Τη θέση του μεταβατικού ηγέτη της Γουινέας-Μπισάου ανέλαβε στρατηγός, μετά την ανατροπή του Προέδρου Umaro Sissoco Embalo σε στρατιωτικό πραξικόπημα, το οποίο καταδικάστηκε από περιφερειακούς ηγέτες ως “κατάφωρη” απόπειρα υπονόμευσης της δημοκρατίας. Την Τετάρτη, στρατιωτικοί αξιωματικοί κήρυξαν ότι είχαν θέσει “υπό πλήρη έλεγχο” τη χώρα της Δυτικής Αφρικής, ανέστειλαν όλους τους κρατικούς θεσμούς και έκλεισαν τα σύνορα, παραμονή της προγραμματισμένης ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων από την εκλογική επιτροπή για τις αμφισβητούμενες εκλογές της Κυριακής.
“Μόλις ορκίστηκα για να ηγηθώ της Ανώτατης Διοίκησης”, δήλωσε ο Στρατηγός Horta Nta Na Man, μετά την ορκωμοσία του σε τελετή στα κεντρικά της στρατιωτικής ηγεσίας την Πέμπτη, σύμφωνα με το πρακτορείο AFP. Μια συμμαχία παρατηρητών από την Αφρικανική Ένωση (AU), το περιφερειακό μπλοκ ECOWAS και το Δυτικοαφρικανικό Φόρουμ Πρεσβυτέρων, είχε δηλώσει την Τετάρτη ότι οι εκλογές διεξήχθησαν με “τάξη και ειρήνη”, σημειώνοντας ότι και οι δύο επικεφαλής προεδρικοί υποψήφιοι είχαν δεσμευτεί να αποδεχτούν το αποτέλεσμα.
“Καταδικάζουμε αυτή την κατάφωρη προσπάθεια διακοπής της δημοκρατικής διαδικασίας και των επιτευγμάτων που έχουν σημειωθεί μέχρι σήμερα”, ανέφερε η κοινή δήλωση των επικεφαλής των αποστολών αργά την Τετάρτη. Καταδίκασαν τη σύλληψη ανώτερων αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επέβλεπαν την ψηφοφορία, και κάλεσαν για την άμεση απελευθέρωσή τους, ώστε να μπορέσει να συνεχιστεί η εκλογική διαδικασία.
Ο Embalo, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 2020, διεκδικούσε μια σπάνια δεύτερη διαδοχική θητεία, αφού είχε διαλύσει το κοινοβούλιο δύο φορές και είχε αναβάλει εκλογές που αρχικά είχαν προγραμματιστεί για το 2024, κινήσεις που τροφοδότησαν κατηγορίες για δημοκρατική οπισθοδρόμηση και διαμάχη σχετικά με το όριο θητείας. Το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, το Αφρικανικό Κόμμα για την Ανεξαρτησία της Γουινέας και του Πράσινου Ακρωτηρίου, με επικεφαλής τον Simoes Pereira, είχε αποκλειστεί από τις εκλογές, αναγκάζοντάς το να υποστηρίξει τον κύριο αντίπαλο του Embalo, Fernando Dias.
Τόσο ο Embalo όσο και ο Dias είχαν προηγουμένως διεκδικήσει τη νίκη. Ο Embalo δήλωσε αργότερα σε γαλλικά μέσα ενημέρωσης ότι είχε συλληφθεί από τον αρχηγό του επιτελείου του στρατού, ενώ αναφέρθηκε ότι κρατούνταν και οι Dias και Pereira. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Antonio Guterres εξέφρασε “βαθιά ανησυχία” για την κατάσταση και κάλεσε όλα τα μέρη να δείξουν αυτοσυγκράτηση, σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του. Ο Vsevolod Sviridov, ειδικός στο Κέντρο Αφρικανικών Σπουδών του Ανωτάτου Οικονομικού Ινστιτούτου της Μόσχας, δήλωσε στο RT ότι η κρίση στη Γουινέα-Μπισάου “κινδυνεύει να επιδεινώσει την αποσύνθεση της Δυτικής Αφρικής, καθώς η ECOWAS βρίσκεται ήδη σε κρίση νομιμοποίησης”, μετά την αποχώρηση του Μάλι, της Μπουρκίνα Φάσο και του Νίγηρα.
