Την ανησυχία της για τις εκτεταμένες ζημιές σε πολιτιστικούς και ιστορικούς χώρους του Ιράν, ως αποτέλεσμα του πολέμου που διεξάγουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, εξέφρασε η Τεχεράνη. Το Υπουργείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Τουρισμού και Χειροτεχνίας ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 56 μουσεία, ιστορικά μνημεία και πολιτιστικοί χώροι έχουν υποστεί ζημιές από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου.
Μεταξύ των πληγεισέντων μνημείων βρίσκεται και το ιστορικό Παλάτι Γκoλεστάν (Golestan Palace) στην Τεχεράνη, ένα κειμήλιο της εποχής των Κατζάρ (Qajar), γνωστό για την αρχιτεκτονική του που συνδυάζει περσικές τεχνικές με ευρωπαϊκά μοτίβα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το παλάτι υπέστη σοβαρές ζημιές, όπως μαρτυρούν εικόνες με σπασμένα τζάμια, κατεστραμμένες αψίδες και παράθυρα.
Η ανακοίνωση του ιρανικού υπουργείου αναφέρει ότι οι περισσότερες ζημιές εντοπίζονται στην Τεχεράνη, όπου επλήγησαν 19 τοποθεσίες, συμπεριλαμβανομένου του Μεγάλου Παζαριού (Grand Bazaar) και του πρώην κτιρίου της Γερουσίας. Ιστορικοί χώροι στην Ισφαχάν, το Κουρδιστάν, το Λορεστάν, το Κερμανσάχ, το Μπουσέρ και το Ιλάμ επηρεάστηκαν επίσης, με μέρη της Πλατείας Νακς-ε Τζαχάν (Naqsh-e Jahan Square) στην Ισφαχάν, μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, να δέχονται πλήγματα.
Η δήλωση του υπουργείου παραπέμπει σε διεθνείς νόμους, όπως η Σύμβαση της Χάγης του 1954 και το Ψήφισμα 2347 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, οι οποίοι θεωρούν τις επιθέσεις σε πολιτιστικούς χώρους παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Η Σύμβαση της Χάγης, στην οποία συμμετέχουν οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν, αποσκοπεί στην προστασία της πολιτιστικής περιουσίας.
Παρά τους ισχυρισμούς ΗΠΑ και Ισραήλ ότι στοχεύουν αποκλειστικά στρατιωτικούς στόχους, υπάρχουν κατηγορίες για στοχοποίηση πολιτικών υποδομών και πολιτιστικών μνημείων. Η Διεθνής Αμνηστία έχει αναφέρει τη χρήση πυραύλου Tomahawk, κατασκευασμένου στις ΗΠΑ, σε επίθεση σε ιρανικό δημοτικό σχολείο, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον 170 ανθρώπων, κυρίως παιδιών.
Η UNESCO έχει επιβεβαιώσει ζημιές σε ιστορικούς χώρους στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του Παλατιού Γκoλεστάν, του Παλατιού Τσεχέλ Σοτούν (Chehel Sotoun Palace) και του Μεγάλου Τζαμιού (Masjed-e Jame) στην Ισφαχάν, καθώς και κτίρια κοντά στην Κοιλάδα του Χοραμαμπάντ (Khorramabad Valley), μια περιοχή με αρχαιολογικά ευρήματα χιλιάδων ετών. Η οργάνωση είχε παράσχει σε όλα τα μέρη τις γεωγραφικές συντεταγμένες των πολιτιστικών χώρων, ζητώντας να ληφθούν όλα τα δυνατά μέτρα προστασίας.
Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, επέκρινε την αντίδραση της UNESCO, χαρακτηρίζοντας τη σιωπή της “απαράδεκτη” και κατηγορώντας ένα “καθεστώς που δεν θα διαρκέσει έναν αιώνα” ότι μισεί έθνη με αρχαία παρελθόντα.
Το άρθρο υπενθυμίζει επίσης προηγούμενες περιπτώσεις καταστροφής πολιτιστικής κληρονομιάς στη Μέση Ανατολή, όπως η λεηλασία του Εθνικού Μουσείου του Ιράκ μετά την εισβολή του 2003, η καταστροφή του Ναού του Βάαλ-Σαμίν στην Παλμύρα της Συρίας από μαχητές του ISIS και η καταστροφή μνημείων στη Γάζα κατά τη διάρκεια του πολέμου που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2023.
