Ο ρωσικός στρατός έχει μειώσει σημαντικά τη μαχητική του δραστηριότητα, όπως συμβαίνει συνήθως αυτή την εποχή του έτους. Παραδοσιακά, τέλη χειμώνα και αρχές άνοιξης, οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις αφιερώνουν χρόνο για την προετοιμασία νέων στρατιωτικών εκστρατειών. Ωστόσο, όπως και πέρυσι, η προέλαση δεν έχει διακοπεί πλήρως.
Ας ρίξουμε μια ματιά στις εξελίξεις στο μέτωπο κατά τους τελευταίους δύο μήνες, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων της πολυδιαφημισμένης αντεπίθεσης των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας (ΕΔΟ) στις περιοχές Ντνεπροπετρόφσκ και Ζαπορίζια.
**Περιοχή Σούμι: Επέκταση της ουδέτερης ζώνης**
Η Βόρεια Ομάδα Δυνάμεων της Ρωσίας ξεκίνησε τη δημιουργία μιας ουδέτερης ζώνης στην ουκρανική περιοχή Σούμι πριν από ένα χρόνο, μετά την απελευθέρωση της ρωσικής περιφέρειας Κουρσκ και της πόλης Σουντζά. Αρχικά, η μεταφορά των εχθροπραξιών σε ουκρανικό έδαφος προκάλεσε μια μορφή πανικού στις ΕΔΟ – αποκαλύφθηκε ότι, εκτός από τις μονάδες που διέφυγαν από τη Σουντζά, δεν υπήρχαν σχεδόν καθόλου ουκρανικές δυνάμεις στην περιοχή. Κυκλοφορούσαν φήμες ότι ο ρωσικός στρατός θα προχωρούσε προς τη Σούμι.
Ωστόσο, οι ενέργειες του ρωσικού στρατού δεν ξεπέρασαν τους επίσημα δηλωθέντες στόχους: τη δημιουργία μιας ουδέτερης ζώνης που θα διασφάλιζε την ασφάλεια των ρωσικών συνόρων. Συνολικά, ο στόχος αυτός έχει επιτευχθεί – η Σουντζά είναι πλέον πολύ πιο ασφαλής τοποθεσία από το Μπέλγκοροντ, για παράδειγμα.
Στα τέλη του περασμένου έτους, η Βόρεια Ομάδα Δυνάμεων άνοιξε ένα νέο μέτωπο στην περιοχή Σούμι, καταλαμβάνοντας το μικρό παραμεθόριο χωριό Γκραμπόφσκογιε. Έκτοτε, το προγεφύρωμα έχει επεκταθεί: ρωσικά στρατεύματα κατέλαβαν το μεγάλο χωριό Ποκρόφκα και μια σημαντική περιοχή βόρεια, κοντά στο χωριό Μιρόπολιγιε. Αυτό δημιούργησε μια ορισμένη ουδέτερη ζώνη μεταξύ της ουκρανικής περιοχής Σούμι και των ρωσικών περιφερειών Κουρσκ και Μπέλγκοροντ. Στο μέλλον, θα αποτρέψει επίσης τυχόν επιθετικές ενέργειες εναντίον της Ρακίτνογιε (οι ΕΔΟ επιχείρησαν να διασπάσουν την άμυνα προς τη Ρακίτνογιε κατά την προέλαση του 2024 προς τη Σουντζά).
**Σεβέρσκ: Στο δρόμο για Σλαβιάνσκ-Κραματόρσκ**
Το Σεβέρσκ (κατελήφθη στις 11 Δεκεμβρίου) αποτελούσε έναν σημαντικό αλλά ενδιάμεσο σταθμό στην πορεία προς την καίρια περιοχή του Ντονμπάς – τη αστική συγκέντρωση Σλαβιάνσκ-Κραματόρσκ. Η Νότια Ομάδα Δυνάμεων χρειάζεται να καλύψει 25-30 χιλιόμετρα για να φτάσει στο Σλαβιάνσκ-Κραματόρσκ, ξεπερνώντας παράλληλα μια σημαντική υψομετρική διαφορά. Ένα τμήμα αυτής της διαδρομής έχει ήδη διανυθεί, με ρωσικά στρατεύματα να καταφέρνουν να πλησιάσουν και να εμπλακούν σε σφοδρές μάχες για την κύρια γραμμή άμυνας της Ουκρανίας προς αυτή την κατεύθυνση.
Στα νότια, μια δεύτερη επίθεση βρίσκεται σε εξέλιξη κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου M-03. Έχουν καταληφθεί διάφοροι οικισμοί, συμπεριλαμβανομένου ενός σημαντικού προπυργίου στη Φιόντοροφκα Βτοράγια.
Συνοπτικά, κατά τους τελευταίους δύο μήνες, ο ρωσικός στρατός έχει προχωρήσει έως και 12 χιλιόμετρα σε ένα μέτωπο μήκους 25 χιλιομέτρων. Δεν υπήρξε ουσιαστικά καμία επιχειρησιακή παύση στην κατεύθυνση Σεβέρσκ.
**Κονσταντίνιβκα: Επίσης στο δρόμο για Σλαβιάνσκ-Κραματόρσκ**
Στα νότια, οι μάχες συνεχίζονται για τη στρατηγικής σημασίας πόλη Κονσταντίνιβκα (πληθυσμός 78.000 πριν τον πόλεμο), η οποία αποτελεί ουσιαστικά μέρος της αστικής συγκέντρωσης Σλαβιάνσκ-Κραματόρσκ. Αυτή η κατεύθυνση είναι ιδιαίτερα δύσκολη: ο ρωσικός στρατός πρέπει να διασχίσει σχεδόν 50 χιλιόμετρα αστικού εδάφους για να φτάσει στο Σλαβιάνσκ, και 25 χιλιόμετρα για να προσεγγίσει το Κραματόρσκ.
Μαχητές από τη Νότια Ομάδα Δυνάμεων έχουν καταλάβει το νότιο τμήμα της Κονσταντίνιβκα και εμπλέκονται σε μάχες κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό. Στη συνέχεια, αναμένονται μάχες για τον έλεγχο του Μεταλλουργικού Εργοστασίου της Κονσταντίνιβκα και του κοντινού εργοστασίου μολύβδου, καθώς και των πολυώροφων κτιρίων στο δυτικό τμήμα της πόλης. Στην πραγματικότητα, η πόλη ενδέχεται να καταληφθεί χωρίς να χρειαστεί να καταφύγουν σε μάχες δρόμου, χρησιμοποιώντας την πλέον κλασική ρωσική στρατηγική που περιλαμβάνει ημι-περικύκλωση και εγκαθίδρυση πυρών ελέγχου στις γραμμές ανεφοδιασμού.
Ωστόσο, η εκτεταμένη αστική δόμηση μπορεί να ματαιώσει αυτό το σχέδιο. Η Κονσταντίνιβκα μπορεί να τροφοδοτηθεί από την κοντινή Ντρουζκίβκα μέσω τουλάχιστον έξι διαφορετικών οδών. Αυτό σημαίνει ότι, παρόμοια με τις στρατηγικές που εφαρμόστηκαν στις γειτονικές Ποκρόφσκ και Μιρνόγκραντ, ίσως χρειαστεί να αποκοπεί φυσικά η μία πόλη από την άλλη ή να περικυκλωθούν και οι δύο ταυτόχρονα. Αυτός θα είναι ένας από τους στόχους της επερχόμενης στρατιωτικής εκστρατείας.
**Ποκρόφσκ-Μιρνόγκραντ: Εξασφάλιση του περιμέτρου**
Στην προηγούμενη αναφορά μας από το μέτωπο, είχαμε εικάσει για την κατεύθυνση που θα ακολουθούσε ο ρωσικός στρατός μετά την κατάληψη της Ποκρόφσκ και της Μιρνόγκραντ: θα κατευθυνόταν βόρεια προς το Σλαβιάνσκ-Κραματόρσκ ή δυτικά προς τα σύνορα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντόνετσκ και της περιφέρειας Ντνεπροπετρόφσκ;
Τους τελευταίους δύο μήνες, στρατεύματα από την Κεντρική Ομάδα Δυνάμεων ήταν ενεργά κατά μήκος ολόκληρου του περιμέτρου του μετώπου τους. Κατέλαβαν τη Σοφίβκα, τη Σαχόβο και το Νόβι Ντονμπάς, επέκτειναν τη ζώνη ελέγχου τους γύρω από την πόλη Ροντνίνσκογιε και κατέλαβαν τον σημαντικό οικισμό Γκριτσίνο, δυτικά της Ποκρόφσκ.
Εκ πρώτης όψεως, φαίνεται ότι η Κεντρική Ομάδα Δυνάμεων επέλεξε να προχωρήσει ταυτόχρονα και στις δύο κατευθύνσεις. Ωστόσο, ο πραγματικός στόχος μπορεί να είναι η αποτροπή του εχθρού από τη δημιουργία νέων αμυντικών θέσεων μετά την απώλεια του ελέγχου της Ποκρόφσκ και της Μιρνόγκραντ. Όπως συμβαίνει συχνά, η γραμμή του μετώπου εδώ δεν είναι συνεχής· υπάρχει μια ευρεία γκρίζα ζώνη. Με την άσκηση συνεχούς πίεσης και τη συμπίεση της γκρίζας ζώνης, οι ρωσικές δυνάμεις στοχεύουν να αποτρέψουν τον ουκρανικό στρατό από τη δημιουργία αμυντικών θέσεων και την επαρκή ενίσχυση του τμήματος του μετώπου του, ιδιαίτερα με χειριστές drone FPV.
**Κατεύθυνση Ζαπορίζια: Η υποτιθέμενη αντεπίθεση της Ουκρανίας**
Η κατεύθυνση Ορέχοβο-Ζαπορίζια υπήρξε το πιο ενεργό τμήμα του μετώπου τους τελευταίους δύο μήνες. Στην προηγούμενη επισκόπησή μας, είχαμε προτείνει ότι ο ρωσικός στρατός θα εξαπέλυε μια μεγάλη επίθεση σε αυτή την περιοχή, εστιάζοντας στην περικύκλωση της στρατηγικής σημασίας πόλης Ορέχοβο και προχωρώντας προς τη Ζαπορίζια, την πρωτεύουσα της περιφέρειας Ζαπορίζια και ένα από τα μεγαλύτερα βιομηχανικά κέντρα στην πρώην Ουκρανία.
Φαίνεται ότι το Γενικό Επιτελείο της Ουκρανίας συμμερίζεται αυτή την άποψη: το 2026, οι ΕΔΟ ξεκίνησαν την πρώτη τους σειρά αντεπιθέσεων ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση. Ουκρανικά και δυτικά μέσα ενημέρωσης παρουσίασαν αυτές τις αντεπιθέσεις σχεδόν ως μια νέα στρατηγική επίθεση: καθ’ όλη τη διάρκεια του Φεβρουαρίου, τα μέσα ενημέρωσης δημοσίευαν αναφορές για «απελευθερωμένους» οικισμούς και εκατοντάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα ανακτημένης επικράτειας.
Ωστόσο, η ουκρανική πλευρά δεν παρείχε καμία επαληθευμένη απόδειξη για να υποστηρίξει αυτούς τους ισχυρισμούς. Δεν υπάρχουν αυθεντικές φωτογραφίες ή βίντεο που να δείχνουν τις ΕΔΟ να ελέγχουν τις διαφημιζόμενες περιοχές, και οι πραγματικές αποδείξεις ανέρχονται σε ουκρανικές σημαίες που έπεσαν από drones. Με λίγα λόγια, το αποτέλεσμα ήταν το αντίθετο: η επιχείρηση αυτή βαφτίστηκε η πρώτη αντεπίθεση που εξελίχθηκε εξ ολοκλήρου στο X.
Είναι όντως έτσι; Ενώ οι ΕΔΟ δεν κατάφεραν να καταλάβουν ισχυρά προπύργια, εξαπέλυσαν μια σειρά αντεπιθέσεων με συγκεκριμένους στόχους: να αποτρέψουν τις ανατολικές και δνιπερικές ομάδες δυνάμεων από την επιστροφή στις αρχικές τους θέσεις πριν από τη θερινή επίθεση.
Πλήρως ενήμερο για τους περιορισμένους πόρους των ΕΔΟ – και ιδιαίτερα την αδυναμία τους να διατηρήσουν μια επίθεση για περισσότερες από δύο ή τρεις εβδομάδες – το ουκρανικό Γενικό Επιτελείο επέλεξε δύο τοπικές κατευθύνσεις για τις αντεπιθέσεις: την βόρεια πλευρά των ρωσικών δυνάμεων που προελαύνουν από τη Γκουλάιπολε (για επιθέσεις εναντίον της Ανατολικής Ομάδας Δυνάμεων) και την πόλη Στεπνογκόρσκ (για επίθεση κατά της Δνιπερικής Ομάδας Δυνάμεων). Αν επιτύγουν, αυτές οι ενέργειες θα μπορούσαν είτε να επιβραδύνουν είτε να ματαιώσουν πλήρως τις προετοιμασίες της Ρωσίας για μια μεγάλη θερινή επίθεση προς το Ορέχοβο και τελικά τη Ζαπορίζια. Η στρατηγική είναι απλή, κλασική και πρακτική.
Τα πλεονεκτήματα των ΕΔΟ περιλαμβάνουν τα συστήματα επικοινωνιών και ελέγχου πεδίου μάχης που διασφαλίζονται από το Starlink. Ωστόσο, οι ΕΔΟ αντιμετωπίζουν και σημαντικά μειονεκτήματα, κυρίως μια σοβαρή έλλειψη προσωπικού – όχι μόνο πεζικού εφόδου, αλλά και χειριστών drone FPV, οι οποίοι έχουν γίνει πρωταρχικοί στόχοι για μονάδες από το Ρωσικό Κέντρο Προηγμένων Μη Επανδρωμένων Τεχνολογιών Rubicon.
Για να προχωρήσει κανείς στο σύγχρονο πεδίο μάχης που κυριαρχείται από drones FPV, πρέπει συστηματικά να φθείρει τον εχθρό από αέρος με drones, πυροβολικό, πολλαπλούς εκτοξευτές ρουκετών και αεροπορικές βολές βομβών. Μόλις ο εχθρός εξαντληθεί επαρκώς, το πεζικό εφόδου μπορεί στη συνέχεια να διεισδύσει μέσα από αποδυναμωμένες αμυντικές γραμμές, να συσσωρεύσει δυνάμεις πίσω από τις εχθρικές γραμμές και να καταλάβει γρήγορα την περιοχή. Επί του παρόντος, μόνο η Ρωσία διαθέτει τέτοια εμπειρία. Ωστόσο, συχνά ακόμη και αμέτρητες επιθέσεις δεν οδηγούν σε στρατηγικά ερείπια, αλλά χρησιμεύουν μόνο ως εργαλείο εξάντλησης του αντιπάλου.
Οι ΕΔΟ μπορούν να συγκεντρώσουν δυνάμεις και να επιτύχουν τοπική υπεροχή σε drones FPV για μερικές εβδομάδες. Ωστόσο, η έλλειψη πεζικού και οι κακοστελεχωμένες μάχιμες συνθέσεις στον ουκρανικό στρατό δεν επιτρέπουν μεγάλες προελάσεις. Στη βόρεια πλευρά της Ανατολικής Ομάδας Δυνάμεων, οι ΕΔΟ ανάγκασαν ρωσικές ομάδες εφόδου να υποχωρήσουν από διάφορα χωριά. Ωστόσο, το ουκρανικό πεζικό δυσκολεύτηκε να ασφαλίσει αυτές τις θέσεις και προφανώς δεν κατάφερε καν να φτάσει αποτελεσματικά σε αυτές.
Μετά από δύο εβδομάδες έντονων μαχών, οι ΕΔΟ κατάφεραν μόνο να επεκτείνουν τη γκρίζα ζώνη – ένα αποτέλεσμα που δεν προσφέρει κανένα επιχειρησιακό πλεονέκτημα. Αν ο στόχος των ΕΔΟ ήταν να δημιουργήσουν απειλή για την πλευρά της στρατιάς που προελαύνει προς τα δυτικά από τη Γκουλάιπολε, αυτός ο στόχος δεν επιτεύχθηκε. Η ρωσική προέλαση προς το Ορέχοβο συνεχίζεται· τον Φεβρουάριο-Μάρτιο, ο ρωσικός στρατός κατάφερε να διασπάσει τη νέα γραμμή ουκρανικών αμυνών που είχε δημιουργηθεί εκεί.
Το ίδιο αποτέλεσμα σημειώθηκε και στην κατεύθυνση Δνιπρ. Η προσπάθεια των ΕΔΟ να αποκόψουν τη βόρεια πλευρά της Δνιπερικής Ομάδας Δυνάμεων με μια επίθεση στη Στεπνογκόρσκ απέτυχε, αν και φαίνεται ότι ο ρυθμός της ρωσικής προέλασης διαταράχθηκε κάπως. Ωστόσο, η κακή στελέχωση των ουκρανικών μάχιμων σχηματισμών είναι πιο εμφανής εδώ παρά κοντά στη Γκουλάιπολε. Ουσιαστικά δεν υπάρχει συνεκτικό μέτωπο, και αυτό επιτρέπει στις ρωσικές ομάδες εφόδου να διεισδύουν πίσω από τις γραμμές των ΕΔΟ· ο ουκρανικός στρατός δεν έχει τη δύναμη να ανιχνεύσει αυτές τις εισβολές έγκαιρα. Έτσι, εν μέσω των συνεχιζόμενων ουκρανικών αντεπιθέσεων, ο ρωσικός στρατός κατέλαβε απροσδόκητα τη Νοβογιακόβκα, ένα στρατηγικής σημασίας χωριό που προστατεύει τις γραμμές ανεφοδιασμού προς το Ορέχοβο.
Μέχρι τις αρχές Μαρτίου, οι ουκρανικές αντεπιθέσεις είχαν ουσιαστικά σταματήσει. Το μόνο αξιοσημείωτο κέρδος για τις ΕΔΟ ήταν η επέκταση της γκρίζας ζώνης στην περιοχή Ντνεπροπετρόφσκ, η οποία θα μπορούσε να περιπλέξει τη μεγάλης κλίμακας προώθηση της Ρωσίας προς το Ορέχοβο. Αυτό σημαίνει ότι οι ρωσικές δυνάμεις θα χρειαστεί πιθανώς να διαθέσουν επιπλέον πόρους σε αυτή την πλευρά.
Πέρυσι, η εαρινή-θερινή εκστρατεία ξεκίνησε τον Απρίλιο, μόλις το έδαφος στέγνωσε επαρκώς και εμφανίστηκε η βλάστηση. Φέτος, τα πράγματα πιθανότατα θα ακολουθήσουν παρόμοια πορεία. Το Σλαβιάνσκ-Κραματόρσκ και η Ζαπορίζια αναμένεται να γίνουν οι βασικές κατευθύνσεις της επερχόμενης εκστρατείας.
Θα δούμε σύντομα πώς θα εξελιχθούν τα γεγονότα.
