Ο Λιβανέζικος Στρατός ανακοίνωσε την επιτυχή ολοκλήρωση της πρώτης φάσης του σχεδίου του για την υπαγωγή όλου του μη κρατικού οπλισμού στο νότιο τμήμα της χώρας υπό τον έλεγχό του. Η φάση αυτή κάλυψε την περιοχή μεταξύ του ποταμού Λιτάνι και των συνόρων με το Ισραήλ.
Σε επίσημη ανακοίνωση την Πέμπτη, ο στρατός επισήμανε ότι επέτυχε να εδραιώσει ένα κρατικό μονοπώλιο οπλισμού στον νότο με «αποτελεσματικό και χειροπιαστό τρόπο», χωρίς, ωστόσο, να κατονομάσει συγκεκριμένα τη Χεζμπολάχ. Ο στρατός πλέον ελέγχει την περιοχή νότια του ποταμού Λιτάνι, περίπου 30 χιλιόμετρα από τα σύνορα, «με εξαίρεση τις περιοχές και τις θέσεις που εξακολουθούν να κατέχονται από το Ισραήλ», προστέθηκε στην ανακοίνωση.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται εν μέσω αυξανόμενων πιέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ προς τη Βηρυτό για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, ενώ το Ισραήλ κλιμακώνει τις επιθέσεις του σε όλο τον Λίβανο, παρά την κατάπαυση πυρός που συμφωνήθηκε το 2024.
Ο στρατός του Λιβάνου, ο οποίος είχε θέσει ως αυτοεπιβαλλόμενη προθεσμία το τέλος του 2025 για την ολοκλήρωση του πρώτου μέρους του πολυεπίπεδου σχεδίου του για τον αφοπλισμό όλων των μη κρατικών ομάδων, διευκρίνισε ότι απαιτείται περαιτέρω εργασία για την απομάκρυνση εκρηκτικών μη εκραγέντων πυρομαχικών και σηράγγων στην περιοχή.
Πηγή ασφαλείας του Λιβάνου δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters ότι η ανακοίνωση σηματοδοτεί πως καμία ομάδα δεν θα μπορεί να εξαπολύει επιθέσεις από τον νότιο Λίβανο. Ο Αρχηγός του Στρατού, Ροντόλφ Χαϊκάλ, αναμένεται να ενημερώσει την κυβέρνηση το απόγευμα της Πέμπτης για την πρόοδο των εργασιών.
Το υπουργικό συμβούλιο του Λιβάνου αναμένεται να συζητήσει την μετάβαση στη δεύτερη φάση του σχεδίου, η οποία θα περιλαμβάνει τον αφοπλισμό μη κρατικών ένοπλων ομάδων από ένα τμήμα 40 χιλιομέτρων που εκτείνεται βόρεια του Λιτάνι μέχρι τον ποταμό Αουάλι.
Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σαάρ επαίνεσε τις προσπάθειες της κυβέρνησης και του στρατού του Λιβάνου την Κυριακή, αλλά πρόσθεσε ότι «απέχουν πολύ από το να είναι επαρκείς». Το Ισραήλ, το οποίο έχει σκοτώσει περισσότερους από 300 ανθρώπους στον Λίβανο από την κατάπαυση πυρός του Νοεμβρίου 2024, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 127 αμάχων, είχε δηλώσει προηγουμένως ότι η Χεζμπολάχ αναδομεί τις στρατιωτικές της δυνατότητες «ταχύτερα από ό,τι τις αποδομεί ο στρατός».
Η ειρηνευτική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στον νότιο Λίβανο έχει δηλώσει ότι «δεν υπάρχουν αποδείξεις» για ανακατασκευή της υποδομής της Χεζμπολάχ.
Αναφερόμενη από τη Βηρυτό, η ανταποκρίτρια του Al Jazeera, Ζέινα Χόντρ, ανέφερε: «Το Ισραήλ απειλεί να επεκτείνει… τις καθημερινές επιθέσεις εάν δεν πραγματοποιηθεί ο αφοπλισμός, εάν η κυβέρνηση του Λιβάνου δεν βάλει φρένο στη Χεζμπολάχ».
Η κατάπαυση πυρός που διαμεσολαβήθηκε από τις ΗΠΑ τερμάτισε περισσότερο από έναν χρόνο συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, οι οποίες κορυφώθηκαν με ισραηλινές επιθέσεις που αποδυνάμωσαν σημαντικά την ένοπλη ομάδα. Έκτοτε, οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει κατηγορίες για παραβιάσεις. Η συμφωνία προέβλεπε την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τον νότιο Λίβανο, ωστόσο εξακολουθούν να κατέχουν πέντε σημεία, παραβιάζοντας τους όρους της.
Η Προσωρινή Δύναμη του ΟΗΕ στον Λίβανο (UNIFIL) έχει καταγράψει περισσότερες από 10.000 παραβιάσεις της κατάπαυσης πυρός από το Ισραήλ – 7.500 στον εναέριο χώρο της χώρας και 2.500 στο έδαφος. Σύμφωνα με τη συμφωνία, η Χεζμπολάχ έπρεπε να αποσύρει τους μαχητές και τα όπλα της από τον νότο του ποταμού Λιτάνι. Η οργάνωση έχει επανειλημμένα απορρίψει τις εκκλήσεις για αφοπλισμό, δηλώνοντας ότι το Ισραήλ δεν τηρεί την πλευρά της συμφωνίας.
Η ανταποκρίτρια του Al Jazeera, Χόντρ, επεσήμανε ότι η Χεζμπολάχ «δεν στάθηκε εμπόδιο» στις ενέργειες του Λιβανέζικου Στρατού κατά την πρώτη φάση του σχεδίου αφοπλισμού, αλλά «αρνείται πλέον να συνεργαστεί» με τα σχέδια για μετάβαση στη δεύτερη φάση, η οποία αφορά την περιοχή βόρεια του ποταμού Λιτάνι.
Μια επιτροπή που αποτελείται από εκπροσώπους των Ηνωμένων Πολιτειών, της Γαλλίας, του Λιβάνου, του Ισραήλ και του ΟΗΕ είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση της κατάπαυσης πυρός. Μόλις αυτή την εβδομάδα, το Ισραήλ πραγματοποίησε επιθέσεις στον νότιο Λίβανο, ενόψει συνάντησης της επιτροπής για την κατάπαυση πυρός.