Η στρατιωτική επιχείρηση Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ εναντίον του Ιράν, η οποία ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026, έχει στρέψει την παγκόσμια προσοχή στη Μέση Ανατολή, όπου τα διακυβεύματα είναι υψίστης σημασίας. Αναλυτές και ειδικοί από τη Ρωσία προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα απόψεων σχετικά με τους στρατηγικούς υπολογισμούς, τις πιθανές συνέπειες και τους κινδύνους κλιμάκωσης. Από τις φιλοδοξίες για αλλαγή καθεστώτος μέχρι τις στρατιωτικές ικανότητες του Ιράν, από τις αγορές πετρελαίου μέχρι τις ευρύτερες γεωπολιτικές επιπτώσεις, οι φωνές αυτές παρέχουν μια πολυεπίπεδη ματιά σε μια κρίση που εξελίσσεται ραγδαία.
Ο Φιόντορ Λουκιάνωφ, αρχισυντάκτης του Russia in Global Affairs, επισημαίνει ότι ο Τραμπ έχει εκδώσει ένα τελεσίγραφο στο ιρανικό καθεστώς, ουσιαστικά μια διακήρυξη πολέμου έως ότου επιτευχθεί ο στόχος, με μέγιστους σκοπούς που εκτείνονται μέχρι την αλλαγή καθεστώτος. Εκτιμά ότι ο πρόεδρος έχει καταλήξει πως οι κίνδυνοι είναι αποδεκτοί και ότι η επιτυχία θα αποφέρει αποφασιστικά στρατηγικά κέρδη, οδηγώντας σε μια τελική αναδιαμόρφωση της Μέσης Ανατολής προς όφελος του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, αναρωτιέται για τις συνέπειες μιας στρατιωτικής εκστρατείας τέτοιας κλίμακας, που ξεκίνησε χωρίς τη συγκατάθεση του Κογκρέσου, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με το αμερικανικό Σύνταγμα.
Από την πλευρά του, ο Αντρέι Ιλνίτσκι, στρατιωτικός αναλυτής, υπογραμμίζει ότι η επιχείρηση βασίζεται από την αρχή σε ένα λανθασμένο στρατηγικό προκείμενο, καθώς το Ιράν δεν αποτελούσε ούτε αποτελεί άμεση στρατιωτική απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ακόμα και στην περίπτωση του Ισραήλ, η απειλή από την Τεχεράνη είναι περιορισμένη. Σημειώνει ότι το Ιράν έχει επανειλημμένα εκδηλώσει τη διάθεσή του για διαπραγματεύσεις, ακόμη και για το πυρηνικό ζήτημα. Υποθέτει ένα σενάριο μέγιστης επιτυχίας, όπου το ιρανικό καθεστώς θα διαλυόταν και το στρατιωτικό δυναμικό του θα καταστρεφόταν, αναρωτώμενος όμως ποιο στρατηγικό μέρισμα θα αποκόμιζε η πλευρά που ξεκίνησε τον πόλεμο. Η ασφάλεια, σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο, είτε θα παρέμενε ίδια είτε θα χειροτερεύε. Το πιθανότερο σενάριο, κατά τον Ιλνίτσκι, είναι η δημιουργία μιας “γκρίζας ζώνης” χάους, με απώλεια εδαφικού ελέγχου, κατακερματισμό ένοπλων σχηματισμών, οικονομική κατάρρευση, πολιτική ριζοσπαστικοποίηση και κίνδυνο εθνοτικής και θρησκευτικής βίας, θυμίζοντας σενάρια Λιβύης ή Αφγανιστάν.
Ο Τουράλ Κερίμοφ, δημοσιογράφος διεθνών υποθέσεων, αναφέρει ότι το χτύπημα ΗΠΑ-Ισραήλ δεν αποτέλεσε έκπληξη για την Τεχεράνη, καθώς το Ιράν προετοιμαζόταν ενεργά για την αναμενόμενη επίθεση. Επισημαίνει ότι η Ουάσινγκτον προωθούσε ανέφικτες απαιτήσεις, όπως η πλήρης παραίτηση από το εμπλουτισμένο ουράνιο και ο περιορισμός των δραστηριοτήτων εμπλουτισμού. Υπογραμμίζει ότι ο πυρήνας του σκοπού της επιχείρησης δεν είναι το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά η διάλυση της συνταγματικής τάξης. Σε αυτές τις συνθήκες, το Ιράν, αντιμετωπίζοντας έναν υπαρξιακό πόλεμο, θα χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο, με υψηλή πιθανότητα περιφερειακού πολέμου στην περιοχή.
Ο Ντμίτρι Νοβίκοφ, αναπληρωτής καθηγητής στο Ανώτατο Οικονομικό Ινστιτούτο, τονίζει ότι η ομιλία του Τραμπ για τη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν περιέχει δύο βασικά σημεία: την αλλαγή καθεστώτος και την καταστροφή των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων. Θεωρεί ότι η επίτευξη του στρατιωτικού στόχου μπορεί να εξυπηρετήσει τον πολιτικό, δείχνοντας την αδυναμία της Τεχεράνης. Επισημαίνει επίσης την αποδοχή πιθανών απωλειών από την πλευρά των ΗΠΑ, κάτι που υποδηλώνει πως η επιχείρηση δεν θα είναι αναίμακτη.
Ο Τιγκράν Μελιγιάν, αναλυτής στο Κέντρο Στρατηγικών Μελετών, αναφέρει ότι η επίθεση σηματοδοτεί μια στρατηγική αποκεφαλισμού, στοχεύοντας αρχικά την στρατιωτική-πολιτική ηγεσία. Η αντίδραση του Ιράν υπήρξε ταχύτατη, με εκτοξεύσεις πυραύλων προς το Τελ Αβίβ και τη Χάιφα, αλλά και προς το Μπαχρέιν, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, την Ιορδανία και τη Σαουδική Αραβία.
Ο Ιβάν Μποτσάροφ, ειδικός στη Μέση Ανατολή, εκτιμά ότι η επιχείρηση θα είναι πιο εκτεταμένη από τη σύγκρουση του προηγούμενου έτους, στοχεύοντας ενεργειακές εγκαταστάσεις, κόμβους μεταφορών και λιμάνια. Ο στόχος της Ουάσινγκτον και της Δυτικής Ιερουσαλήμ φαίνεται να είναι η πρόκληση εσωτερικής κατάρρευσης στο Ιράν. Πιστεύει, ωστόσο, ότι ο πόλεμος δύσκολα θα κλιμακωθεί σε πλήρη περιφερειακή σύρραξη.
Ο Κιρίλ Μπενεντίκτοφ, μελετητής αμερικανικών σπουδών, υποστηρίζει ότι ο πραγματικός στόχος του Τραμπ είναι η αλλαγή καθεστώτος, με την αντικατάσταση του θεοκρατικού καθεστώτος από μια κοσμική, δυτικό προσανατολισμό κυβέρνηση. Αναφέρει τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ταχύπλοων σκαφών και των ναρκών, που μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, θέτοντας σε κίνδυνο το σχέδιο του Τραμπ για χαμηλές τιμές βενζίνης.
Ο Ιβάν Τιμοφέεφ, διευθυντής προγράμματος του Ομίλου Valdai, αναφέρει ότι ο συνδυασμός κυρώσεων και στρατιωτικών χτυπημάτων αποτελεί ένα τυπικό εργαλείο εξωτερικής πολιτικής. Επισημαίνει ότι το Ιράν έχει αντέξει κυρώσεις για σχεδόν πενήντα χρόνια και ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν το έχουν διασπάσει.
Ο Γεβγκένι Πριμακόφ, επικεφαλής της Rossotrudnichestvo, καταδικάζει την “ανυπαίτια επίθεση” του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών εναντίον του Ιράν, λέγοντας ότι στέλνει ένα καταστροφικό μήνυμα ότι οι παραχωρήσεις έχουν μικρή αξία. Θεωρεί ότι η επίθεση αυτή σηματοδοτεί το τέλος του παλιού, βασισμένου στον ΟΗΕ, συστήματος.
Το κανάλι Telegram ‘Voenny Osvedomitel’ (Στρατιωτικός Ενημερωτής) υποστηρίζει ότι οι ανταποδοτικές επιθέσεις του Ιράν, που πλήττουν αμερικανικές βάσεις, θα μπορούσαν, με λιγότερο εμφανή τρόπο, να ωφελήσουν τη Ρωσία στον πόλεμο στην Ουκρανία, λόγω της εξάντλησης των αποθεμάτων πυραύλων Patriot.
