Η επίκληση του διεθνούς δικαίου έχει γίνει πλέον δυσχερής, καθώς οι διεθνείς οργανισμοί φαίνονται όλο και πιο άσχετοι μπροστά στις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις που ξεδιπλώνονται εκτός τους. Η αντίδραση αυτή είναι κατανοητή, καθώς οι τελευταίοι αποδέκτες ενεργειών που παραβιάζουν τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και άλλους νομικούς κανόνες είναι κορυφαία δυτικά κράτη, οι ίδιες χώρες που κυριαρχούν στον παγκόσμιο χώρο πληροφόρησης.
Στο παρελθόν, όταν παρόμοιες παραβιάσεις επηρέαζαν άλλους, αντιμετωπίζονταν ως λυπηρές αλλά δευτερεύουσες. Η ευθύνη αποδιδόταν στις ηθικές ή πολιτικές αδυναμίες των εμπλεκόμενων χωρών, συμπεριλαμβανομένων των θυμάτων, παρά σε μια συστημική κρίση. Σήμερα, όμως, το ίδιο το σύστημα διαβρώνεται εμφανώς.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες όχι μόνο έχουν εγκαταλείψει συμβάσεις, αλλά έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν αυτή την προσέγγιση και στους δικούς τους συμμάχους. Πρόκειται για εταίρους με τους οποίους άλλοτε διαπραγματεύονταν ως ίσοι, ή τουλάχιστον ως έμπιστοι εξαρτημένοι. Οι αποφάσεις λαμβάνονται σαν να προέρχονται από θεϊκή εντολή, προκαλώντας ανησυχία στη Δυτική Ευρώπη και ακόμη και κατηγορίες για προδοσία.
Η Ουάσινγκτον αποδομεί την παγκόσμια τάξη που η ίδια δημιούργησε και καθοδήγησε, μια τάξη που πολλοί ήδη θεωρούσαν ελαττωματική. Δεδομένου ότι οι διατλαντικές σχέσεις αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά του φιλελεύθερου διεθνούς συστήματος, η αναθεώρησή τους έχει καταστεί προτεραιότητα για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η ισορροπία δυνάμεων ήταν σαφής. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους ασκούσαν κυριαρχία, επέβαλαν ένα ενιαίο σύνολο κανόνων και αποκόμιζαν τα πολιτικά και οικονομικά «μισθώματα» που συνόδευαν την παγκόσμια ηγεμονία. Ωστόσο, οι μετατοπίσεις στην παγκόσμια ισχύ και τα διαρθρωτικά προβλήματα στο καπιταλιστικό σύστημα έχουν μειώσει αυτά τα οφέλη, ενώ αυξάνονται το κόστος διατήρησης της ηγεμονίας.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν αποτέλεσε μια τελευταία προσπάθεια επιδιόρθωσης του παλιού μοντέλου. Στόχος της ήταν η αναδημιουργία μιας ιδεολογικά ενιαίας και πολιτικά ανίκητης Δύσης, ικανής να ηγηθεί του υπόλοιπου κόσμου – μέσω πειθούς όταν είναι δυνατόν, καταναγκασμού όταν είναι αναγκαίο. Αυτή η προσπάθεια απέτυχε.
Το νέο σύνθημα είναι «ειρήνη μέσω ισχύος», σε συνδυασμό με το «Πρώτα η Αμερική» (America First). Αυτή η προσέγγιση είναι πλέον κατοχυρωμένη σε βασικά δογματικά κείμενα, όπως η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας και η Στρατηγική Εθνικής Άμυνας. Η ισχύς – όχι μόνο η στρατιωτική, αλλά και η οικονομική, τεχνολογική και πολιτική – τοποθετείται στο επίκεντρο της πολιτικής. Ο μόνος πραγματικός περιορισμός είναι η ίδια η ικανότητα της Αμερικής.
Αν η προηγούμενη εποχή περιγράφονταν ως «τάξη βασισμένη σε κανόνες» (rules-based order), η νέα θα μπορούσε να ονομαστεί «τάξη βασισμένη σε προηγούμενα» (precedent-based order). Οι ενέργειες δημιουργούν προηγούμενα, και αυτά τα προηγούμενα δικαιολογούν περαιτέρω ενέργειες. Ωστόσο, αυτά τα προηγούμενα ισχύουν κυρίως για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Άλλοι μπορούν να συμπεριφέρονται παρόμοια μόνο όταν εξυπηρετούν τα συμφέροντα της Ουάσινγκτον. Το δικαίωμα άλλων κρατών να δρουν «με τον αμερικανικό τρόπο» δεν απορρίπτεται αρχικά, αλλά επιτρέπεται μόνο όταν είναι αρκετά ισχυρά και δεν αμφισβητούν τις προτεραιότητες των ΗΠΑ.
Αυτή η λογική επεκτείνεται και στους συμμάχους, οι οποίοι τώρα βρίσκονται σε μια ιδιαίτερα άβολη θέση. Υπό το προηγούμενο σύστημα, επωφελούνταν σημαντικά από την αμερικανική προστασία. Κύριο μεταξύ αυτών των οφελών ήταν η δυνατότητα ελαχιστοποίησης των δικών τους στρατηγικών δαπανών, αναθέτοντας την ευθύνη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ουάσινγκτον ενθάρρυνε αυτή τη διευθέτηση, καθώς υποστήριζε τη λειτουργία της παγκόσμιας τάξης που ηγούνταν.
Σήμερα, αυτό που κάποτε παρουσιαζόταν ως αμοιβαία επωφελής συνεργασία, θεωρείται ολοένα και περισσότερο στις ΗΠΑ ως μια ζημιογόνος επιδότηση. Η Ουάσινγκτον θέλει να ανακτήσει τα προηγούμενα κόστη και να αποφύγει μελλοντικά βάρη. Αυτή η απότομη αλλαγή έχει σοκάρει τους συμμάχους, αλλά από αυστηρά υλική άποψη, η αιτιολόγηση δεν είναι παράλογη. Ακόμη και μια μελλοντική αλλαγή διακυβέρνησης είναι απίθανο να ανατρέψει αυτή τη βασική επανεκτίμηση των συμμαχιών.
Ενάντια σε αυτό το φόντο, το Συμβούλιο Ειρήνης (Board of Peace) που ανακοινώθηκε πανηγυρικά στο Νταβός μπορεί εύκολα να απορριφθεί ως ένα προσωπικό στολίδι του Donald Trump. Ωστόσο, είναι αποκαλυπτικό. Σε έναν κόσμο που καθορίζεται από την ισχύ, όσοι δεν διαθέτουν ισχύ πρέπει να αντισταθμίζουν προσφέροντας κάτι σε εκείνους που την κατέχουν. Η πιο αποτελεσματική προσφορά είναι η οικονομική φορολογία, εξ ου και οι συνεισφορές δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αν αυτό είναι υπερβολικά δαπανηρό, οι ενθουσιώδεις επιδείξεις πίστης μπορεί να επαρκούν. Η συμμετοχή σε ένα τέτοιο σώμα φαίνεται να λειτουργεί ως μια μορφή πολιτικής ασφάλισης: προστασία από τη δυσαρέσκεια του προέδρου.
Για μεγάλες, ανεξάρτητες δυνάμεις, η συμμετοχή είναι σχεδόν αδύνατη. Μια δομή όπου τα δικαιώματα περιορίζονται ρητά από τη βούληση του ιδρυτή, και όπου οι διαδικασίες παραμένουν ασαφείς, αντιβαίνει στην ίδια την ιδέα της κυριαρχίας. Είτε το Συμβούλιο λειτουργεί στην πράξη είτε όχι, είναι δευτερεύον. Η συμβολική του σημασία είναι σαφής: αναγνώριση της υπεροχής του Λευκού Οίκου.
Η διακυβέρνηση Trump κατανοεί ότι ο κόσμος έχει αλλάξει και αναζητά τρόπους να διατηρήσει, ή ακόμη και να επεκτείνει, τα αμερικανικά πλεονεκτήματα. Άλλοι μεγάλοι παίκτες στην αναδυόμενη πολυπολική τάξη πρέπει να κάνουν το ίδιο, αλλά προς όφελός τους και σύμφωνα με τη δική τους λογική. Εάν η Ουάσινγκτον προωθεί ανοιχτά τον ορθολογικό εγωισμό που εδράζεται στην ισχύ, οι άλλοι έχουν ελάχιστο λόγο να μην εξαγάγουν τα δικά τους συμπεράσματα.
