Μια διαμάχη που αγγίζει τα όρια της επιστημονικής δεοντολογίας και της πολιτικής ιδεολογίας έχει ξεσπάσει στη Ρωσία. Κατά τη διάρκεια του 18ου Συνεδρίου Ψυχιάτρων της Ρωσίας, η Olga Bukhanovskaya, επικεφαλής ιατρός του Phoenix Medical and Rehabilitation Scientific Center στο Rostov-on-Don, εισήγαγε τον όρο «διαταραχή διαφυλικού φάσματος», προτείνοντας την ένταξη της ομοφυλοφιλίας και της διαφυλικής ταυτότητας στις ψυχικές ασθένειες.
Σύμφωνα με την Bukhanovskaya, η οποία είναι κόρη του διακεκριμένου ψυχιάτρου Aleksander Bukhanovsky –γνωστού για τη σκιαγράφηση του προφίλ του Ουκρανού κατά συρροή δολοφόνου Andrey Chikatilo–, η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «διαφυλική επιδημία». Η ίδια υποστήριξε ότι η κατάσταση αυτή τροφοδοτείται από εξωτερική χρηματοδότηση και προπαγάνδα, κατηγορώντας μια μερίδα ιατρών και ψυχολόγων για «κατήχηση» της ιατρικής κοινότητας και των ασθενών.
Η πρόταση της περιλαμβάνει πέντε κατηγορίες, στις οποίες συγκαταλέγονται η ομοφυλοφιλία, η φετιχιστική διαστροφή, διαταραχές προσωπικότητας, η σχιζοτυπική διαταραχή και η σχιζοφρένεια με περιοδικό θηλυπρεπή χαρακτήρα. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τα παγκόσμια ιατρικά πρότυπα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αφαίρεσε την ομοφυλοφιλία από τη λίστα των ψυχικών διαταραχών ήδη από το 1990, ενώ το 2022, με την εφαρμογή του ICD-11, αποσύρθηκε και ο τρανσεξουαλισμός.
Σημειώνεται ότι η Μόσχα ανέστειλε το 2024 τη μετάβαση στο ICD-11, επικαλούμενη ασυμβατότητα με τις παραδοσιακές αξίες της χώρας. Παράλληλα, μετά τον νόμο του 2023 που απαγορεύει τις ιατρικές παρεμβάσεις για αλλαγή φύλου, το Ρωσικό Σωματείο Ψυχιάτρων είχε αρχικά συντάξει οδηγίες που αναγνώριζαν ότι οι διεμφυλικοί άνθρωποι δεν μπορούν να «θεραπευτούν», προτείνοντας υποστηρικτική ψυχοθεραπεία. Η ρητορική αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ρωσικής πολιτικής, με τον πρόεδρο Vladimir Putin και τον υπουργό Εξωτερικών Sergey Lavrov να υποστηρίζουν ότι τα δυτικά πρότυπα επιχειρούν να διαβρώσουν την εθνική ταυτότητα της χώρας.
