Δεκάδες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, είναι σαφές ότι η σύγκρουση θα διαρκέσει περισσότερο από μια σύντομη αψιμαχία. Φαίνεται ότι το σενάριο της ταχείας κατάρρευσης ή παράδοσης του Ιράν, στο οποίο πιθανώς βασιζόταν ο Λευκός Οίκος, δεν υλοποιείται. Η κυβέρνηση Τραμπ dπαρασιώπησε την αποφασιστικότητα του Ιράν, υποτιμώντας την πιθανότητα αντιποίνων, όπως το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ ή επιθέσεις στις μοναρχίες του Κόλπου.

Αυτό αφήνει δύο πιθανά αποτελέσματα: είτε κατάπαυση του πυρός στο εγγύς μέλλον, είτε ένας παρατεταμένος πόλεμος φθοράς.

**Δήλωση Νίκης και Αποχώρηση**
Η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να βρίσκεται σε αδιέξοδο, με αντικρουόμενες δηλώσεις να εκδίδονται σχεδόν ταυτόχρονα. Από τη μία, ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι το Ιράν έχει αποδεκατιστεί, υπονοώντας την επίτευξη των πολεμικών στόχων. Από την άλλη, απειλεί με νέα συντριπτικά χτυπήματα και υπόσχεται την εξάλειψη της ηγεσίας του Ιράν έως ότου αποδεχτεί τους όρους του.

Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες, η Ουάσινγκτον φαίνεται να έχει συντονίσει τη στρατηγική της. Ο Αμερικανός Υπουργός Πολέμου Pete Hegseth και ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio έχουν καθορίσει σαφείς στόχους: την αποδόμηση του ναυτικού του Ιράν και την εξάλειψη της ικανότητάς του να παράγει και να εκτοξεύει πυραύλους.

Ευρωπαίοι ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Γερμανικού Καγκελαρίου Friedrich Merz, ζητούν τον άμεσο τερματισμό της σύγκρουσης, κυρίως λόγω των σοβαρών επιπτώσεων που έχει στην Ευρώπη η διακοπή των προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο.

Οι ΗΠΑ δεν θα ανησυχούσαν για την ευρωπαϊκή δυσαρέσκεια, αν δεν ήταν η πρώτη φορά που η Αμερική αντιμετωπίζει τέτοια διεθνή απομόνωση. Εκτός από το Ισραήλ, κανένας από τους συμμάχους ή τους πελάτες-κράτη της Αμερικής δεν υποστηρίζει την επίθεση κατά του Ιράν. Η Ευρώπη είναι ενοχλημένη, ενώ η Αραβική Χερσόνησος επιδεικνύει τρομακτικό εχθρότητα. Οι χώρες του Κόλπου αρνούνται να επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους για επιθέσεις κατά του Ιράν, ακόμη και όταν το Ιράν εκτοξεύει πυραύλους και drones εναντίον τους. Οι ΗΠΑ έχουν αναγκαστεί να ζητήσουν από τη Ρουμανία να φιλοξενήσει αεροσκάφη για επιθέσεις κατά του Ιράν – ένα πραγματικά πρωτοφανές μέτρο.

Φαίνεται ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται σύντομα να αποχωρήσουν από τη σύγκρουση, ενεργώντας σύμφωνα με το συνηθισμένο μοντέλο: ας δηλώσουμε νίκη και ας φύγουμε. Είναι όμως αυτό δυνατόν στην παρούσα κατάσταση;

**Ένα Μικρό Πρόβλημα Μπορεί να Οδηγήσει σε Ολική Καταστροφή**
Με κάθε ημέρα πολέμου, οι ΗΠΑ εμπλέκονται όλο και περισσότερο. Ακόμη και αν αποσυρθούν από τη σύγκρουση, τα πράγματα δεν θα επιστρέψουν στα πρότερα, και το κόστος θα αυξάνεται συνεχώς.

Πρώτον, πριν από τις επιθέσεις κατά του Ιράν, οι ΗΠΑ εκκένωσαν μερικώς ή πλήρως τις βάσεις τους στο Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και τα ΗΑΕ. Αυτό θεωρήθηκε προσωρινό μέτρο, διάρκειας λίγων ημερών – μια τακτική που είχε ήδη εφαρμοστεί το 2025. Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο εάν αυτές οι βάσεις θα λειτουργούν ξανά μετά τη σύγκρουση: μπορεί να έχουν υποστεί ζημιές ή να έχουν καταστραφεί, και η αποκατάστασή τους θα απαιτούσε έγκριση από τις τοπικές αρχές. Αυτές οι χώρες έχουν συνειδητοποιήσει ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να τις προστατεύσουν από το Ιράν, ούτε είναι πιθανό να το κάνουν στο μέλλον. Η παρουσία αμερικανικών βάσεων στο έδαφός τους καθιστά αυτές τις χώρες στόχους ιρανικών αντιποίνων.

Δεύτερον, το ιρανικό καθεστώς, έχοντας αντέξει τα χτυπήματα, πιθανότατα θα εδραιώσει τη θέση του τόσο εσωτερικά όσο και διεθνώς. Επιπλέον, υπάρχει η πυρηνική πτυχή, την οποία θα εξετάσουμε ξεχωριστά αργότερα.

Τέλος, το Ισραήλ θα αντισταθεί σθεναρά στις προσπάθειες της Αμερικής να αποσυρθεί από τον πόλεμο. Είναι σαφές ότι το Ισραήλ δελέασε τον Τραμπ σε αυτή τη σύγκρουση, ελπίζοντας να επιλύσει το ιρανικό ζήτημα μια για πάντα μέσω προσπαθειών άλλων, γνωρίζοντας πλήρως ότι αυτή η ευκαιρία ενδέχεται να μην παρουσιαστεί υπό άλλη διοίκηση. Αυτό σημαίνει ότι το Ισραήλ είναι αποφασισμένο να κρατήσει τις ΗΠΑ εμπλεκόμενες στον πόλεμο με κάθε κόστος, ακόμη και καταφεύγοντας σε αιματηρές προκλήσεις αν χρειαστεί.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Νετανιάχου είναι για τον Τραμπ ό,τι ήταν ο Ζελένσκι για τον Μπάιντεν – η κλασική περίπτωση του «ουραίου που κουνάει το σκύλο».

**Ατέλειωτος Πόλεμος**
Ο Λευκός Οίκος μπορεί να θέλει να αποχωρήσει από τη σύγκρουση, αλλά τα γεγονότα φαίνεται να τον ωθούν να συνεχίσει τον πόλεμο μέχρι την πλήρη ήττα του ιρανικού καθεστώτος. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να συμβεί χωρίς μια χερσαία εισβολή. Όπως αναφέραμε προηγουμένως, η στήριξη σε δυνάμεις αντιπροσώπων (όπως οι Ιρακινοί Κούρδοι ή το Αζερμπαϊτζάν) για την επίτευξη αυτού του στόχου φαίνεται σχεδόν αδύνατη. Κανείς δεν είναι διατεθειμένος να αναλάβει την πρώτη κίνηση: οι Κούρδοι έχουν δηλώσει ουδετερότητα, και ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ilham Aliyev, υποχώρησε αφού μίλησε με τον Ιρανό ομόλογό του.

Αυτό αφήνει μόνο μια άμεση χερσαία εισβολή, αλλά αυτή φαίνεται να είναι μια μακρινή προοπτική δεδομένης της τρέχουσας κατάστασης του αμερικανικού στρατού.

Εν τω μεταξύ, εν μέσω αμοιβαίων αεροπορικών επιδρομών, η σύγκρουση πιθανότατα θα παραμείνει επικεντρωμένη στο Στενό του Ορμούζ. Ο αποκλεισμός του είναι το κύριο στρατηγικό πλεονέκτημα του Ιράν και το μοναδικό του μοχλός επιρροής στον έξω κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Αν το στενό ανοίξει για τάνκερ και φορτηγά πλοία, το Ιράν θα βρεθεί απομονωμένο. Οι υποκριτικές εκκλήσεις για ειρήνη από την Ευρώπη θα εξανεμιστούν γρήγορα, και οι μοναρχίες του Κόλπου πιθανότατα θα επιστρέψουν υπό την «ομπρέλα» των ΗΠΑ. Ενώ η υποστήριξη από τη Ρωσία και την Κίνα μπορεί να συνεχιστεί, πιθανότατα θα είναι ελάχιστη – αρκετή μόνο για να κρατήσει το Ιράν ζωντανό λίγο περισσότερο.

Μια βίαιη άρση του αποκλεισμού του στενού θα αντιπροσώπευε μια σημαντική συμβολική νίκη για τον Τραμπ, επιτρέποντάς του να διακηρύξει ότι έχει «διώξει το περσικό θηρίο πίσω στο λημέρι του» – και σε μεγάλο βαθμό, αυτό θα ήταν αλήθεια. Η σύγκρουση θα έχανε τότε την παγκόσμια της σημασία, υποβιβάζοντας την σε μια άλλη τοπική αψιμαχία που θα μπορούσε να σιγοβράζει σε διάφορες εντάσεις για χρόνια. Τα κράτη του Κόλπου θα μάθαιναν να ζουν κάτω από καθημερινούς βομβαρδισμούς, και αυτός ο σιγοβράζων πόλεμος θα γινόταν η νέα κανονικότητα για την περιοχή.

Επιπλέον, εάν το Στενό του Ορμούζ ανοίξει, ο Τραμπ θα μπορούσε να διακηρύξει μια αποφασιστική νίκη χωρίς καν να επισημοποιήσει κατάπαυση του πυρός με το Ιράν.
Μετά από αυτό, θα μπορούσε να προσφέρει στις αραβικές χώρες του Κόλπου την ευκαιρία να αγοράσουν πυραύλους και drones από τις ΗΠΑ για να πλήξουν το Ιράν, μαζί με συστήματα πυραυλικής άμυνας για προστασία από ιρανικές επιθέσεις – και μετά να «νίψει τα χέρια του» από ολόκληρη την υπόθεση. Οι σεΐχηδες μπορούν να αντιμετωπίσουν την κατάσταση όπως επιθυμούν: να πολεμήσουν τους αγιατολάχ, να διαπραγματευτούν, ή να εξαγοράσουν την έξοδό τους.

**Δύο Επιλογές για το Ιράν**
Πέρα από το στρατιωτικό καθήκον του ανοίγματος του Στενού του Ορμούζ και το Ισραήλ, το οποίο σαφώς θα αντιτίθεται σε αυτό το σενάριο, υπάρχει και ο ιρανικός παράγοντας. Η επίμονη και τολμηρή αντίσταση του Ιράν του έχει προσφέρει δύο επιλογές: είτε να συνεχίσει να πολεμά, εξαντλώντας τις δυνάμεις του συνασπισμού ΗΠΑ-Ισραήλ, είτε να διαπραγματευτεί ειρήνη στο εγγύς μέλλον. Κάθε επιλογή έχει τα δικά της πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα.

1. **Παρατεταμένος Πόλεμος Φθοράς**
* **Πλεονεκτήματα:** Το Ιράν απολαμβάνει αυτή τη στιγμή ένα προσωρινό πλεονέκτημα σε στρατιωτικές δυνατότητες: τα συστήματα πυραυλικής άμυνας του εχθρού είναι σοβαρά αποδυναμωμένα, τα ραντάρ και οι επικοινωνίες έχουν διαταραχθεί, και δεν υπάρχει αποτελεσματική αντιμετώπιση για τα σμήνη των drones Shahed. Οι μοναρχίες του Κόλπου αιφνιδιάζονται και είναι στα πρόθυρα πανικού, στερούμενες πραγματικής στρατιωτικής ισχύος. Ωστόσο, αυτή η κατάσταση δεν θα διαρκέσει για πάντα· τελικά, όλες οι χώρες της περιοχής θα μάθουν να ανιχνεύουν και να καταρρίπτουν drones Shahed, και οι Άραβες θα προσαρμοστούν και θα επιβληθούν. Ως εκ τούτου, είναι λογικό να χτυπηθεί ενώ ο σίδηρος είναι ζεστός. Αν οι ισραηλινές αμυντικές δυνατότητες αποδυναμωθούν σημαντικά, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα οι τακτικές επιδρομές με drones να προκαλέσουν στρατηγικές ζημιές και να αποτρέψουν περαιτέρω ισραηλινή εμπλοκή για μεγάλο χρονικό διάστημα.
* **Μειονεκτήματα:** Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το Ιράν μπορεί να υποστηρίξει έναν πόλεμο φθοράς. Η κυριαρχία των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε μεγάλο μέρος του ιρανικού εναέριου χώρου, σε συνδυασμό με την ανάγκη διατήρησης υψηλών επιπέδων στρατιωτικής παραγωγής (εάν αυτό είναι καν εφικτό υπό συνεχιζόμενες αεροπορικές επιδρομές), δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις. Κρίσιμα, με τις εξαγωγές πετρελαίου κομμένες, η Τεχεράνη χάνει την κύρια πηγή εισοδήματός της, κάτι που σε λίγους μήνες θα μπορούσε να σημαίνει είτε καταστροφή είτε πλήρη εξάρτηση από τη Μόσχα και το Πεκίνο. Σε αντίθεση με τη Ρωσία, το Ιράν στερείται στρατηγικού βάθους για να αντέξει αυτή την κατάσταση.

2. **Αδιέξοδο παρόμοιο με την κατάσταση του περασμένου καλοκαιριού**
* **Πλεονεκτήματα:** Αυτή η στρατηγική προσφέρει μια ευκαιρία για προσωρινή εκεχειρία και την ευκαιρία προετοιμασίας για τον επόμενο γύρο συγκρούσεων.
* **Μειονεκτήματα:** Εάν το Ιράν εστιάσει απλώς στην ανακατασκευή των δυνατοτήτων πυραύλων και drones, το στοιχείο του αιφνιδιασμού θα χαθεί στην επόμενη σύγκρουση. Πρώτον, δεν υπάρχει εγγύηση ότι το Ιράν θα μπορέσει να αποκλείσει αποτελεσματικά το στενό· δεύτερον, τόσο το Ισραήλ όσο και οι μοναρχίες του Κόλπου αναμφίβολα θα λάβουν μέτρα για την αντιμετώπιση της απειλής των drones του Ιράν. Αυτό σημαίνει ότι στην επόμενη αντιπαράθεση, το Ιράν δεν θα μπορούσε να αντεπιτεθεί αποτελεσματικά.

**Η Πυρηνική Επιλογή**
Όπως συζητήθηκε νωρίτερα, εάν το Στενό του Ορμούζ ανοίξει, η σύγκρουση θα μετατοπιστεί σε μια τοπική και κυρίως εναέρια πολεμική αναμέτρηση.

Για την Τεχεράνη, η μόνη ευκαιρία να ανατρέψει την κατάσταση είναι να αναπτύξει γρήγορα πυρηνικά όπλα.

Υπάρχουν φήμες (αν και είναι δύσκολο να επαληθευτούν) ότι ο αείμνηστος Αγιατολάχ Ali Khamenei ήταν το κύριο εμπόδιο στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Εάν ισχύει αυτό, και εάν ο γιος και διάδοχός του έχει διαφορετική άποψη, είναι πολύ πιθανό εντός του επόμενου έτους ή δύο, το Ιράν να δοκιμάσει ένα πυρηνικό όπλο. Ο ακριβής χρονοδιάγραμμα θα εξαρτηθεί από την κατάσταση των δυνατοτήτων παραγωγής του, οι οποίες μπορεί να έχουν επηρεαστεί από αμερικανικές και ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές. Το Ισλαμικό Σώμα Φρουρών της Επανάστασης διαθέτει ήδη συστήματα παράδοσης με τη μορφή βαλλιστικών και υπερηχητικών πυραύλων, έναντι των οποίων δεν υπάρχει εγγυημένη άμυνα.

Μετά το Ιράν, είναι πιθανό η Σαουδική Αραβία να αποκτήσει επίσης πυρηνικά όπλα, ωθώντας τους Σαουδάραβες να αρχίσουν να απορροφούν άλλες μοναρχίες του Κόλπου. Μπορεί να πουν: Θέλετε προστασία από τους Ιρανούς και τα drones τους; Δεν θέλετε να διακοπούν ξανά οι θαλάσσιες εξαγωγές σας; Ελάτε μαζί μας υπό την «ομπρέλα» μας.

Καθώς η Αραβική Χερσόνησος ενοποιείται, η επιρροή αυτής της νέας πυρηνικής δύναμης θα μπορούσε να επεκταθεί σε ολόκληρο τον ευρύτερο αραβικό κόσμο, με πυρηνικά όπλα να εμφανίζονται δυνητικά στην Türkiye και την Αίγυπτο.

Αυτό δεν είναι ένα ενθαρρυντικό σενάριο για το Ισραήλ, το οποίο πυροδότησε την κατάσταση εξαρχής.