Το Ισραήλ, εδώ και πάνω από δύο χρόνια, βρίσκεται σε μια αιματηρή σύγκρουση στη Γάζα, έχοντας προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές στην υποδομή και τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων Παλαιστινίων. Ο πληθυσμός της περιοχής αντιμετωπίζει πλέον ελλείψεις σε τρόφιμα, φάρμακα και στέγη, ιδίως εν όψει του χειμώνα.
Παρόλο που ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu, εναντίον του οποίου έχει εκδοθεί ένταλμα από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου, συμμετείχε πρόσφατα στο «Διοικητικό Συμβούλιο Ειρήνης» του Προέδρου Donald Trump, που έχει συσταθεί για την ανοικοδόμηση και διακυβέρνηση της Γάζας, παραμένει ασαφές τι ακριβώς επιδιώκει το Ισραήλ για την περιοχή.
Ο Netanyahu βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σύνθετη πρόκληση. Ενώ η επικείμενη εκλογική αναμέτρηση στο Ισραήλ τον ωθεί να παρουσιάσει μια εικόνα συνεργασίας με τις αμερικανικές προτάσεις, ταυτόχρονα πρέπει να διατηρήσει την κυβερνητική του συνοχή. Κρίσιμα μέλη του συνασπισμού του, όπως ο Υπουργός Οικονομικών Bezalel Smotrich, αντιτίθενται όχι μόνο στην ανοικοδόμηση της Γάζας, αλλά και σε οποιαδήποτε εκεχειρία, θεωρώντας την περιοχή, ως θρησκευόμενοι Σιωνιστές, θεϊκά δοσμένη για εποικισμό.
Οι εξελίξεις δεν φαίνεται να ευνοούν πλήρως τον Netanyahu. Έχει αποτύχει να καθυστερήσει τη μετάβαση στη δεύτερη φάση του σχεδίου κατάπαυσης του πυρός του Trump, παρά την άρνηση της Χαμάς να αφοπλιστεί. Επιπλέον, παρά τις αντιρρήσεις του, η διέλευση της Ράφα με την Αίγυπτο αναμένεται να ανοίξει σύντομα, επιτρέποντας την ελεύθερη διέλευση ανθρώπων. Ακόμη και οι διαμαρτυρίες του κατά της συμμετοχής της Τουρκίας και του Κατάρ στο Διοικητικό Συμβούλιο Ειρήνης, καθώς και η πιθανότητα ανάπτυξης δυνάμεων ως μέρος μιας διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης, φαίνεται να έχουν παρακαμφθεί από τις ΗΠΑ.
Εσωτερικά, το υπουργικό συμβούλιο του Netanyahu παραμένει βαθιά διαιρεμένο. Ο Smotrich έχει επικρίνει σφοδρά τις αμερικανικές προτάσεις, ενώ άλλα μέλη του κοινοβουλίου επικεντρώνονται στις επερχόμενες εκλογές, στοχεύοντας στην κινητοποίηση της εκλογικής τους βάσης ανεξαρτήτως ιδεολογίας.
Ο Netanyahu επιμένει στον αφοπλισμό της Χαμάς, ενώ ο ισραηλινός στρατός προχωρά στη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων με τη Γάζα. Αυτή η κίνηση, ακόμη και αν δεν οδηγήσει στον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς, αποδυναμώνει την οργάνωση και προβάλλει μια εικόνα ασφάλειας προς τον ισραηλινό πληθυσμό.
Ο ισραηλινός λαός, εξαντλημένος από τον πόλεμο, τείνει να αγνοεί τις συνέπειες των ισραηλινών ενεργειών. Σύμφωνα με την Αμερικανο-Ισραηλινή πολιτική σύμβουλο Dahlia Scheindlin, η κοινή γνώμη είναι διχασμένη, με μια μειοψηφία να υποστηρίζει τον εποικισμό της Γάζας, ενώ η πλειοψηφία επικεντρώνεται στην ανάγκη για ασφάλεια, με φόβο που τροφοδοτείται από τα γεγονότα του Οκτωβρίου 2023. Υπάρχει επιθυμία για διατήρηση της ισραηλινής παρουσίας στη Γάζα και δυσπιστία προς εξωτερικούς φορείς, αλλά και ελπίδα ότι η αμερικανική εμπλοκή θα επιφέρει αποτελέσματα.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Gershon Baskin, ακτιβιστής υπέρ της ειρήνης, η ηγεσία του Ισραήλ πάσχει από έλλειψη στρατηγικής, με τις αποφάσεις να λαμβάνονται σε ένα κλίμα «τρελής οικίας» ενόψει εκλογών. Για μεγάλο μέρος του κοινού, οι Παλαιστίνιοι παραμένουν αόρατοι, με την εικόνα τους να απουσιάζει από τα ΜΜΕ, παρά τον μεγάλο αριθμό θυμάτων.
Πολλοί Ισραηλινοί ηγέτες συμφωνούν στην αποφυγή της δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους, αλλά οι τρόποι επίτευξης αυτού του στόχου και ο ρόλος της Γάζας παραμένουν αντικείμενο διαφωνιών. Ανεξαρτήτως της έκβασης των διαπραγματεύσεων, το Ισραήλ θα βρίσκεται αντιμέτωπο με μια περιοχή όπου κατηγορείται για γενοκτονία. Αναλυτές υποδεικνύουν την απουσία ενός σχεδίου συνύπαρξης, με την ελπίδα ότι εξωτερικές δυνάμεις, κυρίως οι ΗΠΑ, θα βρουν λύσεις.
Ακόμη και η δέσμευση του Ισραήλ στα αμερικανικά σχέδια αμφισβητείται, καθώς ο Netanyahu χαρακτηρίζει τη δεύτερη φάση της εκεχειρίας ως «διακοσμητική κίνηση». Ο Ισραηλινός βουλευτής Ofer Cassif καταγγέλλει ότι η «γενοκτονία συνεχίζεται, απλώς έχει μετατραπεί από ενεργή σε παθητική», με την παλαιστινιακή πλευρά να αφήνεται να πεθάνει από την πείνα και το κρύο.
Αναλυτές, όπως ο πολιτικός οικονομολόγος Shir Hever, αμφισβητούν την ικανότητα της ισραηλινής ηγεσίας για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, τονίζοντας ότι οι αποφάσεις, όπως οι επιθέσεις στο Ιράν και το Κατάρ, υπαγορεύονται περισσότερο από την εσωτερική πολιτική. «Δεν υπάρχει σχέδιο. Ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός δεν είναι ο τρόπος λειτουργίας των ισραηλινών κυβερνήσεων», δηλώνει ο Hever.
Ο Baskin, ωστόσο, εκφράζει μια συγκρατημένη αισιοδοξία, αναφέροντας την αμερικανική επιρροή ως έναν νέο παράγοντα που δεν μπορεί να αγνοηθεί από την ισραηλινή ηγεσία. Αντίθετα, ο Cassif εκφράζει αμφιβολίες για το «Διοικητικό Συμβούλιο Ειρήνης», εκτιμώντας ότι η πολιτική του Ισραήλ είναι να καθυστερεί τις διαδικασίες, επιτρέποντας τους θανάτους.
