Η ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική θα αποτελέσει κορυφαία προτεραιότητα για τις χώρες του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού, Μαρκ Ρούτε. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται μετά από συναντήσεις και συζητήσεις με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας.
Ο κ. Ρούτε, μιλώντας στο πρακτορείο Reuters, ανέφερε ότι ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας, το οποίο συμφωνήθηκε με τον κ. Τραμπ, θα απαιτήσει από τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ να αναλάβουν άμεσες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας στην Αρκτική. “Θα συνεργαστούμε στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ με τους ανώτατους διοικητές μας για να καθορίσουμε τι είναι απαραίτητο”, δήλωσε ο Ρούτε, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι ενέργειες αυτές θα είναι ταχείες, ιδανικά εντός του 2026.
Οι συζητήσεις αυτές λαμβάνουν χώρα σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων, καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα την επιθυμία του για την απόκτηση της Γροιλανδίας, επικαλούμενος πιθανές απειλές από την Κίνα ή τη Ρωσία. Αυτή η στάση είχε προκαλέσει ανησυχία για τις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης και την ενότητα του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι εγκαταλείπει την απειλή επιβολής δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στην πρότασή του και απέκλεισε τη χρήση βίας για την απόκτηση του στρατηγικού αυτού νησιού, το οποίο αποτελεί ημιαυτόνομη περιοχή της Δανίας, μέλους του ΝΑΤΟ.
Ο κ. Τραμπ ανέφερε επίσης ότι διεξάγονται “πρόσθετες συζητήσεις” σχετικά με το πρόγραμμα πυραυλικής άμυνας Golden Dome, ένα σύστημα αξίας 175 δισεκατομμυρίων δολαρίων που θα φέρει αμερικανικά όπλα στο διάστημα για πρώτη φορά, αν και παρείχε περιορισμένες λεπτομέρειες.
Ο Μαρκ Ρούτε εξέφρασε την πεποίθησή του ότι οι μη-αρκτικές χώρες του ΝΑΤΟ θα συμβάλουν στις προσπάθειες ενίσχυσης της ασφάλειας στην περιοχή, χωρίς αυτό να επηρεάσει την υποστήριξη προς την Ουκρανία στην πολεμική της σύγκρουση με τη Ρωσία. Σημείωσε ότι δεν συζητήθηκε η εκμετάλλευση ορυκτών πόρων της Γροιλανδίας κατά τη συνάντησή του με τον Τραμπ, ενώ οι διαπραγματεύσεις για το θέμα αυτό θα συνεχιστούν μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας.
Από την πλευρά της, η Πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε ότι, ενώ θέματα όπως η ασφάλεια, οι επενδύσεις και οι οικονομικές υποθέσεις μπορούν να συζητηθούν, “δεν μπορούμε να διαπραγματευθούμε την κυριαρχία μας”. Τόνισε ότι η ασφάλεια της Αρκτικής είναι ζήτημα για ολόκληρο το ΝΑΤΟ και ότι οι συζητήσεις μεταξύ Τραμπ και Ρούτε ήταν “καλές και φυσικές”. Η κα Φρεντέρικσεν ενημερώθηκε ότι οι συνομιλίες του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ με τον Τραμπ δεν θίγουν θέματα κυριαρχίας, καθώς μόνο η Δανία και η Γροιλανδία μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις για θέματα που τους αφορούν.
Ο Γερμανός Καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, χαιρέτισε την αλλαγή στάσης του Τραμπ όσον αφορά τη Γροιλανδία και προέτρεψε τους Ευρωπαίους να μην απορρίπτουν βιαστικά τη διατλαντική εταιρική σχέση. Υποστήριξε τις συνομιλίες μεταξύ Δανίας, Γροιλανδίας και ΗΠΑ για στενότερη συνεργασία, χαρακτηρίζοντας θετικό βήμα τις δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ. Ο κ. Μερτς τόνισε την ανάγκη οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ να συμβάλουν περισσότερο στην ασφάλεια της Αρκτικής, η οποία είναι “ένα κοινό διατλαντικό συμφέρον”.
