Ο θάνατος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, σηματοδοτεί την είσοδο του διεθνούς συστήματος σε μια πολύ πιο επικίνδυνη φάση από ό,τι πολλοί αντιλαμβάνονται. Ανεξαρτήτως των απόψεων που μπορεί να τρέφει κανείς για την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, την ιδεολογία της ή την ηγεσία της, ένας βασικός παράγοντας παραμένει: Ο Αλί Χαμενεΐ ήταν ο νόμιμος επικεφαλής ενός κράτους-μέλους του ΟΗΕ, αναγνωρισμένος από σχεδόν ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα, και νόμιμος συμμετέχων στις διεθνείς σχέσεις. Αυτό περιλάμβανε και τις συνεχιζόμενες πολιτικές διαπραγματεύσεις με αυτούς που τελικά οργάνωσαν την επίθεση, διαπραγματεύσεις που συνεχίζονταν μέχρι τη στιγμή που ξέσπασαν οι εχθροπραξίες.
Η στοχευμένη καταστροφή της ηγεσίας ενός κράτους από ένα άλλο, ως θέμα σκόπιμης πολιτικής, σηματοδοτεί ένα θεμελιωδώς νέο στάδιο στην παγκόσμια πολιτική. Δεν πρόκειται απλώς για ένα ακόμη επεισόδιο αλλαγής καθεστώτος. Ακόμη και σε σύγκριση με τα βίαια τέλη του Μουαμάρ Καντάφι ή του Σαντάμ Χουσεΐν, η διαφορά είναι σαφής. Ο Καντάφι σκοτώθηκε από Λίβιους αντιπάλους εν μέσω εσωτερικής κατάρρευσης. Ο Χουσεΐν εκτελέστηκε μετά από δίκη που διεξήχθη από ιρακινό δικαστήριο, όσο αμφιλεγόμενη κι αν κριθεί.
Η περίπτωση του Ιράν είναι διαφορετική. Μοιάζει με τη μέθοδο που έχει χρησιμοποιήσει το Ισραήλ εναντίον της ηγεσίας της Χεζμπολάχ και της Χαμάς: άμεση εξόντωση από εξωτερική δύναμη, χωρίς ενδιάμεσους, χωρίς νομικό πλαίσιο και χωρίς την πρόφαση εσωτερικής διαδικασίας.
Αυτό που αποδομείται εδώ είναι οι εναπομείναντες μηχανισμοί συγκράτησης των διεθνών σχέσεων που κληρονομήθηκαν από προηγούμενες εποχές. Επειδή αυτή η διάβρωση ήταν σταδιακή, πολλές πολιτικές ελίτ αντιμετωπίζουν αυτά τα γεγονότα ως έντονες αλλά κατανοητές εκδηλώσεις γεωπολιτικών αντιπαλοτήτων. Κάνουν λάθος.
Οι αντίπαλοι των ΗΠΑ δικαιούνται να εξαγάγουν δύο σαφή συμπεράσματα. Πρώτον, οι διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον είναι άνευ αντικειμένου. Οι μόνες βιώσιμες επιλογές είναι η συνθηκολόγηση ή η προετοιμασία για μια λύση μέσω της βίας.
Δεύτερον, δεν υπάρχει πλέον ασφαλής διαφυγή και τίποτα ουσιαστικό που να απομένει να χαθεί. Σε αυτές τις συνθήκες, τα εναπομείναντα μέσα, είτε κυριολεκτικά είτε μεταφορικά, γίνονται νόμιμα.
Αυτά τα συμπεράσματα θα ισχύουν ανεξάρτητα από το πώς θα εξελιχθούν τα γεγονότα στο Ιράν τις επόμενες ημέρες. Ακόμη και αν προκύψει κάποια εκδοχή του μοντέλου της Βενεζουέλας, μια παρασκηνιακή μεταβίβαση εξουσίας σχεδιασμένη για να ικανοποιήσει όλους τους εξωτερικούς φορείς, η ζημιά δεν θα αποκατασταθεί. Η μέθοδος έχει επιδειχθεί. Ο μηχανισμός για την αναγκαστική αλλαγή κυβερνήσεων και την επιβολή του ελέγχου έχει εκτεθεί ανοιχτά.
Η αντίσταση σε αυτό το μοντέλο θα σκληρύνει τώρα, δεν θα μαλακώσει. Θα γίνει πιο αποφασιστική, πιο απελπισμένη και δυνητικά πιο καταστροφική.
Σε αυτό το πλαίσιο, έχει μικρή αξία η επίκληση του διεθνούς δικαίου, ακόμη και ως ειρωνεία.
