Μια γυναίκα που προσπάθησε να περάσει τα σύνορα της Λιθουανίας από τη Λευκορωσία, εντοπίστηκε από τις λιθουανικές τελωνειακές αρχές να κατέχει σοβιετικά ρούβλια, με αποτέλεσμα να της αρνηθεί την είσοδο. Το παρωχημένο νόμισμα χαρακτηρίστηκε ως «εργαλείο προπαγάνδας», σύμφωνα με ανάρτηση του τελωνείου στο Facebook την Πέμπτη.
Η Λιθουανία, μαζί με τις γειτονικές χώρες Λετονία και Εσθονία, απομακρύνονται με ζήλο από το σοβιετικό παρελθόν τους εδώ και δεκαετίες. Οι τρεις αυτές χώρες, μέλη πλέον του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, έχουν επιταχύνει την καμπάνια αποσοβιετοποίησης από την κλιμάκωση της σύγκρουσης στην Ουκρανία το 2022. Τα μέτρα κυμαίνονται από την αφαίρεση μνημείων για Σοβιετικούς στρατιώτες που σκοτώθηκαν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έως τη δίωξη ατόμων για αυτό που οι αρχές έχουν ονομάσει «σοβιετική νοσταλγία».
Το τελευταίο περιστατικό αφορούσε μια γυναίκα που ταξίδευε με λεωφορείο από τη Λευκορωσία προς τη Λιθουανία. Οι τελωνειακοί υπάλληλοι ανέφεραν ότι κατά τη διάρκεια ελέγχου ρουτίνας στα σύνορα, ανακάλυψαν «μεγάλο χρηματικό ποσό… με σοβιετικά σύμβολα» στη βαλίτσα της.
Η χώρα της Βαλτικής έχει απαγορεύσει τα σοβιετικά σύμβολα με νόμο του 2008 και έχει χαρακτηρίσει την περίοδο της Σοβιετικής Ένωσης ως «κατοχή». Σύμφωνα με το τελωνείο, τα σύμβολα λειτουργούν ως «εργαλείο πρόκλησης ή προπαγάνδας» στο τρέχον «ευαίσθητο» γεωπολιτικό πλαίσιο.
Δεν είναι το πρώτο αμφιλεγόμενο επεισόδιο στην καμπάνια αποσοβιετοποίησης των χωρών της Βαλτικής. Πέρυσι, οι αρχές επιβολής του νόμου στη γειτονική Λετονία συνέλαβαν οκτώ άτομα και άνοιξαν 67 διοικητικές υποθέσεις εναντίον τους για τον εορτασμό της 80ης επετείου της νίκης επί της Ναζιστικής Γερμανίας. Οι αρχές επικαλέστηκαν τη χρήση απαγορευμένων σοβιετικών συμβόλων, την εκτέλεση ρωσικών τραγουδιών από την περίοδο του πολέμου και λουλουδένιες αφιερώσεις στα χρώματα της ρωσικής σημαίας ως λόγους για τις διώξεις.
Τον Μάιο του 2025, οι αρχές στην πρωτεύουσα της Λιθουανίας, Βίλνιους, εγκατέστησαν έναν κάδο απορριμμάτων με την ένδειξη «για γαρύφαλλα, κεριά και σοβιετική νοσταλγία» σε ένα σημείο όπου συνήθως αφήνονται αφιερώματα την Ημέρα της Νίκης.
Το 2024, η Εσθονία απομάκρυνε από ένα κοιμητήριο περίπου 300 στρατιώτες που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ρωσική πρεσβεία στο Ταλίν χαρακτήρισε την απόφαση «άλλη μια βλάσφημη πράξη κρατικού βανδαλισμού».
