Η «τοξικότητα» της ζάχαρης αποτελεί έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους στον κόσμο της διατροφής, ο οποίος συντηρείται έντονα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα με τη Dr Emily Leeming, διατροφολόγο στο King’s College London, η σύγχυση προκύπτει όταν πολλοί άνθρωποι παρατηρούν βελτίωση στην υγεία τους αφού κόψουν τα γλυκά. Ωστόσο, η βελτίωση αυτή οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι, περιορίζοντας τα εξαιρετικά επεξεργασμένα γλυκίσματα, αφήνουν περισσότερο χώρο στο καθημερινό τους διαιτολόγιο για πιο θρεπτικά, ολόκληρα τρόφιμα.
Πολλοί «influencers» παρουσιάζουν τη ζάχαρη ως εγγενώς επιβλαβή, αποδίδοντάς της την αποκλειστική ευθύνη για την αύξηση του σωματικού βάρους και τα προβλήματα καρδιάς. Όμως, σε ελεγχόμενες μελέτες όπου η πρόσληψη θερμίδων διατηρείται σταθερή, οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη δεν φαίνεται να επιδεινώνουν τον μεταβολισμό ή τους βασικούς δείκτες υγείας. «Δεν είναι ιδανικό διατροφικά αν στερείστε φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης», επισημαίνει η Dr Leeming, «αλλά η ίδια η ζάχαρη, σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι άμεσα επιβλαβής».
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η κατανάλωση ζάχαρης συνοδεύεται από υπερβολικές θερμίδες, οδηγώντας σε αύξηση των φλεγμονωδών δεικτών. Επιπλέον, τα επίμονα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα αυξάνουν τις τοξίνες, γνωστές ως τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης, οι οποίες έχουν συνδεθεί με τη γήρανση και διάφορες ασθένειες. Όπως διευκρινίζει η ειδικός, η ζημιά προκαλείται από τα χρόνια αυξημένα επίπεδα σακχάρου και όχι από την περιστασιακή κατανάλωση προστιθέμενης ζάχαρης.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι δεν είναι όλα τα γλυκά τρόφιμα ίδια. Οι επίσημες οδηγίες στο Ηνωμένο Βασίλειο συνιστούν την κατανάλωση έως και 30 γραμμαρίων «ελεύθερων σακχάρων» ημερησίως, που βρίσκονται σε γλυκά, μπισκότα και χυμούς φρούτων. Αντίθετα, τα σάκχαρα που περιέχονται στα ολόκληρα φρούτα δεν προσμετρώνται σε αυτό το όριο, καθώς συνοδεύονται από φυτικές ίνες και μικροθρεπτικά συστατικά. «Με εξοργίζει όταν ακούω ανθρώπους να λένε ότι δεν πρέπει να τρώμε φρούτα επειδή έχουν ζάχαρη. Πρόκειται για λανθασμένη συμβουλή», καταλήγει η Dr Leeming.
