Στη νότια Υεμένη, η πολιτική σκηνή έχει πλέον ξεπεραστεί από τις εξελίξεις στον τομέα της ασφάλειας και των στρατιωτικών υποθέσεων, οι οποίες αναδεικνύονται ως ο καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της ισορροπίας δυνάμεων. Οποιαδήποτε κυβερνητική ή πολιτική συμφωνία θεωρείται αβέβαιη, εάν δεν επιλυθεί το ζήτημα του ελέγχου της ασφάλειας και της ενοποίησης της στρατιωτικής διοίκησης.

Επιπλέον, η κλιμακούμενη ρήξη μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δύο συμμάχων που έχουν διαμορφώσει την πορεία της νότιας Υεμένης τα τελευταία χρόνια, δεν μπορεί να αγνοηθεί, λόγω της άμεσης επίδρασής της στην ισορροπία δυνάμεων και τη σταθερότητα.

Τα τελευταία χρόνια, ένα περίπλοκο πλέγμα ασφαλείας έχει δημιουργηθεί στις νότιες επαρχίες, περιλαμβάνοντας επίσημες μονάδες και άλλες που προέκυψαν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ορισμένες από αυτές τις μονάδες συνδέονται με κρατικούς θεσμούς, ενώ άλλες δημιουργήθηκαν με την υποστήριξη των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, όπως οι δυνάμεις του Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου (STC), οι οποίες ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες, ή μέσω τοπικών συμφωνιών που διαμορφώθηκαν από τις περιστάσεις της σύγκρουσης.

Παρόλο που τους τελευταίους μήνες έχουν σημειωθεί κινήσεις αναδιάρθρωσης αυτού του τοπίου, μετά την ήττα του STC, το οποίο κήρυξε τη διάλυσή του σε Hadhramaut και al-Mahra στις 3 Ιανουαρίου 2026, ο έλεγχος της ασφάλειας παραμένει άνισος από επαρχία σε επαρχία. Επιπλέον, οι δυνάμεις ασφαλείας και στρατιωτικές του STC δεν έχουν εξαφανιστεί πλήρως· ορισμένες έχουν αναπτυχθεί εκ νέου, ενώ η τύχη άλλων παραμένει άγνωστη.

Στην Άντεν, την προσωρινή πρωτεύουσα, οι υπηρεσίες ασφαλείας λειτουργούν σε μια σύνθετη δομή. Ορισμένες μονάδες που παλαιότερα ανήκαν στο STC έχουν δει το προσωπικό και τα όπλα τους να εξαφανίζονται, ενώ άλλες έχουν μετονομαστεί ή έχουν αναπτυχθεί εκ νέου. Ωστόσο, παγιωμένα δίκτυα επιρροής παραμένουν, και η μεταβίβαση της ηγεσίας ή η αναδιάταξη των στρατοπέδων αντικατοπτρίζουν προσπάθειες επαναφοράς της ισορροπίας παρά μια οριστική λύση της κατάστασης.

Το ίδιο ισχύει, σε διάφορους βαθμούς, για τις Lahij, Abyan, Dhale, Shabwah και Hadhramaut, όπου η ικανότητα του κράτους να επιβάλει αποτελεσματική εξουσία ποικίλλει, όπως και το επίπεδο συντονισμού μεταξύ των επίσημων δυνάμεων ασφαλείας και των σχηματισμών που προέκυψαν κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Το πιο ευαίσθητο ζήτημα σε αυτή τη φάση είναι η ενσωμάτωση των στρατιωτικών και των σχηματισμών ασφαλείας στα Υπουργεία Άμυνας και Εσωτερικών. Το κράτος επιδιώκει να τερματίσει την παράλληλη εξουσία ασφαλείας, αλλά η διαδικασία αντιμετωπίζει σύνθετες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων διαφορετικών πηγών χρηματοδότησης για ορισμένες μονάδες, διακυμάνσεις πολιτικών πιστών, φόβους μεταξύ ορισμένων διοικητών για απώλεια τοπικής επιρροής και εκτιμήσεις σχετικά με τη σύνθεση αυτών των δυνάμεων. Ως αποτέλεσμα, η ενσωμάτωση φαίνεται σταδιακή, βασιζόμενη περισσότερο στην αναδιάταξη και την αναδιάρθρωση παρά σε αποφασιστικά μέτρα που θα μπορούσαν να κινδυνεύσουν να προκαλέσουν συγκρούσεις.

Η κυβέρνηση, η οποία πλέον εδρεύει στην Άντεν της νότιας Υεμένης, αντιμετωπίζει μια λεπτή εξίσωση: πρέπει να επιβάλει την εξουσία της στον τομέα της ασφάλειας χωρίς να βυθίσει τη χώρα σε νέες εσωτερικές συγκρούσεις.

Η μετάβαση από πολλαπλές ένοπλες ομάδες σε κρατικό μονοπώλιο στη χρήση βίας απαιτεί πολιτική συναίνεση, περιφερειακή υποστήριξη και διεθνή στήριξη. Οποιαδήποτε βιαστική κίνηση θα μπορούσε να αναζωπυρώσει εσωτερικές συγκρούσεις, ιδίως δεδομένων των υπαρχόντων πολιτικών και περιφερειακών ευαισθησιών, καθώς και των φόβων ότι η διένεξη Σαουδικής Αραβίας-Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων θα μπορούσε να προκαλέσει εκ νέου αντιπαράθεση στο πεδίο της μάχης.

Για αυτό το λόγο, οι προσπάθειες της κυβέρνησης επικεντρώνονται πρώτα στη δημιουργία ενός σταθερού περιβάλλοντος ασφαλείας.

Αυτή η τροχιά δεν μπορεί να κατανοηθεί χωρίς να ληφθεί υπόψη η περιφερειακή διάσταση. Η Σαουδική Αραβία θεωρεί την Υεμένη ως άμεσο στρατηγικό βάθος για την εθνική της ασφάλεια και επιδιώκει την εμφάνιση ενός σταθερού κράτους στα νότια σύνορά της.

Η διαμάχη μεταξύ Ριάντ και Άμπου Ντάμπι, ιδίως μετά το αίτημα της Υεμένης για αποχώρηση των δυνάμεων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από το έδαφός της, έχει γίνει σημαντικός παράγοντας που διαμορφώνει την πορεία της κρίσης, ειδικά εν μέσω σαουδαραβικών κατηγοριών ότι το Άμπου Ντάμπι συνεχίζει να υποστηρίζει το STC και να εδραιώνει την επιρροή του στο πεδίο της μάχης.

Η Υεμένη σήμερα αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου περιφερειακού τοπίου, διαπλεκόμενη με τη δυναμική της Ερυθράς Θάλασσας και τις θαλάσσιες διαδρομές, τον ανταγωνισμό για επιρροή στο Κέρας της Αφρικής και τις εντάσεις που εκτείνονται από το Σουδάν έως τη Σομαλία και τον Κόλπο. Για αυτό το λόγο, οι διεθνείς δρώντες –ιδίως οι Ηνωμένες Πολιτείες– επιθυμούν να διατηρήσουν την κατάσταση στην Υεμένη υπό έλεγχο, φοβούμενοι ότι μια κατάρρευση της ασφάλειας θα μπορούσε να πυροδοτήσει συγκρούσεις εντός του Κόλπου, να απειλήσει τη διεθνή ναυσιπλοΐα, να δημιουργήσει χώρο για ένα νέο κύμα ένοπλων ομάδων ή να επιτρέψει στους Χούθι να εκμεταλλευτούν την κατάσταση.

Στην επόμενη φάση, η κυβέρνηση αναμένεται να συνεχίσει τις προσπάθειες για την εδραίωση του ελέγχου της ασφάλειας στην Άντεν και άλλες νότιες επαρχίες, συμπεριλαμβανομένης της Hadhramaut, η οποία συνορεύει με τη Σαουδική Αραβία, ενώ παράλληλα θα ενσωματώνει σταδιακά στρατιωτικές μονάδες και θα διατηρεί πολιτικές ισορροπίες για την αποφυγή νέων συγκρούσεων.

Η επιτυχία αυτών των προσπαθειών θα καθορίσει εάν η χώρα κινείται προς μια σταδιακή σταθερότητα ή προς έναν ακόμη γύρο αναδιάρθρωσης των κέντρων εξουσίας. Δεδομένης αυτής της πραγματικότητας, το κεντρικό ερώτημα παραμένει: ποιος πραγματικά κατέχει την ικανότητα να επιβάλει ασφάλεια στο πεδίο της μάχης, ιδίως καθώς ορισμένοι δρώντες συνεχίζουν να ωθούν το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο προς κλιμάκωση που θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τη σύγκρουση;