Οι υπουργοί Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντώνται στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν τη διαθεσιμότητα λιπασμάτων, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ένα νέο Σχέδιο Δράσης για τα Λιπάσματα, επιδιώκοντας να στηρίξει τους αγρότες που αντιμετωπίζουν ραγδαία αύξηση του κόστους, με στόχο την τόνωση της γεωργικής παραγωγής και τη μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές τροφίμων.
Η κατάσταση επιδεινώνεται λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα τρίτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου λιπασμάτων. Αν και η Ευρώπη δεν εξαρτάται άμεσα από τον Περσικό Κόλπο για τα λιπάσματά της, η εκτόξευση των τιμών του φυσικού αερίου –το οποίο αποτελεί βασικό συστατικό για την παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων– έχει οδηγήσει τις τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά περίπου 70% υψηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο του 2024.
Το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιλαμβάνει άμεσα οικονομικά μέτρα, όπως η ευελιξία στις προκαταβολές της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και η αναστολή δασμών σε ορισμένα αζωτούχα λιπάσματα από χώρες πλην της Ρωσίας και της Λευκορωσίας. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen τόνισε την ανάγκη για μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή βιομηχανία λιπασμάτων, ενώ ο Ιρλανδός υπουργός Γεωργίας Martin Heydon προειδοποίησε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή πλήττει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαίων παραγωγών.
Οι χώρες-μέλη εμφανίζουν διαφορετικό βαθμό έκθεσης. Η Ιρλανδία, λόγω της έντονης εξάρτησής της από εισαγόμενα λιπάσματα, θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη, σε αντίθεση με χώρες όπως η Φινλανδία και η Σουηδία, που διατηρούν στρατηγικά αποθέματα. Παράλληλα, εντείνονται οι διχογνωμίες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη διατήρηση των περιβαλλοντικών κανόνων, με την Ιταλία και τη Γαλλία να ζητούν χαλάρωση των εισφορών άνθρακα, ενώ η Πολωνία και η Γερμανία τάσσονται υπέρ της προστασίας της εγχώριας βιομηχανίας. Αν και δεν αναμένεται άμεσο σοκ στις τιμές των τροφίμων, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις της ακρίβειας θα γίνουν αισθητές στην αλυσίδα εφοδιασμού με καθυστέρηση έως και έξι μηνών.
