Η πρώτη χρονιά της δεύτερης θητείας του Προέδρου Donald Trump χαρακτηρίστηκε από ένα άνευ προηγουμένου κύμα ταχύτητας και ριζικών αλλαγών. Με περισσότερες από 225 εκτελεστικές διαταγές, τουλάχιστον 1.740 πράξεις επιείκειας και στρατιωτικές επεμβάσεις σε επτά ξένες χώρες, ο Donald Trump έχει σημειώσει δραματικές αλλαγές, ξεπερνώντας πολλούς προκατόχους του.
Ωστόσο, ιστορικοί προειδοποιούν ότι ο ιλιγγιώδης ρυθμός των γεγονότων έχει δοκιμάσει τα όρια της δημοκρατίας, βυθίζοντας τις ΗΠΑ σε μια περίοδο πρωτοφανούς προεδρικής εξουσίας. Σύμφωνα με τον Russell Riley, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια, ο στόχος φαίνεται να είναι η διατάραξη του status quo, με την προσέγγιση “Δράσε γρήγορα και σπάσε τα πράγματα” να είναι εμφανής. Αυτή η στρατηγική, που παραλληλίζεται με το δόγμα του πολέμου του Βιετνάμ, αποσκοπεί στην “σώζοντας το χωριό, καταστρέφοντάς το”.
Η στρατηγική αυτή, όπως είχε περιγράψει και ο σύμβουλος Steve Bannon το 2018, αποσκοπούσε στην υπερφόρτωση του κοινού και των μέσων ενημέρωσης με έναν καταιγισμό δράσεων. Η κενή περίοδος μεταξύ των δύο θητειών του Trump, εκτός από την περίπτωση του Grover Cleveland, διευκόλυνε αυτή την τακτική, με συμμαχικές ομάδες να προετοιμάζουν λεπτομερή σχέδια, όπως το Project 2025.
Αν και η ταχύτητα δράσης δεν είναι άγνωστη σε νέες προεδρικές θητείες, όπως στην περίπτωση του Franklin Delano Roosevelt το 1932, ο ιστορικός Mark Updegrove επισημαίνει ότι η παρούσα κατάσταση είναι “βαθιά διαφορετική”. Οι αλλαγές που επιφέρει ο Trump χαρακτηρίζονται ως “ριζικές”, με κλίμακα που ξεπερνά κατά πολύ προηγούμενες προεδρίες.
Η αυξημένη χρήση εκτελεστικών διαταγών, με 228 από την ορκωμοσία του, υποδηλώνει την προτίμηση του Trump για μονομερείς ενέργειες, παρακάμπτοντας την αργή νομοθετική διαδικασία. Αυτή η προσέγγιση, που θυμίζει τον τρόπο λειτουργίας του ως επιχειρηματίας, εγείρει ανησυχίες για την υγεία της αμερικανικής δημοκρατίας και το σύστημα των ελέγχων και ισορροπιών.
Παρά τις ανησυχίες, η τρέχουσα πολιτική συγκυρία, με μια συντηρητική πλειοψηφία στο Ανώτατο Δικαστήριο και οριακές ρεπουμπλικανικές πλειοψηφίες στο Κογκρέσο, επιτρέπει στον Trump να πιέζει τα όρια της εκτελεστικής εξουσίας. Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές δεν είναι απαραίτητα μόνιμες, με τις ενδιάμεσες εκλογές και μια πιθανή αλλαγή προεδρίας το 2028 να μπορούν να ανατρέψουν πολλές από τις πρωτοβουλίες του.
Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, ωστόσο, όπως η απώλεια θεσμικής γνώσης από τις απολύσεις, ενδέχεται να μην είναι εμφανείς για πολλά χρόνια. Τέλος, η μη επίτευξη της υποσχεθείσας οικονομικής ανάπτυξης και η συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών, μπορεί να αποδειχθούν ο καθοριστικός παράγοντας για την αποδοχή του “Trumpism” από το εκλογικό σώμα, περισσότερο από την ανησυχία για την διάβρωση της δημοκρατίας.
