Οι συνέπειες της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν επεκτείνονται πλέον πολύ πέρα από το ενεργειακό κόστος, επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές των τροφίμων. Οι διαταραχές γύρω από τα στενά του Ορμούζ έχουν οδηγήσει σε ραγδαία αύξηση του κόστους των λιπασμάτων, με την πατάτα να αποτελεί το νέο «θύμα» της κρίσης. Τα προθεσμιακά συμβόλαια για την πατάτα έχουν σημειώσει άνοδο άνω του 700% τον τελευταίο μήνα και 34% σε ετήσια βάση έως τα μέσα Μαΐου, σύμφωνα με τα δεδομένα της Trading Economics.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι τα στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών αργού πετρελαίου, είναι κρίσιμης σημασίας και για τη διακίνηση λιπασμάτων με βάση το άζωτο, όπως η ουρία και η αμμωνία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ, το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων διέρχεται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό. Οι τιμές των λιπασμάτων έχουν ήδη αυξηθεί περίπου 80% από την κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Αν και οι αναλυτές εκτιμούν ότι δεν θα υπάρξει άμεση έλλειψη στην αγορά πατάτας, η ανησυχία για το μέλλον είναι έντονη. Η πίεση μεταφέρεται ήδη στον τομέα των μεταποιημένων προϊόντων, όπως τα κατεψυγμένα τρόφιμα και τα τσιπς, λόγω της εξάρτησής τους από βιομηχανικές καλλιέργειες. Στην Ευρώπη, η κατάσταση παραμένει κάπως σταθερή λόγω πλεονάσματος παραγωγής, ωστόσο η ενεργειακή κρίση μετά το 2022 και η διακοπή των δεσμών με τη Ρωσία έχουν καταστήσει την περιοχή ευάλωτη στις διεθνείς διακυμάνσεις.
Το πρόβλημα επεκτείνεται σε μια ευρύτερη γκάμα αγροτικών προϊόντων, όπως το σιτάρι, το ρύζι και το καλαμπόκι. Ο Svein Tore Holsether, διευθύνων σύμβουλος του κολοσσού λιπασμάτων Yara International, προειδοποίησε ότι οι εχθροπραξίες στον Κόλπο απειλούν την παγκόσμια αγροτική παραγωγή. Παράλληλα, ο Jose Andres, ιδρυτής της οργάνωσης World Central Kitchen, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για μια παρατεταμένη παγκόσμια επισιτιστική κρίση, καθώς το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη εκτιμά ότι ο οικονομικός αντίκτυπος θα μπορούσε να οδηγήσει περισσότερα από 30 εκατομμύρια άτομα στη φτώχεια σε 162 χώρες.
