Μια καινούργια έρευνα από την Αυστραλία φαίνεται να αλλάζει τα δεδομένα σχετικά με την ευαισθησία στη γλουτένη. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, υποδεικνύουν ότι αυτό που αποκαλούμε «ευαισθησία στη γλουτένη» μπορεί να μην έχει να κάνει με την ίδια τη γλουτένη, αλλά να αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου μηχανισμού αλληλεπίδρασης μεταξύ του εντέρου και του εγκεφάλου. Αυτή η νέα προσέγγιση αναμένεται να θέσει νέα πρότυπα για τον ορισμό, τη διάγνωση και τη θεραπεία της πάθησης, αποφεύγοντας περιττούς διατροφικούς περιορισμούς.

Η έρευνα, που διεξήχθη από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης, εστιάζει στην πρωτεΐνη της γλουτένης, η οποία βρίσκεται φυσικά σε δημητριακά όπως το σιτάρι και το κριθάρι. Οι πάσχοντες από τη λεγόμενη μη κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη εμφανίζουν συμπτώματα μετά την κατανάλωση γλουτένης, χωρίς όμως να πάσχουν από κοιλιοκάκη, μια αυτοάνοση νόσο που προκαλείται από τη γλουτένη. Κοινά συμπτώματα είναι το φούσκωμα, οι πόνοι στο έντερο και η κόπωση.

Η επικεφαλής της μελέτης, αναπληρώτρια καθηγήτρια Jessica Biesekierski, δήλωσε πως τα ευρήματα ανατρέπουν μακροχρόνιες πεποιθήσεις. «Σε αντίθεση με την επικρατούσα άποψη, οι περισσότεροι άνθρωποι με μη κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη δεν αντιδρούν στη γλουτένη», ανέφερε. «Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι τα συμπτώματα συχνά πυροδοτούνται από ζυμώσιμες υδατάνθρακες, άλλα συστατικά του σιταριού, ή από τις προσδοκίες και τις προηγούμενες εμπειρίες των ανθρώπων με το φαγητό».

Οι ερευνητές κατέληξαν σε αυτά τα συμπεράσματα μέσω μιας συστηματικής ανασκόπησης δημοσιευμένων ερευνών, όπου διαπίστωσαν ότι ελάχιστες μελέτες έδειχναν πραγματική αντίδραση στη γλουτένη.

Σε παρόμοιες μελέτες, άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) που πιστεύουν ότι έχουν ευαισθησία στη γλουτένη, παρουσιάζουν παρόμοιες αντιδράσεις στη γλουτένη, στο σιτάρι και σε ένα φάρμακο placebo. Αυτό υποδηλώνει ότι οι προσδοκίες των ανθρώπων για μια αντίδραση του εντέρου μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τα συμπτώματά τους.

Ουσιαστικά, η μελέτη επαναπροσδιορίζει τη μη κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη ως μέρος του φάσματος αλληλεπίδρασης εντέρου-εγκεφάλου, κάτι που μοιάζει περισσότερο με καταστάσεις όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, παρά ως μια ξεχωριστή διαταραχή που σχετίζεται αποκλειστικά με τη γλουτένη.

Οι συνέπειες αυτής της έρευνας είναι σημαντικές, τόσο για τα άτομα που προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματά τους αυτόνομα, όσο και για τους γιατρούς που συνταγογραφούν περιοριστικές δίαιτες, αλλά και για τους υπεύθυνους χάραξης δημόσιας υγείας. Εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αποφεύγουν τη γλουτένη, πιστεύοντας ότι τους βλάπτει, συχνά βιώνοντας συμπτώματα που κυμαίνονται από ελαφρά δυσφορία έως σοβαρή ταλαιπωρία.

Η αποτελεσματική φροντίδα των ατόμων με μη κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη θα πρέπει ιδανικά να συνδυάζει διατροφικές τροποποιήσεις με ψυχολογική υποστήριξη, διασφαλίζοντας παράλληλα επαρκή διατροφή. Είναι επιθυμητό τα μηνύματα δημόσιας υγείας να απομακρύνονται από την αντίληψη ότι η γλουτένη είναι εγγενώς βλαβερή, καθώς αυτή η έρευνα δείχνει ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό δεν ισχύει.