στις 3 Ιανουαρίου, ο Τραμπ εξουσιοδότησε μια στρατιωτική επίθεση στη χώρα της Νότιας Αμερικής, η οποία κορυφώθηκε με την απαγωγή του τότε προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες. Το ζεύγος βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη Νέα Υόρκη, όπου περιμένει δίκη για κατηγορίες σχετιζόμενες με το εμπόριο ναρκωτικών. Μετά την απομάκρυνση του Μαδούρο, η αντιπρόεδρός του, Ντέλσι Ροντρίγκεζ, ορκίστηκε προσωρινή ηγέτης της Βενεζουέλας, με την υποστήριξη της διοίκησης Τραμπ. Από τότε, η κυβέρνηση της Ροντρίγκεζ έχει σε μεγάλο βαθμό συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της παράδοσης εκατομμυρίων βαρελιών βενεζουελάνικου πετρελαίου.
Ο Τραμπ, εν τω μεταξύ, έχει προειδοποιήσει ότι η Ροντρίγκεζ θα μπορούσε να “πληρώσει ένα πολύ μεγάλο τίμημα, πιθανώς μεγαλύτερο από τον Μαδούρο”, αν “δεν κάνει ό,τι είναι σωστό”. Ωστόσο, την Τρίτη, ο Τραμπ υπέδειξε για άλλη μια φορά ότι η κυβέρνηση Ροντρίγκεζ ήταν συνεργάσιμη και ότι ήταν ικανοποιημένος με τα αποτελέσματα της επίθεσης του Ιανουαρίου στη Βενεζουέλα. Υπονοούμενο ότι θα μπορούσε να αποτελέσει μοντέλο για το μέλλον του Ιράν. “Η Βενεζουέλα ήταν τόσο απίστευτη επειδή κάναμε την επίθεση, και κρατήσαμε την κυβέρνηση εντελώς άθικτη. Και έχουμε τη Ντέλσι, που ήταν πολύ καλή. Έχουμε όλη την αλυσίδα διοίκησης”, είπε ο Τραμπ. Υπογράμμισε επίσης τα οικονομικά οφέλη που ελπίζει να αποκομίσει, καθώς οι ΗΠΑ συνεχίζουν να ασκούν έλεγχο στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Ονόμασε τη διαδικασία “απρόσκοπτη”. “Η σχέση ήταν εξαιρετική. Έχουμε πάρει ήδη εκατό εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Και ένα μεγάλο μέρος αυτού πηγαίνει σε αυτούς, και ένα μεγάλο μέρος πηγαίνει σε εμάς”, είπε ο Τραμπ. “Ήταν υπέροχο. Έχουμε πληρώσει τον πόλεμο πολλές φορές, και θα διαχειριζόμαστε το πετρέλαιο. Και η Βενεζουέλα θα βγάλει περισσότερα χρήματα από όσα έβγαλε ποτέ.”
Ωστόσο, ο Τραμπ σηματοδότησε ότι υπήρχαν εμπόδια στην εφαρμογή μιας αλλαγής καθεστώτος τύπου Βενεζουέλας στο Ιράν. Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, υπέδειξε ο Τραμπ, είχαν σκοτώσει πολλούς από τους εναλλακτικούς ηγέτες που ήλπιζε να δει στην εξουσία. “Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που είχαμε κατά νου είναι νεκροί”, είπε ο Τραμπ. “Είχαμε κάποιους κατά νου από εκείνη την ομάδα που είναι νεκροί. Και τώρα, έχουμε μια άλλη ομάδα. Μπορεί να είναι και αυτοί νεκροί, σύμφωνα με αναφορές.” Πρόσθεσε ότι οι επιλογές του για την αντικατάσταση του Χαμενεΐ στένευαν. “Σε λίγο, δεν θα ξέρουμε κανέναν.”
Παρόλα αυτά, ο Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα αμφιθυμία σχετικά με τις προοπτικές ηγεσίας του Ρεζά Παχλαβί, γιου του τελευταίου Σάχη του Ιράν, ο οποίος εξορίστηκε κατά την επανάσταση του 1979. Ο Παχλαβί, 65 ετών, έχει παρουσιαστεί ως υποψήφιος για να ηγηθεί του Ιράν σε μεταβατικό στάδιο, με στόχο την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Ωστόσο, οι επικριτές έχουν υποστηρίξει ότι ο Παχλαβί είναι μια διχαστική φιγούρα. Ο πατέρας του επέβλεψε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, και ο ίδιος ο Παχλαβί έχει κατηγορηθεί για επίθεση σε συναδέλφους αντιφρονούντες και αδυναμία δημιουργίας συνασπισμού. Όταν ρωτήθηκε αν ο Παχλαβί θα μπορούσε να είναι ένας εναλλακτικός υποψήφιος ηγέτης, ο Τραμπ δίστασε. “Υποθέτω ότι είναι. Κάποιοι άνθρωποι τον συμπαθούν”, είπε ο Τραμπ, προτού προσθέσει: “Δεν έχουμε σκεφτεί πολύ γι’ αυτό. Θα φαινόταν σε μένα ότι κάποιος από μέσα, ίσως, θα ήταν πιο κατάλληλος.” Ο Τραμπ εξήγησε στη συνέχεια ότι θα προτιμούσε έναν μετριοπαθή, “κάποιον που είναι εκεί, που είναι αυτή τη στιγμή δημοφιλής, αν υπάρχει ένα τέτοιο άτομο.” Ωστόσο, έκανε μια ελαφρά θετική αναφορά στον Παχλαβί, επαναλαμβάνοντας ένα σχόλιο που είχε κάνει προηγουμένως για τον γιο του Σάχη. “Φαίνεται ένα πολύ ωραίο άτομο”, είπε ο Τραμπ για τον Παχλαβί.
