Ειδική αποστολή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών προειδοποίησε ότι η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Βενεζουέλα δεν έχει βελτιωθεί, παρά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο. Εμπειρογνώμονες που απευθύνθηκαν στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ εξέφρασαν ανησυχίες για το αν η ηγεσία της χώρας θα λογοδοτήσει για τις παραβιάσεις, επισημαίνοντας ότι ο «μηχανισμός καταστολής» μεταλλάσσεται υπό την προσωρινή πρόεδρο, Ντέλσι Ροντρίγκες.
Σύμφωνα με την έκθεση της αποστολής, δεν υπάρχουν ενδείξεις για «δομικές μεταρρυθμίσεις ή αλλαγές» που να βελτιώνουν την κατάσταση. Η Μαρία Ελοΐσα Κιντέρο, μέλος της αποστολής, δήλωσε στο Συμβούλιο του ΟΗΕ ότι ο «πολιτικός και δημοκρατικός χώρος παραμένει σοβαρά περιορισμένος». Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τα λίγα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης που απομένουν και πολιτικοί παράγοντες συνεχίζουν να υφίστανται επιθέσεις, παρενόχληση ή εκφοβισμό. Οι προοπτικές για πλήρεις εγγυήσεις που είναι απαραίτητες για ελεύθερες και δημοκρατικές εκλογές παραμένουν απομακρυσμένες.
Από τον Ιανουάριο, τουλάχιστον 87 άτομα έχουν συλληφθεί. Μεταξύ αυτών, 14 δημοσιογράφοι κρατήθηκαν προσωρινά κατά την ορκωμοσία της προσωρινής προέδρου Ροντρίγκες, ενώ άλλοι 27 συνελήφθησαν για τον εορτασμό της πτώσης του προκατόχου της. Η έκθεση της αποστολής έδειξε επίσης ότι τουλάχιστον 15 από τις πρόσφατες συλλήψεις αφορούσαν παιδιά.
Η έκθεση αποτέλεσε μία από τις πρώτες διεθνείς αξιολογήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υπό την προεδρία της Ροντρίγκες, η οποία ανέλαβε καθήκοντα μετά την στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών που απήγαγε τον τότε πρόεδρο Μαδούρο την 3η Ιανουαρίου. Ο Μαδούρο και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, παραμένουν υπό κράτηση στη Νέα Υόρκη αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών και κατοχή όπλων. Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν την άνοδο της Ροντρίγκες στην προεδρία, ενώ τόσο η κυβέρνησή της όσο και εκείνη του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, έχουν δηλώσει ότι δεν υπάρχει άμεσο σχέδιο για νέες εκλογές στη Βενεζουέλα, επικαλούμενες την ανάγκη για σταθερότητα.
Η Κιντέρο τόνισε ότι κατά την άποψη της αποστολής, η επιχείρηση των ΗΠΑ «παραβίασε το διεθνές δίκαιο», ευθυγραμμιζόμενη με τη νομική συναίνεση. Επισήμανε δε ότι, ενώ ο Μαδούρο έχει απομακρυνθεί, η υπόλοιπη κυβέρνησή του παραμένει. Αυτή η κυβέρνηση έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένες κατηγορίες για βία κατά της αντιπολίτευσης και άλλων επικριτών της σοσιαλιστικής ηγεσίας. Τα νομικά εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν για πολιτικές διώξεις παραμένουν σε ισχύ, ενώ θεσμοί που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην καταστολή, δεν έχουν ελεγχθεί ή μεταρρυθμιστεί.
Ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν καταγράψει χιλιάδες αναφορές αυθαίρετων κρατήσεων, βασανιστηρίων και εξωδικαστικών εκτελέσεων υπό τον Μαδούρο. Μέλη της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας ζητούν επίσης την απομάκρυνση της σημερινής κυβέρνησης, την οποία κατηγορούν για απάτη στις εκλογές του 2024.
Αρχικά, η αποστολή θεώρησε τις εξελίξεις υπό την Ροντρίγκες «ενθαρρυντικές», αναφέροντας ως θετικά βήματα την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων και την ψήφιση νόμου αμνηστίας. Ωστόσο, τα οφέλη αυτών των βημάτων μετριάζονται από παρατυπίες, καθώς ο νόμος αμνηστίας έχει περιορισμένο πεδίο εφαρμογής και δεν έχει λάβει πλήρη δημόσια ανάγνωση. Επιπλέον, η κυβέρνηση έχει ισχυριστεί ότι απελευθέρωσε περισσότερους πολιτικούς κρατουμένους από ό,τι έχουν επαληθεύσει οι τοπικές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Κιντέρο πρόσθεσε ότι η αποστολή διαπίστωσε επίσης τη σύλληψη 30 αξιωματικών του Σώματος Επιστημονικών, Εγκληματολογικών και Ιατροδικαστικών Ερευνών της Βενεζουέλας (CICPC) για αδυναμία παραγωγής ψευδών αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με την επιχείρηση των ΗΠΑ. Η αποστολή κάλεσε για περαιτέρω αλλαγές για την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων παραβιάσεων, προειδοποιώντας ότι χρειάζεται ένας «πολύ βαθύτερος και πιο διαρκής μετασχηματισμός» για να μπορέσει ο πληθυσμός να πιστέψει ότι τα χρόνια καταστολής και βίας έχουν πραγματικά τελειώσει. Αντί αυτού, ο υφιστάμενος «μηχανισμός καταστολής» απλώς «μεταλλάσσεται» για να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα.
