Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμφωνία για την παροχή ενός άτοκου δανείου στην Ουκρανία, με στόχο την κάλυψη των στρατιωτικών και οικονομικών της αναγκών για τα επόμενα δύο χρόνια. Η απόφαση, όπως ανακοίνωσε ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ, Αντόνιο Κόστα, προβλέπει τη δανειοληψία κεφαλαίων από τις κεφαλαιαγορές για τη χρηματοδότηση της άμυνας της Ουκρανίας κατά της Ρωσίας, αντί της χρήσης παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, σύμφωνα με διπλωμάτες.
Ο κ. Κόστα, με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιβεβαίωσε τη συμφωνία για την παροχή στήριξης ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2026-2027, δηλώνοντας: «Έχουμε συμφωνία. Εγκρίθηκε η απόφαση για παροχή 90 δισ. ευρώ [$105.5 δισ.] στήριξης στην Ουκρανία για το 2026-27. Αναλάβαμε δέσμευση, παραδώσαμε».
Παρόλο που ο κ. Κόστα δεν διευκρίνισε την πηγή της χρηματοδότησης, πηγές αναφέρουν ότι προέρχεται από τις κεφαλαιαγορές, εξασφαλισμένη έναντι του προϋπολογισμού της ΕΕ. Αυτή η εξέλιξη έρχεται μετά από πολύωρες διαβουλεύσεις των ηγετών, οι οποίοι επιδόθηκαν σε αγώνα δρόμου για να καταλήξουν σε συμφωνία.
Εν τω μεταξύ, οι κυβερνήσεις της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συνεχίσουν τις συζητήσεις για τη δημιουργία ενός δανείου για την Ουκρανία, το οποίο θα βασίζεται στα περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας. Η συμφωνία της Παρασκευής δεν θα επηρεάσει τις οικονομικές υποχρεώσεις της Ουγγαρίας, της Σλοβακίας και της Τσεχικής Δημοκρατίας, χώρες που είχαν εκφράσει την απροθυμία τους να συμβάλουν στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Ο Κιρίλ Ντμίτριεφ, ειδικός απεσταλμένος του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν για επενδύσεις και οικονομική συνεργασία, δήλωσε την Παρασκευή ότι «ο νόμος και η λογική» επικράτησαν, μετά την απόφαση των ηγετών της ΕΕ να δανειστούν για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας αντί να χρησιμοποιήσουν τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Το Κίεβο θα αποπληρώσει το δάνειο της ΕΕ, μέσω κοινού δανεισμού, μόνο όταν λάβει αποζημιώσεις πολέμου από τη Μόσχα. Μέχρι τότε, τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα παραμείνουν ακινητοποιημένα, ενώ η ΕΕ έχει επίσης διατηρήσει το δικαίωμα να τα χρησιμοποιήσει για την αποπληρωμή του δανείου.
Η απόφαση ήρθε μετά από ώρες συζητήσεων μεταξύ των ηγετών σχετικά με τις τεχνικές και νομικές λεπτομέρειες ενός δανείου που θα βασιζόταν σε παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, οι οποίες αποδείχθηκαν υπερβολικά περίπλοκες ή πολιτικά απαιτητικές για την επίλυση σε αυτή τη φάση.
Η κύρια δυσκολία στη χρήση των ρωσικών χρημάτων αφορούσε την παροχή επαρκών εγγυήσεων στο Βέλγιο – όπου βρίσκονται περίπου 185 δισ. ευρώ από τα συνολικά 210 δισ. ευρώ παγωμένων περιουσιακών στοιχείων – κατά οικονομικών και νομικών αντιποίνων από τη Μόσχα. Το Κρεμλίνο είχε δηλώσει ότι θα ασκήσει νομικές ενέργειες και θα κατάσχει ξένα περιουσιακά στοιχεία στη Ρωσία, εάν προχωρούσε το σχέδιο χρήσης των περιουσιακών του στοιχείων.
Πριν από την απόφαση της Παρασκευής, αναλυτές εκτιμούσαν ότι η χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ήταν ουσιαστικά η μόνη βιώσιμη επιλογή για την ΕΕ για τη χρηματοδότηση της πολεμικής προσπάθειας της Ουκρανίας. Η πρόταση, ωστόσο, θα ήταν πρωτοφανής, καθώς ούτε καν τα γερμανικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία δεν είχαν κατασχεθεί κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Βέλγος πρωθυπουργός, Μπαρτ Ντε Βέβερ, χαιρέτισε την στροφή προς τον δανεισμό στις κεφαλαιαγορές, δηλώνοντας ότι οι ηγέτες της ΕΕ απέφυγαν το «χάος και τη διαίρεση» με την απόφασή τους.
