Η Ταϊλάνδη ετοιμάζεται να προσέλθει στις κάλπες την Κυριακή, με τη μακροχρόνια συνοριακή διαμάχη με την Καμπότζη να εξακολουθεί να ρίχνει τη σκιά της στις εκλογικές διαδικασίες. Οι σύντομες αλλά θανατηφόρες ένοπλες συγκρούσεις τον περασμένο Μάιο σε μια αμφισβητούμενη περιοχή των συνόρων Ταϊλάνδης-Καμπότζης, είχαν κλιμακωθεί στην πιο αιματηρή σύγκρουση της τελευταίας δεκαετίας μεταξύ των δύο χωρών, προκαλώντας δεκάδες θανάτους και εκτοπίζοντας εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Οι επιπτώσεις της σύγκρουσης προκάλεσαν την πτώση της κυβέρνησης της πρωθυπουργού της Ταϊλάνδης, Paetongtarn Shinawatra – κόρης του δισεκατομμυριούχου λαϊκιστή ηγέτη Thaksin Shinawatra – πριν φέρουν τον πρωθυπουργό Anutin Charnvirakul στην εξουσία τον Σεπτέμβριο.
Τώρα, αν και οι εχθροπραξίες μπορεί να έχουν σταματήσει, η σύγκρουση παραμένει ένα συναισθηματικό θέμα για τους Ταϊλανδούς και ένα μέσο για τον Anutin να συγκεντρώσει υποστήριξη για το συντηρητικό του Κόμμα Bhumjaithai, παρουσιάζοντάς τον ως έναν αποφασιστικό πρωθυπουργό, που δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική ισχύ της χώρας του όταν απαιτείται, σύμφωνα με αναλυτές.
«Το κόμμα του Anutin τοποθετείται ως το κόμμα που είναι πραγματικά πρόθυμο να αναλάβει πρωτοβουλία στην συνοριακή σύγκρουση», δήλωσε ο Napon Jatusripitak, ειδικός στην ταϊλανδική πολιτική στο ISEAS-Yusof Ishak Institute της Σιγκαπούρης. «Είναι ένα κόμμα που έχει υιοθετήσει την πιο ισχυρή και πιο «γερακίσια» στάση στο θέμα», πρόσθεσε ο Napon αναφερόμενος στις πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ο Anutin είχε βάσιμο λόγο να εστιάσει στη σύγκρουση με την Καμπότζη στην εκλογική του καμπάνια. Οι μάχες προκάλεσαν μια έξαρση εθνικιστικού αισθήματος στην Ταϊλάνδη κατά τη διάρκεια δύο γύρων ένοπλων συγκρούσεων τον Ιούλιο και τον Δεκέμβριο, ενώ οι συγκρούσεις έπληξαν και τη φήμη των αντιπάλων του Anutin στην ταϊλανδική πολιτική σκηνή.
Κύρια ανάμεσα σε αυτούς που υπέστησαν πλήγμα στο πολιτικό πεδίο ήταν το λαϊκιστικό Κόμμα Pheu Thai, η δύναμη του πρώην πρωθυπουργού της Ταϊλάνδης Thaksin και της οικογένειάς του. Το Pheu Thai δέχθηκε ένα μεγάλο πλήγμα στη δημοτικότητά του τον Ιούνιο, όταν δημοσιοποιήθηκε μια τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ της ηγέτιδάς του, τότε πρωθυπουργού της Ταϊλάνδης Paetongtarn, και του ισχυρού άνδρα της καμποτζιανής πολιτικής, Hun Sen.
Στην κλήση της 15ης Ιουνίου, η Paetongtarn αναφέρθηκε στον Hun Sen, έναν παλιό φίλο του πατέρα της, ως «θείο» και υποσχέθηκε να «φροντίσει» το θέμα μετά τις πρώτες πρόωρες συγκρούσεις μεταξύ ταϊλανδικών και καμποτζιανών στρατευμάτων, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters. Για παρατάξεις στην ταϊλανδική πολιτική και για τον ταϊλανδικό λαό, η υποταγή της Paetongtarn στον Hun Sen ξεπερνούσε τα όρια της αποδεκτής συμπεριφοράς για μια πρωθυπουργό, ειδικά καθώς φαινόταν να επικρίνει και τον στρατό της Ταϊλάνδης – ένα σημαντικό κέντρο εξουσίας σε μια χώρα με πάνω από 70 εκατομμύρια κατοίκους.
Ο Hun Sen αργότερα παραδέχθηκε ότι διέρρευσε την κλήση, ισχυριζόμενος ότι ήταν προς το συμφέρον της «διαφάνειας», αλλά οδήγησε στην κατάρρευση της κυβέρνησης της Paetongtarn. Στη συνέχεια, καθαιρέθηκε από το συνταγματικό δικαστήριο στα τέλη Αυγούστου του περασμένου έτους, ανοίγοντας τον δρόμο για να εκλεγεί πρωθυπουργός της Ταϊλάνδης ο Anutin από το κοινοβούλιο τον επόμενο μήνα.
Η συνοριακή σύγκρουση με την Καμπότζη έδωσε μια μεγάλη ώθηση στις ένοπλες δυνάμεις της Ταϊλάνδης σε μια εποχή «αυξανόμενης λαϊκής δυσαρέσκειας με την εμπλοκή του στρατού στην πολιτική και με την συντηρητική ελίτ», δήλωσε ο Neil Loughlin, ειδικός συγκριτικής πολιτικής στο City St George’s, University of London.
Η κυβέρνηση του Anutin εστίασε το πολιτικό της μήνυμα όταν ξανάρχισαν οι μάχες στα σύνορα στις αρχές Δεκεμβρίου. Λίγες ημέρες αργότερα, διέλυσε το κοινοβούλιο ενόψει των εκλογών. «Το Bhumjaithai έχει υιοθετήσει πατριωτική, εθνικιστική ρητορική», δήλωσε ο Japhet Quitzon, ανώτερος συνεργάτης του προγράμματος Νοτιοανατολικής Ασίας στο Center for Strategic and International Studies (CSIS) στην Ουάσινγκτον, DC. «Ο ίδιος ο Anutin έχει υποσχεθεί να προστατεύσει τη χώρα σε προεκλογικές συγκεντρώσεις, σηματοδοτώντας ισχύ απέναντι στις συνεχιζόμενες εντάσεις με την Καμπότζη. Έχει ορκιστεί να αντεπιτεθεί εάν ξαναξεσπάσει η σύγκρουση και θα συνεχίσει να προστατεύει την εδαφική ακεραιότητα της Ταϊλάνδης», δήλωσε ο Quitzon.
«Πόλεμος εναντίον του στρατού των απάτης» Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, η Ταϊλάνδη κατέλαβε διάφορες αμφισβητούμενες περιοχές στα σύνορα και βομβάρδισε καμποτζιανά συγκροτήματα καζίνο κοντά στα σύνορα, τα οποία ισχυρίστηκε ότι χρησιμοποιούνταν από τον στρατό της Καμπότζης. Η Μπανγκόκ αργότερα ισχυρίστηκε ότι ορισμένα από τα συγκροτήματα καζίνο, τα οποία είχαν δεσμούς με την καμποτζιανή ελίτ, χρησιμοποιούνταν ως κέντρα για online απάτες – γνωστές ως cyber scams – ένα σημαντικό πρόβλημα στην περιοχή, και ότι ταϊλανδικές δυνάμεις διεξήγαγαν επίσης έναν «πόλεμο εναντίον του στρατού των απάτης» που εδρεύει στην Καμπότζη.
Εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας αναφέρουν ότι η σύγκρουση σκότωσε 18 πολίτες στην Καμπότζη και 16 στην Ταϊλάνδη, αν και τα μέσα ενημέρωσης τοποθετούν τον συνολικό αριθμό των νεκρών πιο κοντά στους 149, προτού και οι δύο πλευρές υπογράψουν την πιο πρόσφατη ανακωχή στα τέλη Δεκεμβρίου.
Ενώ οι μάχες έχουν σταματήσει προς το παρόν, ο αντίκτυπός τους συνεχίζει να αντηχεί στην ταϊλανδική πολιτική, δήλωσε ο Napon του ISEAS-Yusof Ishak Institute. Το Pheu Thai εξακολουθεί να συνέρχεται από την διαρροή της τηλεφωνικής συνομιλίας μεταξύ της Paetongtarn και του Hun Sen, ενώ μια άλλη ταϊλανδική αντιπολιτευτική ομάδα, το Λαϊκό Κόμμα (People’s Party), αναγκάστηκε να μετριάσει κάποιες από τις μακροχρόνιες θέσεις της που απαιτούν μεταρρύθμιση στον στρατό, σύμφωνα με τον Napon.
«Το Λαϊκό Κόμμα είχε υποσχεθεί να καταργήσει την υποχρεωτική στράτευση και να μειώσει τον στρατιωτικό προϋπολογισμό, αλλά αυτό που έκανε η συνοριακή σύγκρουση με την Καμπότζη ήταν να αυξήσει τη δημοτικότητα του στρατού σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί για πάνω από μια δεκαετία, από το πραξικόπημα του 2014», δήλωσε ο Napon στο Al Jazeera. «Το κύριο σημείο πώλησής του ήταν η μεταρρύθμιση του στρατού, αλλά μετά τη σύγκρουση μοιάζει να είναι ένα μειονέκτημα», συνέχισε ο Napon.
Το κόμμα έχει πλέον μετατοπίσει την κριτική του από τον στρατό ως θεσμό σε συγκεκριμένους στρατηγούς, και έχει επιστρέψει στην εστίαση στην αναβίωση της οικονομίας, η οποία αναμένεται να αναπτυχθεί μόλις 1,8% φέτος, σύμφωνα με την κρατική τράπεζα Krungthai Bank. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, αυτή η ρητορική φαίνεται να έχει απήχηση, σύμφωνα με τον Napon, με το Λαϊκό Κόμμα να ηγείται και πάλι στις δημοσκοπήσεις, παρά μια διαφορετική πλατφόρμα από το 2023. «Θα είναι πολύ διαφορετικό από τις προηγούμενες εκλογές», δήλωσε ο Napon. «Αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει στρατός στο προσκήνιο, οπότε είναι πραγματικά μια μάχη μεταξύ παλιού και νέου», πρόσθεσε.
