Το Ιράν ενεργοποίησε επίσημα έναν νέο μηχανισμό για την επιτήρηση της ναυτιλιακής κίνησης μέσω των Στενών του Ορμούζ, εν μέσω της παρατεταμένης αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ για την κρίσιμη αυτή θαλάσσια οδό, σύμφωνα με το κρατικό δίκτυο Press TV την Τρίτη. Η κίνηση αυτή ανακοινώθηκε λίγες ώρες αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, διέκοψε αιφνιδιαστικά το «Project Freedom» —το πρόγραμμα στο πλαίσιο του οποίου πλοία με δυτικές σημαίες λάμβαναν στρατιωτική συνοδεία— μόλις δύο ημέρες μετά την έναρξή του.
Τα Στενά, από τα οποία διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένα από τα τέλη Φεβρουαρίου, μετά τα πλήγματα που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν. Οι ιρανικές δυνάμεις αρνούνται τη διέλευση σε πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, καθώς και σε σκάφη από δυτικές χώρες που υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις κατά της Τεχεράνης. Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, με αποτέλεσμα δεξαμενόπλοια να παραμένουν εγκλωβισμένα για πάνω από δύο μήνες.
Σύμφωνα με το νέο ιρανικό σχέδιο, τα πλοία που επιθυμούν να διέλθουν θα λαμβάνουν ηλεκτρονικά μηνύματα από την Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου, στα οποία θα καθορίζονται οι κανόνες διέλευσης. Τα πλοία οφείλουν να προσαρμόζουν τις επιχειρήσεις τους σύμφωνα με τις υποδείξεις για να λάβουν τις απαραίτητες άδειες. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν, Mohammad Bagher Ghalibaf, δήλωσε μέσω του X ότι το νέο σύστημα βρίσκεται στη διαδικασία οριστικοποίησης. Παράλληλα, στο ιρανικό κοινοβούλιο εξετάζεται νομοσχέδιο που θα απαγορεύει τη διέλευση σε πλοία συνδεδεμένα με το Ισραήλ, θα θέτει περιορισμούς σε σκάφη των ΗΠΑ και θα επιβάλλει τέλη διέλευσης.
Ο Donald Trump, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Τρίτη, ανέφερε ότι οι συνοδείες ανεστάλησαν προσωρινά έπειτα από αίτημα του Πακιστάν και άλλων χωρών, προκειμένου να δοκιμαστούν οι προοπτικές μιας συμφωνίας. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει σε ισχύ. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Seyed Abbas Araghchi, απαντώντας στον Trump, χαρακτήρισε το «Project Freedom» ως «Project Deadlock» και κάλεσε την Ουάσιγκτον να επικεντρωθεί στις συνομιλίες που διεξάγονται υπό τη μεσολάβηση του Πακιστάν.
Η de facto κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ έχει οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά πολλών ετών, προκαλώντας ανησυχία για επικείμενες ελλείψεις. Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Mike Wirth, προειδοποίησε ότι η κρίση εφοδιασμού θα μπορούσε να έχει αντίκτυπο αντίστοιχο με εκείνον της δεκαετίας του 1970.
