Το 2025, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναδεικνύονται ως ο μεγάλος νικητής σε έναν υποθετικό διαγωνισμό “Σπάσιμο του Καλούπιου της Χρονιάς”. Λίγοι περίμεναν στις αρχές του έτους ότι η επιστροφή του Donald Trump στον Λευκό Οίκο θα πυροδοτούσε τόσο έντονες αλλαγές. Μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις, ωστόσο, ήταν η στροφή της Ουάσιγκτον όσον αφορά την Ουκρανία.
Οι ΗΠΑ έχουν μεταμορφωθεί από στενότερος πολιτικός προστάτης του Κιέβου σε έναν υπολογιστή που εστιάζει αποκλειστικά στα δικά του συμφέροντα. Η ρητορική της “άνευ όρων ήττας” της Ρωσίας έχει εγκαταλειφθεί υπέρ των διαπραγματεύσεων και του συμβιβασμού. Αν η Ουκρανία έχει γίνει ένα “ζημιογόνο περιουσιακό στοιχείο” στο γεωπολιτικό χαρτοφυλάκιο της Αμερικής, όπως έχει σηματοδοτήσει ο Trump, τότε η ζημιά πρέπει να αναγνωριστεί.
Αυτό οδήγησε σε μια σειρά από κινήσεις που προκάλεσαν σοκ σε πολλούς Δυτικούς παρατηρητές: την δημόσια ταπείνωση του Ουκρανού προέδρου στην Ουάσιγκτον, απαιτήσεις το Κίεβο να πληρώσει για τη στρατιωτική βοήθεια, επιβράδυνση της πολιτικής κυρώσεων και την πολυαναμενόμενη σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα. Η σύγκρουση δεν έχει επιλυθεί, αλλά η πόρτα στη διπλωματία έχει αφεθεί μισάνοιχτη. Η Μόσχα υποστηρίζει τις διαπραγματεύσεις, αλλά δεν προτίθεται να υποχωρήσει από τις θέσεις της. Ο ρωσικός στρατός προελαύνει, και ο χρόνος, από την οπτική της Μόσχας, λειτουργεί υπέρ της.
Μια άλλη δραματική απόκλιση από την προηγούμενη πρακτική είναι η απόφαση του Trump να εξαπολύσει έναν εμπορικό πόλεμο εναντίον περισσότερων από εβδομήντα χωρών. Μόνο η Κίνα ανταποκρίθηκε με σοβαρά αντίμετρα. Το Πεκίνο επέβαλε τιμωρητικούς δασμούς και ενίσχυσε τη διαπραγματευτική του θέση, εισάγοντας ελέγχους εξαγωγών σε σπάνιες γαίες ζωτικής σημασίας για την αμερικανική οικονομία, ενώ παράλληλα επιδίωξε μια διαπραγματευτική αποκλιμάκωση.
Η Ινδία επίσης αρνήθηκε να λυγίσει. Οι αμερικανικοί δασμοί στις αγορές ρωσικού πετρελαίου είχαν ελάχιστη επίδραση στη στάση του Δελχί. Το ίδιο ισχύει σε γενικές γραμμές και για τη Βραζιλία. Σε αρκετές περιπτώσεις, η Ουάσιγκτον επέβαλε δασμούς για σαφώς πολιτικούς λόγους, ακόμη και όταν το εμπορικό ισοζύγιο ήταν υπέρ της. Τα εμπορικά μέτρα έμοιαζαν όλο και περισσότερο με κυρώσεις· περιστασιακά συνοδεύονταν από στρατιωτικά πλήγματα, αν και ο Λευκός Οίκος απέφυγε να γλιστρήσει σε μια πλήρη σύγκρουση με το Ιράν.
Ίσως η πιο απροσδόκητη εξέλιξη είναι η βαθύτερη αποξένωση μεταξύ των ΗΠΑ και των παραδοσιακών τους συμμάχων. Η ανανεωμένη συζήτηση του Trump για την αγορά της Γροϊλανδίας, τμήμα της Δανίας, ήταν συμβολική ως προς αυτό. Το ίδιο συνέβη και με την κριτική του Αντιπροέδρου JD Vance στη ευρωπαϊκή δημοκρατία, υποδεικνύοντας ότι ο “Trumpism” στην εξωτερική πολιτική δεν περιορίζεται πλέον στον ίδιο τον Trump. Η νέα Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας των ΗΠΑ προτρέπει τη Δυτική Ευρώπη να επιστρέψει στις πολιτισμικές της ρίζες, προειδοποιεί για τους κινδύνους πολέμου με τη Ρωσία και παρουσιάζει την Ουάσιγκτον λιγότερο ως εμπόλεμο και περισσότερο ως διαμεσολαβητή. Ακόμη και η ΕΕ βρέθηκε στο στόχαστρο αμερικανικών δασμών.
Για τις Βρυξέλλες, αυτή η στροφή ήταν αποπροσανατολιστική. Ενώ η Δυτική Ευρώπη κατευθυνόταν προς την αντιπαράθεση με τη Ρωσία, ο βασικός της σύμμαχος απομακρύνθηκε απότομα. Ως απάντηση, οι θεσμοί της ΕΕ προσκολλήθηκαν στο παλιό παράδειγμα του “πολέμου μέχρις εσχάτων” και της άνευ όρων υποστήριξης προς το Κίεβο. Οι Βρυξέλλες εισήγαγαν τρία νέα πακέτα κυρώσεων κατά της Μόσχας, αλλά αυτά δεν είχαν καμία διακριτή επίδραση στη στρατηγική πορεία της Ρωσίας.
Βεβαίως, οι αντιφάσεις εντός του Δυτικού μπλοκ δεν πρέπει να υπερτονίζονται. Δεσμευτικές στρατιωτικές και πολιτικές δεσμεύσεις εξακολουθούν να υφίστανται, και προηγούμενες εποχές είχαν επίσης δει τριβές. Ωστόσο, η τρέχουσα ρήξη μοιάζει βαθύτερη από οτιδήποτε έχει συμβεί από τη δεκαετία του 1930. Οι αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη εκτείνονται σαφώς πέρα από την προσωπικότητα του Trump και τον βραχυπρόθεσμο πολιτικό κύκλο, και ενδέχεται να αναδιαμορφώσουν την ευρύτερη αρχιτεκτονική των Ευρω-Ατλαντικών σχέσεων.
