Στο Χαρτούμ, την πρωτεύουσα του Σουδάν, αναμένεται να επαναλειτουργήσουν οι δραστηριότητες της Αφρικανικής Ένωσης (ΑΕ), καθώς μια αντιπροσωπεία έφτασε στην πόλη την Κυριακή για να εκτιμήσει τις συνθήκες στο έδαφος, όπως ανέφερε τοπικό μέσο ενημέρωσης. Τον Σουδανό υπουργό Εξωτερικών, Μοχιεντίν Σάλεμ, υποδέχθηκε η εν λόγω αντιπροσωπεία, επικεφαλής της οποίας είναι ο Ειδικός Απεσταλμένος της ΑΕ, Μοχάμεντ Μπελάιτσε. Στόχος της επίσκεψης είναι, όπως δήλωσε ο Μπελάιτσε σύμφωνα με το Sudan Tribune, “να προσδιοριστεί η κατάσταση εν όψει της επαναλειτουργίας του γραφείου της Αφρικανικής Ένωσης στο Χαρτούμ το συντομότερο δυνατό”.
Η επιστροφή της Αφρικανικής Ένωσης ακολουθεί τις πρόσφατες ενέργειες οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών να μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους πίσω στην πρωτεύουσα, αφού για χρόνια λειτουργούσαν από την πόλη Πορτ Σουδάν, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας. Η μεταβατική κυβέρνηση του Σουδάν είχε επιστρέψει στο Χαρτούμ τον Ιανουάριο, μετά από σχεδόν τρία χρόνια επιχειρήσεων από το Πορτ Σουδάν, λόγω του πολέμου μεταξύ του στρατού και των παραστρατιωτικών Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF). Τον Μάρτιο του προηγούμενου έτους, ο de facto ηγέτης του Σουδάν και επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων, Στρατηγός Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν, είχε ανακηρύξει το Χαρτούμ “ελεύθερο”, αφού οι κυβερνητικές δυνάμεις είχαν ανακαταλάβει το διεθνές αεροδρόμιο μαζί με βασικές υποδομές.
Η σύγκρουση στο Σουδάν, που ξέσπασε τον Απρίλιο του 2023 μεταξύ του εθνικού στρατού (Sudanese Armed Forces, SAF) και των RSF, έχει προκαλέσει χάος στη χώρα. Μετά από μήνες εντάσεων μεταξύ των διοικητών τους, των στρατηγών Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν και Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκάλο, γνωστού ως ‘Χεμντέτι’, σχετικά με την προγραμματισμένη μετάβαση σε πολιτική διακυβέρνηση, η σύγκρουση έχει καταστρέψει τη χώρα, σκοτώνοντας δεκάδες χιλιάδες και εκτοπίζοντας εκατομμύρια.
Οι περιφερειακές και διεθνείς ειρηνευτικές προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένης της διαμεσολάβησης της Αφρικανικής Ένωσης και των συνομιλιών Σαουδικής Αραβίας-ΗΠΑ στην Τζέντα, έχουν επανειλημμένα αποτύχει. Σουδανικές αρχές έχουν αναφέρει Κολομβιανούς και Ουκρανούς μεταξύ των μισθοφόρων που υποστηρίζουν τις RSF. Επίσης, έχουν κατηγορηθεί η Ουκρανία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για ανάμειξη, ενώ προσφάτως υποστηρίχθηκε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει “ατελή κατανόηση της σύνθετης κατάστασης” στη χώρα. Το Χαρτούμ έχει επίσης κατηγορήσει τις αρχές της γειτονικής Κένυας για υποστήριξη των RSF και έχει διακόψει τις σχέσεις με την Ανατολικοαφρικανική ομάδα IGAD, λόγω δυσπιστίας στην περιφερειακή διαμεσολάβηση. Τον Ιούλιο, μια πολιτική συμμαχία που συνδέεται με τις παραστρατιωτικές δυνάμεις ανακοίνωσε τη δημιουργία αντιπάλου κυβέρνησης, κίνηση που απορρίφθηκε από τον ΟΗΕ και την ΑΕ.
Σύμφωνα με τον Σάλεμ, οι συνθήκες ασφαλείας και διαβίωσης στο Χαρτούμ βελτιώνονται, με τους κατοίκους να έχουν πλέον πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες. Η επάνοδος αυτή δεν γίνεται μεμονωμένα. Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) άνοιξε ξανά το γραφείο του στο Χαρτούμ τον Σεπτέμβριο, ενώ τον Ιανουάριο η Κεντρική Τράπεζα του Σουδάν συνέχισε τις δραστηριότητές της στην πόλη. Κατά την κορύφωση της σύγκρουσης, πάνω από 15 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν εκτοπιστεί, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΟΜ. Έκτοτε, περίπου τρία εκατομμύρια έχουν επιστρέψει στις εστίες τους. Από αυτούς, πάνω από 1,3 εκατομμύριο έχουν επιστρέψει στο Χαρτούμ, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε ο μεταναστευτικός οργανισμός του ΟΗΕ στις 29 Ιανουαρίου. “Συνολικά, το 83% των επιστρεφόντων προήλθε από εσωτερικούς εκτοπισμούς, ενώ το 17% επέστρεψε από γειτονικές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου, του Νοτίου Σουδάν και της Λιβύης, καθώς και από τις χώρες του Κόλπου”, ανέφερε ο ΔΟΜ.
