Η Ευρώπη, μέσω επίσημων ανακοινώσεων, κατηγορεί πλέον ευθέως το ρωσικό κράτος για τον θάνατο του ηγέτη της αντιπολίτευσης, Αλεξέι Ναβάλνι, ο οποίος φέρεται να δηλητηριάστηκε με μια σπάνια τοξίνη, την επονιτιδίνη, που σχετίζεται με βατράχους της Νότιας Αμερικής. Η ανακοίνωση αυτή, από πέντε ευρωπαϊκές χώρες – τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Σουηδία – σχεδόν δύο χρόνια μετά τον θάνατό του σε σιβηρικό σωφρονιστικό ίδρυμα τον Φεβρουάριο του 2024, αυξάνει την πίεση προς το Κρεμλίνο και εντείνει το ενδεχόμενο συντονισμένων δυτικών αντιδράσεων.
Ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Μάρκο Ρούμπιο, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Σλοβακία, χαρακτήρισε την ευρωπαϊκή έκθεση «πολύ ανησυχητική» και «πολύ σοβαρή», δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα λόγο να αμφισβητήσουν τα ευρήματα. Αν και η Ουάσινγκτον δεν συμμετείχε στην κοινή ευρωπαϊκή δήλωση, ο Ρούμπιο διευκρίνισε ότι η απόφαση αυτή δεν υποδηλώνει διαφωνία, ενώ τόνισε ότι οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν «σύγκρουση» με τους ευρωπαίους εταίρους τους σχετικά με αυτά τα ευρήματα.
Η Μεγάλη Βρετανία, από την πλευρά της, προειδοποίησε ότι εξετάζει την επιβολή περαιτέρω κυρώσεων κατά της Μόσχας. Η Υπουργός Εξωτερικών, Υβέτ Κούπερ, δήλωσε στο BBC ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να εξετάζει «συντονισμένες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης των κυρώσεων κατά του ρωσικού καθεστώτος». Υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας με τους ευρωπαίους συμμάχους και άλλους διεθνείς εταίρους για τη διατήρηση της πίεσης προς τη Ρωσία.
Οι πέντε ευρωπαϊκές χώρες τόνισαν ότι η επονιτιδίνη δεν απαντάται φυσικά στη Ρωσία και ότι η Μόσχα είχε τα μέσα, το κίνητρο και την ευκαιρία να χορηγήσει την τοξίνη στον Ναβάλνι όσο βρισκόταν υπό κράτηση. Τα ευρήματα αυτά, επισήμαναν, υπογραμμίζουν την ανάγκη να αποδοθούν ευθύνες στη Ρωσία σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις που απαγορεύουν τα χημικά και βιολογικά όπλα.
Η Ρωσία, ωστόσο, έχει αρνηθεί οποιαδήποτε εμπλοκή. Η ρωσική πρεσβεία στο Λονδίνο χαρακτήρισε τις κατηγορίες ως προπαγάνδα και αμφισβήτησε την αξιοπιστία των δυτικών ειδικών. Η Μόσχα έχει δηλώσει προηγουμένως ότι ο Ναβάλνι πέθανε από φυσικά αίτια και δεν έχει δημοσιοποιήσει λεπτομέρειες σχετικά με τις συνθήκες του θανάτου του. Ο Ναβάλνι, ο πιο εξέχων εγχώριος επικριτής του Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, πέθανε ενώ εξέτιε ποινή 19 ετών για «εξτρεμιστικές» και άλλες κατηγορίες που ο ίδιος απέρριπτε ως πολιτικά υποκινούμενες. Ο θάνατός του προκάλεσε διαδηλώσεις και μνημόσυνα σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ενέτεινε τη δυτική εποπτεία του ιστορικού ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Ρωσίας. Οποιεσδήποτε νέες κυρώσεις θα προστεθούν στα εκτεταμένα μέτρα που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία από την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια, επιδεινώνοντας περαιτέρω τις σχέσεις μεταξύ της Μόσχας και των δυτικών κυβερνήσεων.
