Η Σλοβενία διεξάγει δημοψήφισμα για το αν θα νομιμοποιήσει την υποβοηθούμενη αυτοκτονία για ορισμένους ενήλικες με τελικές μορφές ασθένειας, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Το κοινοβούλιο της χώρας είχε περάσει τον Ιούλιο ένα νομοσχέδιο για την ευθανασία, ωστόσο, μια πρωτοβουλία πολιτών, με επικεφαλής τον δεξιό πολιτικό Ales Primc, οδήγησε στην προσφυγή στο δημοψήφισμα. Το νομοσχέδιο θα απορριφθεί εάν τουλάχιστον το 20% των ψηφοφόρων που θα συμμετάσχουν αντιταχθεί σε αυτό. Ο εκλογικός κατάλογος της Σλοβενίας ανέρχεται σε 1,69 εκατομμύρια άτομα.
Οι υποστηρικτές του νομοσχεδίου υποστηρίζουν ότι η νομιμοποίηση θα ανακουφίσει αχρείαστο πόνο. Αντίθετα, οι πολέμιοι πιστεύουν ότι η κοινωνία οφείλει να φροντίζει τους ασθενείς και όχι να τους βοηθά να πεθάνουν. Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες και η Ελβετία, επιτρέπουν ήδη σε άτομα με τελικές μορφές ασθένειας να λαμβάνουν ιατρική βοήθεια για να τερματίσουν τη ζωή τους.
Σύμφωνα με τον νόμο που τέθηκε υπό αμφισβήτηση και αναμενόταν να τεθεί σε ισχύ φέτος, διαυγείς αλλά εγγαστρενείς ασθενείς θα είχαν το δικαίωμα να τερματίσουν τη ζωή τους, εφόσον ο πόνος τους καθίστατο ανυπόφορος και όλες οι άλλες θεραπευτικές επιλογές είχαν εξαντληθεί. Η νομοθεσία αυτή μοιάζει με το νομοσχέδιο για την υποβοηθούμενη αυτοκτονία που εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου τον Ιούνιο. Στη Βρετανία, ο νόμος επιτρέπει την υποβοηθούμενη αυτοκτονία για ενήλικες με τελικές μορφές ασθένειας, με προσδόκιμο ζωής λιγότερο από έξι μήνες, υπό την προϋπόθεση της έγκρισης δύο γιατρών, δικαστικής εποπτείας και αυτοχορήγησης της φαρμακευτικής αγωγής. Ο νόμος της Σλοβενίας θα απαιτούσε επίσης την έγκριση δύο γιατρών, αλλά και περιόδους αναμονής και αυτοχορήγηση του φαρμάκου.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα από την εφημερίδα Dnevnik, με βάση 700 απαντήσεις, δείχνει ότι περίπου το 54% των πολιτών στηρίζει τη νομιμοποίηση της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας, σχεδόν το 31% αντιτίθεται και το 15% παραμένει αναποφάσιστο. Τον Ιούνιο του 2024, το 55% στήριζε τον νόμο.
Ο πρωθυπουργός Robert Golob κάλεσε τους πολίτες να στηρίξουν τον νόμο «ώστε ο καθένας από εμάς να μπορεί να αποφασίσει μόνος του πώς και με ποια αξιοπρέπεια θα τερματίσουμε τις ζωές μας». Ο Marijan Janzekovic, 86 ετών, από την πόλη Sveti Tomaz, κοντά στην πρωτεύουσα Ljubljana, υποστηρίζει επίσης το νομοσχέδιο. Η σύζυγός του, Alenka Curin-Janzekovic, υπέφερε από ασθένειες σχετιζόμενες με τον διαβήτη πριν τερματίσει τη ζωή της σε κλινική αυτοκτονίας στην Ελβετία το 2023. «Ήταν σε αναπηρικό αμαξίδιο… και ο πόνος ήταν τόσο άσχημος που η καρδιά μου πονούσε απλώς παρακολουθώντας την», δήλωσε ο ίδιος στο πρακτορείο Reuters.
Από την άλλη πλευρά, η κύρια πολιτική ομάδα που αντιτίθεται στον νόμο, η «Φωνή για τα Παιδιά και την Οικογένεια», κατηγορεί την κυβέρνηση ότι χρησιμοποιεί τον νόμο για να «δηλητηριάσει» άτομα με ασθένειες και ηλικιωμένους. Οι πολέμιοι θεωρούν τον νόμο απάνθρωπο και παραβιάζει το Σύνταγμα της Σλοβενίας, το οποίο κηρύσσει την ανθρώπινη ζωή απαραβίαστη. Ο Σλοβένος Καθολικός Αρχιεπίσκοπος Stanislav Zore δήλωσε ότι το κράτος πρέπει να εστιάσει στην παρηγορητική φροντίδα αντί γι’ αυτό. «Ας φροντίζουμε τους ασθενείς και τους ετοιμοθάνατους, αλλά ας μην τους προσφέρουμε αυτοκτονία», είπε. Η Καθολική Εκκλησία αντιτίθεται στην ευθανασία.
Η υποβοηθούμενη αυτοκτονία είναι ήδη νόμιμη στην Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, τον Καναδά, ορισμένες πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών, τις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, την Αυστρία, τη Γερμανία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ελβετία. Στις περισσότερες από αυτές τις χώρες, οι νόμοι για την υποβοηθούμενη αυτοκτονία πλαισιώνονται γενικά γύρω από την ιατρική βοήθεια, απαιτώντας από τους ασθενείς να είναι εγγαστρενείς, ψυχικά ικανοί και να έχουν αξιολογηθεί από δύο ανεξάρτητους γιατρούς. Ο ασθενής πρέπει να αυτοχορηγήσει τη θανατηφόρα φαρμακευτική αγωγή, αντί να την παρέχει απευθείας ο γιατρός. Αυτά τα συστήματα δίνουν προτεραιότητα στην αυτονομία του ασθενούς και σε αυστηρές διαδικαστικές διασφαλίσεις, όπως οι περίοδοι αναμονής. Στις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, την Ισπανία και την Πορτογαλία, η προσέγγιση είναι πιο ανεκτική, με την ενεργό ευθανασία ή την ιατρικώς χορηγούμενη θεραπεία να είναι νόμιμη υπό συνθήκες ανυπόφορου πόνου, ακόμα και αν ο ασθενής δεν είναι εγγαστρενής. Στη Γερμανία, την Αυστρία και την Ελβετία, μόνο η υποβοηθούμενη αυτοκτονία είναι νομικά ανεκτή, σε αντίθεση με την ενεργό ευθανασία. Η Ελβετία αποτελεί ειδική περίπτωση, καθώς δεν υπάρχει ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο για την ευθανασία, επιτρέποντας σε μη κατοίκους να έχουν πρόσβαση στην υπηρεσία μέσω οργανώσεων.
Άλλες χώρες που συζητούν νόμους για την υποβοηθούμενη αυτοκτονία περιλαμβάνουν τη Γαλλία, όπου η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε νομοσχέδιο για το «δικαίωμα στον θάνατο», επιτρέποντας σε ενήλικες άνω των 18 ετών με ανίατες ασθένειες και «ανυπόφορο» πόνο να ζητήσουν θανατηφόρα φαρμακευτική αγωγή. Το νομοσχέδιο αναμένει την έγκριση της Γερουσίας. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Βουλή των Κοινοτήτων ψήφισε τον Ιούνιο για τη νομιμοποίηση της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας, επιτρέποντας σε ψυχικά ικανούς ενήλικες με προσδόκιμο ζωής λιγότερο από έξι μήνες να ζητήσουν ιατρική βοήθεια. Το νομοσχέδιο πρέπει να περάσει από την Βουλή των Λόρδων και, αν γίνει νόμος, η εφαρμογή του αναμένεται γύρω στο 2029.
