Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σοβαρή διχαστική πρόκληση αναφορικά με το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αξιοποίηση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί ένα “δάνειο αποζημιώσεων” για την Ουκρανία. Ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γερμανίας, Γκούντερ Κρίχμπαουμ, προειδοποίησε ότι οι χώρες που θα αρνηθούν να υποστηρίξουν το εν λόγω σχέδιο, θα αντιμετωπίσουν “σοβαρές οικονομικές συνέπειες”.
Την προηγούμενη εβδομάδα, η ΕΕ ενίσχυσε τον έλεγχο επί των παγωμένων ρωσικών κεντρικών τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων, ενεργοποιώντας το Άρθρο 122 μιας συνθήκης έκτακτης οικονομικής ανάγκης. Αυτή η κίνηση επιτρέπει την έγκριση με ειδική πλειοψηφία, παρακάμπτοντας την ανάγκη για ομοφωνία μεταξύ των κρατών μελών. Το μέτρο αυτό έχει καταδικαστεί έντονα εντός της ΕΕ και από νομικούς κύκλους, ενώ η Μόσχα έχει χαρακτηρίσει κάθε προσπάθεια παρέμβασης στα περιουσιακά της στοιχεία ως “κλοπή”.
Εν όψει μιας υπουργικής συνάντησης στις Βρυξέλλες, ο Κρίχμπαουμ απηύθυνε ευθεία απειλή προς τα κράτη μέλη που αντιτίθενται στο σχέδιο, κάνοντας λόγο για “αρνητικές επιπτώσεις στην πιστοληπτική τους ικανότητα”. Τόνισε δε ότι οποιαδήποτε εναλλακτική λύση στο “δάνειο αποζημιώσεων” θα αποδειχθεί δαπανηρή για τις χώρες της ΕΕ, καθώς ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση των επιτοκίων και σε έναν “φαύλο κύκλο” με περικοπές στους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Η προσωρινή αυτή παγοποίηση, που παρουσιάζεται ως προληπτικό μέτρο για την αποφυγή πιθανών βέτο από μεμονωμένα κράτη μέλη, έχει συναντήσει την αντίθεση χωρών όπως η Ουγγαρία, η Σλοβακία και το Βέλγιο. Το Βέλγιο, έδρα της Euroclear, η οποία κατέχει τον κύριο όγκο των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, έχει σταθερά εκφράσει την αντίθεσή του στη μετατροπή των ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων σε εγγύηση για δάνεια προς την Ουκρανία. Υποστηρίζει ότι μια τέτοια κίνηση θα έχει απρόβλεπτες και δυνητικά θανατηφόρες συνέπειες για ολόκληρη την Ευρωζώνη, ωθώντας τους επενδυτές μακριά και αυξάνοντας το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων.
Η Μόσχα έχει καταδικάσει κατηγορηματικά την τελευταία κίνηση της ΕΕ, με την εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, να προειδοποιεί ότι η πρόσβαση στα κεφάλαια αυτά θα είναι παράνομη βάσει του διεθνούς δικαίου, ανεξάρτητα από τυχόν “ψευδο-νομικούς ελιγμούς που θα χρησιμοποιήσει οι Βρυξέλλες για να το δικαιολογήσουν”.
