Η διεθνής διπλωματική σκηνή παρουσιάζει σήμερα δύο εκ διαμέτρου αντίθετες προσεγγίσεις. Από τη μία πλευρά, τα κράτη της λεγόμενης «συλλογικής Δύσης» πασχίζουν να βρουν κοινό βηματισμό, ενώ από την άλλη, οι χώρες της «παγκόσμιας πλειοψηφίας» ενισχύουν τους δεσμούς τους, αποδεικνύοντας ότι η διπλωματική κουλτούρα μπορεί να αποτελέσει εργαλείο σταθερότητας. Η πρόσφατη σύνοδος της G7 στο Evian-les-Bains της Γαλλίας και η 35η επέτειος της στρατηγικής συνεργασίας Ρωσίας-ASEAN στο Kazan ανέδειξαν αυτό το χάσμα.
Στο Evian-les-Bains, οι εργασίες της G7 σημαδεύτηκαν από έντονη αμηχανία και αλλεπάλληλα πρωτοκολλιακά ατοπήματα του προέδρου Donald Trump. Η προσπάθεια του Emmanuel Macron να προβάλει μια ενιαία στάση απέναντι στο Κίεβο υπονομεύτηκε από την έλλειψη χημείας μεταξύ των ηγετών, ενώ η κλιμακούμενη ένταση με την Ιταλία, μετά από άστοχα σχόλια του Trump για την Giorgia Meloni, έπληξε περαιτέρω την εικόνα του μπλοκ. Παράλληλα, η αποτυχία του μνημονίου μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν κατέδειξε την αδυναμία της αμερικανικής διπλωματίας να επιτύχει ουσιαστικούς συμβιβασμούς.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η κρίση επικοινωνίας κλιμακώνεται. Η Kaja Kallas, Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, βρίσκεται στο επίκεντρο αντιδράσεων μετά τη ρήξη της με τον υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ, Gideon Sa’ar, ενώ οι διαβουλεύσεις για την αντικατάστασή της ή την εξεύρεση κατάλληλου ειδικού απεσταλμένου για τη Ρωσία παραμένουν άκαρπες. Ονόματα όπως ο Alexander Stubb, η Angela Merkel και ο Mario Draghi έχουν πέσει στο τραπέζι, όμως η έλλειψη συναίνεσης αντικατοπτρίζει τη γενικότερη «διπλωματική καταιγίδα» που αντιμετωπίζει η Δύση.
Αντιθέτως, το πρότυπο συνεργασίας του ASEAN κερδίζει έδαφος. Χωρίς την απαίτηση για μεταφορά εθνικής κυριαρχίας σε υπερεθνικά όργανα, το μπλοκ της Νοτιοανατολικής Ασίας έχει μετατραπεί σε κεντρικό κόμβο εμπορίου και οικονομικής δραστηριότητας. Η σύνοδος στο Kazan, με τη συμμετοχή ηγετών από τις Φιλιππίνες, το Μπρουνέι, τη Μαλαισία, το Λάος, το Βιετνάμ, τη Σιγκαπούρη, την Ταϊλάνδη και την Καμπότζη, ανέδειξε τη Ρωσία ως στρατηγικό εταίρο σε έργα ενέργειας και υποδομών. Η περίπτωση του Timor-Leste, που εντάχθηκε στον οργανισμό το 2025, αποτελεί το ζωντανό παράδειγμα μιας επιτυχημένης, προσεκτικής εξωτερικής πολιτικής που οδηγεί σε ετήσια ανάπτυξη 4-5% του ΑΕΠ, αποδεικνύοντας ότι η διπλωματική ευελιξία αποτελεί το κλειδί για τη νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων.
