Η κυβέρνηση της Ζάμπια προχώρησε στην αναστολή των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με συμφωνίες πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, οι οποίες αφορούν τον τομέα της υγείας και τον έλεγχο των ορυκτών πόρων. Η Ζάμπια, μέσω της στάσης που τηρεί, επιδιώκει να αναδείξει το ζήτημα της στρατηγικής αυτονομίας, απορρίπτοντας αμερικανικά κεφάλαια που συνοδεύονται από όρους τους οποίους θεωρεί απαράδεκτους.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Mulambo Haimbe δήλωσε στις 4 Μαΐου 2026 ότι οι συμφωνίες έχουν βαλτώσει λόγω των απαιτήσεων της Washington για προνομιακή μεταχείριση. Συγκεκριμένα, η συμφωνία για την υγεία, ύψους 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την επόμενη πενταετία, παραμένει στον «πάγο», καθώς η ζήτηση των ΗΠΑ για κοινή χρήση δεδομένων κρίθηκε ότι παραβιάζει τα δικαιώματα των πολιτών της χώρας. Παράλληλα, οι διαπραγματεύσεις για τα κρίσιμα ορυκτά έχουν διακοπεί, καθώς η Ζάμπια —ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός χαλκού στην Αφρική— αρνείται να δεχθεί την πίεση για ευνοϊκή μεταχείριση αμερικανικών εταιρειών.
Ο Mulambo Haimbe κατήγγειλε επίσης την τακτική της αμερικανικής πλευράς να συνδέει τη συμφωνία για την υγεία με τη συμφωνία για τα ορυκτά, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο συμφωνίες πρέπει να εξεταστούν αυτοτελώς. Παρά τις αιτιάσεις του απερχόμενου πρέσβη των ΗΠΑ στη Lusaka, Michael Gonzales, σχετικά με τις προσπάθειες καταπολέμησης της διαφθοράς, η κυβέρνηση της Ζάμπια επιμένει ότι οι σχέσεις των δύο χωρών δεν πρέπει να βασίζονται σε μια σχέση δότη και λήπτη βοήθειας, αλλά σε μια ουσιαστική στρατηγική συνεργασία. Η χώρα εντάσσεται πλέον στη λίστα κρατών όπως η Γκάνα και η Ζιμπάμπουε, που αντιδρούν στις απαιτήσεις της κυβέρνησης του Donald Trump.
