Για πάνω από ένα χρόνο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απειλεί ανοιχτά να «πάρει» τη Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, που σήμερα αποτελεί ημι-αυτόνομη οντότητα εντός του Βασιλείου της Δανίας. Οι απειλές αυτές φαίνεται να εντείνονται συνεχώς. Η Trine Pertou Mach, μέλος του Δανικού κοινοβουλίου (Folketing) και εκπρόσωπος εξωτερικών υποθέσεων για την αριστερή συμμαχία Enhedslisten, εκφράζει την ανησυχία του κόμματός της, όχι για τη συνέχιση της «δανικής κυριαρχίας» στη Γροιλανδία, αλλά για την υπονόμευση του δικαιώματος αυτοδιάθεσης των 57.000 κατοίκων της.
Η Δανία, ως πρώην αποικιακή δύναμη, φέρει ιστορική ευθύνη να υποστηρίξει τους Γροιλανδούς στην ανάπτυξη της δημοκρατίας, της βιώσιμης οικονομίας και του οράματός τους για κρατική υπόσταση. Η Δανία πρέπει να σταθεί στο πλευρό της Γροιλανδίας απέναντι στην εξωτερική επιθετικότητα και την κυριαρχία. Η απειλούμενη κυριαρχία είναι αυτή του Βασιλείου της Δανίας και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του λαού της Γροιλανδίας υπονομεύεται. Οι πράξεις του Τραμπ δεν αποσκοπούν στην απελευθέρωση κανενός, αλλά στην προσωπική του εξυπηρέτηση και τον έλεγχο.
Η παρέμβαση του Τραμπ στη Βενεζουέλα ανέδειξε την πλήρη περιφρόνησή του για το διεθνές δίκαιο και την κρατική κυριαρχία. Η σιωπή απέναντι σε τέτοιες κατάφωρες παραβιάσεις ανοίγει τον δρόμο για επόμενες παράνομες διεκδικήσεις από αυταρχικούς ηγέτες. Οι εκβιαστές του κόσμου δεν σέβονται την υποταγή και τον κατευνασμό. Οι πράξεις του Τραμπ πρέπει να αντιμετωπίζονται με ένα σαφές «όχι» από κάθε πολιτικό ηγέτη που δεσμεύεται για τη διατήρηση μιας παγκόσμιας τάξης βασισμένης σε κανόνες.
Αυτό που παρατηρήθηκε στο Καράκας δεν προμηνύει καλό για άλλα κράτη που βρίσκονται σε σφαίρες επιρροής υπερδύναμης. Ο Τραμπ θεωρεί τόσο τη Βενεζουέλα όσο και τη Γροιλανδία ως «αυλή» του, την οποία θα κυριαρχήσει και θα «ελέγξει» επειδή μπορεί. Οι ΗΠΑ δεν έχουν καμία νομιμοποίηση ή δικαίωμα να καταλαμβάνουν άλλες χώρες. Το γεγονός ότι το καθεστώς του Βενεζουελανού προέδρου Νικολάς Μαδούρο είχε προκαλέσει σοβαρή οικονομική κρίση, φτώχεια, καταπίεση και εκλογική νοθεία, δεν νομιμοποιεί σε καμία περίπτωση τις ενέργειες του Τραμπ. Όσοι χαιρετίζουν την «απαγωγή» του Μαδούρο συμβάλλουν στην περαιτέρω υπονόμευση της διεθνούς τάξης και καλούν τον Τραμπ και άλλους κυνικούς ισχυρούς άνδρες να κάνουν το ίδιο, ακόμη και στη Γροιλανδία.
Η παγκόσμια τάξη που γνωρίζαμε βασιζόταν στον περιορισμό της εξουσίας με νόμιμα μέσα, διασφαλίζοντας την κυριαρχία των κρατών και προστατεύοντας τους λαούς από την κρατική κατάχρηση. Εάν αυτοί οι καθιερωμένοι κανόνες για την ειρηνική διεθνή συνύπαρξη δεν υπερασπιστούν και δεν γίνουν σεβαστοί, καθίστανται άσχετοι, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την ειρήνη και τη σταθερότητα. Ωστόσο, είναι γνωστό ότι οι δυτικές χώρες τις έχουν εφαρμόσει επιλεκτικά, όπως στην περίπτωση της αποικιοκρατίας και της γενοκτονίας του Ισραήλ στην Παλαιστίνη.
Η νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας της Ουάσινγκτον δηλώνει ξεκάθαρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν το δικαίωμα να προβάλλουν την πολιτική, οικονομική και στρατιωτική τους δύναμη παγκοσμίως. Ο Τραμπ, στην συνέντευξη τύπου του στο Mar-a-Lago στις 3 Ιανουαρίου 2026, αναφέρθηκε περήφανα στο «Δόγμα Donroe», σκιαγραφώντας μια προσέγγιση ξένης πολιτικής με στόχο την προστασία της αμερικανικής κυριαρχίας από οποιαδήποτε πρόκληση. Εμείς, και οι Γροιλανδοί, έχουμε λόγους να φοβόμαστε τις συνέπειες.
Μόνο κυρίαρχες και αυταρχικές δυνάμεις με ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες, που βλέπουν άλλες χώρες και τους πόρους τους με απληστία, θα ωφεληθούν από το είδος της παγκόσμιας τάξης που διαμορφώνεται μπροστά στα μάτια μας. Αυτές οι δυνάμεις θέλουν περισσότερη γη για να δείξουν πόσο μεγάλες και ισχυρές είναι. Παίρνουν άλλες χώρες και τους φυσικούς πόρους τους με τη βία επειδή μπορούν – και επειδή τους το επιτρέπουμε. Το αποτέλεσμα είναι η ανομία – ένας κόσμος που διέπεται από τον νόμο της ζούγκλας, όπου «ο ισχυρός έχει δίκιο» και όπου όλοι οι λαοί σε μικρές και μεσαίες χώρες αντιμετωπίζουν αυξανόμενη ανασφάλεια.
Η Γροιλανδία, μια πρώην δανική αποικία, είναι σήμερα μια δημοκρατική χώρα με πλήρως νόμιμη πολιτική ηγεσία. Ο Πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Jens-Frederik Nielsen έχει επανειλημμένα τονίσει ότι ο ίδιος, η κυβέρνησή του και η συντριπτική πλειοψηφία των Γροιλανδών δεν επιθυμούν να γίνουν Αμερικανοί πολίτες ή να αποτελέσουν μέρος των ΗΠΑ. Δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στην Κοπεγχάγη στις 13 Ιανουαρίου: «Αν έπρεπε να επιλέξουμε μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Δανίας εδώ και τώρα, θα επιλέγαμε τη Δανία». Αυτό είναι κατανοητό, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν σύστημα καθολικής υγειονομικής περίθαλψης ούτε δωρεάν ανώτερη εκπαίδευση, όπως η Γροιλανδία. Οι Γροιλανδοί, χωρίς αμφιβολία, έχουν επίσης λάβει υπόψη το δυσμενές ιστορικό των ΗΠΑ όσον αφορά τα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των αυτόχθονων πληθυσμών.
Όλα αυτά δεν θα εμποδίσουν τον Τραμπ από το να «πάρει» τη Γροιλανδία μέσω ενός συνδυασμού στρατιωτικών, πολιτικών και οικονομικών απειλών και βάναυσης εξαναγκασμού. Η κατάσταση ασφαλείας στην Ευρώπη και στη Γροιλανδία έχει ξεπεράσει κατά πολύ το σημείο όπου έχει νόημα να «περπατάμε στις μύτες των ποδιών» ή να προσπαθούμε να κολακεύουμε τον Τραμπ. Γι’ αυτό το Βασίλειο της Δανίας, οι άλλες Σκανδιναβικές χώρες και κάθε χώρα στην Ευρώπη και αλλού που εκτιμά την παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες, θα πρέπει να επανεξετάσουν την προσέγγισή τους και να κατανοήσουν την ανάγκη για στρατηγική αυτονομία ή ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ.
Αυτό περιλαμβάνει μια συνεπή πολιτική μη προμήθειας αμερικανικών όπλων, συμπεριλαμβανομένων μαχητικών αεροσκαφών, τα οποία, δυστυχώς, η Δανία αγόρασε εκ νέου το 2025. Σημαίνει επίσης διακοπή της συνεργασίας σε θέματα πληροφοριών και ανάπτυξη διαδικτυακών πλατφορμών και μέσων που μπορούν να λειτουργούν ανεξάρτητα από τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς που βρίσκονται αυτήν τη στιγμή υπό τον έλεγχο του Τραμπ. Πρέπει να προστατεύσουμε τις δημοκρατίες μας. Το κόμμα μας καλεί όλες τις προοδευτικές δυνάμεις στην Ευρώπη και παγκοσμίως να ενωθούν και να κινητοποιηθούν σε έναν κοινό αγώνα για το δικαίωμα αυτοδιάθεσης και κατά των ιμπεριαλιστικών και νεοαποικιακών φιλοδοξιών των ΗΠΑ και άλλων μεγάλων δυνάμεων για την αναμόρφωση του κόσμου.
Πρέπει να ασκήσουμε πίεση στους πολιτικούς ηγέτες παγκοσμίως ώστε να απομακρυνθούν από τον κατευνασμό και την αποδοχή προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και να επιμένουν συνεπώς στο διεθνές δίκαιο, τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης. Αυτός είναι ο αγώνας της εποχής μας.
