Μια νέα εποχή ελευθερίας μετακίνησης ξεκινά για τους χιλιάδες ανθρώπους που διασχίζουν καθημερινά τα σύνορα μεταξύ της νότιας Ισπανίας και του βρετανικού Γιβραλτάρ. Η κατάργηση των φυσικών συνοριακών ελέγχων, που τέθηκε σε ισχύ την 15 Ιουλίου 2026, αποτελεί το αποτέλεσμα μιας κρίσιμης συμφωνίας μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η συμφωνία υπεγράφη στις Βρυξέλλες από τον Ευρωπαίο Επίτροπο Εμπορίου Maros Sefcovic, τον Βρετανό Υπουργό για Ευρωπαϊκά Θέματα Stephen Doughty, τον Ισπανό Υπουργό Εξωτερικών Jose Manuel Albares και τον Πρωθυπουργό του Γιβραλτάρ Fabian Picardo. Στόχος είναι η διασφάλιση οικονομικής σταθερότητας για τις επιχειρήσεις και τους 15.000 εργαζόμενους που μετακινούνται καθημερινά, προστατεύοντας παράλληλα τη βρετανική κυριαρχία και τη λειτουργία των στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Με τη νέα ρύθμιση, οι κάτοικοι του Γιβραλτάρ θα εισέρχονται στην Ισπανία με τις κάρτες διαμονής τους, ενώ οι Ισπανοί πολίτες θα εισέρχονται στο Γιβραλτάρ με τις ταυτότητές τους, χωρίς να απαιτείται σφράγιση διαβατηρίων. Η συμφωνία φέρνει το Γιβραλτάρ σε μια μοναδική θέση, εντάσσοντάς το de facto στον χώρο Σένγκεν, αν και το έδαφος παραμένει υπό βρετανική κυριαρχία. Στο λιμάνι και το αεροδρόμιο της περιοχής, οι έλεγχοι θα διενεργούνται από κοινού από Βρετανούς και Ισπανούς αξιωματούχους, σε ένα μοντέλο ανάλογο με αυτό του Eurostar στο Λονδίνο και το Παρίσι.

Η ανάγκη για αυτή τη συμφωνία προέκυψε μετά το Brexit, καθώς το Γιβραλτάρ είχε εξαιρεθεί από την εμπορική συμφωνία του 2021, δημιουργώντας τον κίνδυνο ενός «σκληρού συνόρου». Το 96 τοις εκατό των κατοίκων του Γιβραλτάρ είχε ταχθεί υπέρ της παραμονής στην ΕΕ στο δημοψήφισμα του 2016, καθιστώντας την επίλυση του καθεστώτος τους επιτακτική μετά από τρεισήμισι χρόνια εντατικών διαπραγματεύσεων.