Μια πρωτοφανής αναταραχή στην παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου οδήγησε τις τιμές του αργού να ξεπεράσουν το φράγμα των 100 δολαρίων τη Δευτέρα, για πρώτη φορά τα τελευταία σχεδόν τέσσερα χρόνια. Με την πολεμική σύρραξη με το Ιράν να μην δείχνει τέλος, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου διαγράφουν πορεία για περαιτέρω σημαντικές αυξήσεις.

Οι τιμές του πετρελαίου έφτασαν σχεδόν τα 120 δολάρια το βαρέλι εν μία νυκτί, πριν ορισμένες αναφορές κάνουν λόγο για συζητήσεις μεταξύ δυτικών χωρών σχετικά με μέτρα για την ανακούφιση των υψηλών τιμών των καυσίμων. Αυτή η είδηση προκάλεσε μια μικρή υποχώρηση στην ένταση της αγοράς, αλλά η επίδρασή της ήταν περιορισμένη. Το πρωί της Δευτέρας, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου ήταν 11% υψηλότερα. Τόσο το αμερικανικό πετρέλαιο όσο και το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, παρουσίασαν τη μεγαλύτερη ημερήσια αύξηση σε δολάρια ανά βαρέλι στην ιστορία.

Η τελευταία φορά που το πετρέλαιο διαπραγματεύτηκε πάνω από τα 100 δολάρια ήταν μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια τον Μάρτιο του 2022 και παρέμεινε σε αυτά τα επίπεδα έως τις 19 Ιουλίου 2022, χωρίς να ξαναφτάσει τριψήφια νούμερα μέχρι σήμερα.

**Τι συμβαίνει τώρα**

Ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει την αύξηση των τιμών του πετρελαίου για δύο βασικούς λόγους: το σχεδόν πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και την επιβράδυνση της παραγωγής πετρελαίου στη Μέση Ανατολή.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν στενό θαλάσσιο διάδρομο, μέσω του οποίου μεταφέρεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου με δεξαμενόπλοια. Το Ιράν έχει απειλήσει να επιτεθεί σε οποιοδήποτε δεξαμενόπλοιο διέλθει από το στενό, οδηγώντας σε στασιμότητα τις παραλαβές και τις παραδόσεις πετρελαίου στην περιοχή.

Η εκτιμώμενη διακοπή του εφοδιασμού κατά 20% είναι περίπου διπλάσια από το ρεκόρ που καταγράφηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης του Σουέζ το 1956-1957, σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία της Rapidan Energy Group.

Ο πόλεμος έχει επίσης εξαλείψει ουσιαστικά την εφεδρική παραγωγική ικανότητα, καθώς η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν αποκοπεί από τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Η εφεδρική παραγωγική ικανότητα μετρά πόση επιπλέον παραγωγή πετρελαίου θα μπορούσε να επανέλθει γρήγορα, αν χρειαστεί, και συνήθως λειτουργεί ως αμορτισέρ στις αγορές ενέργειας.

“Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά χωρίς ουσιαστικό απόθεμα. Δεν υπάρχει παραγωγός που να μπορεί να παρέμβει”, έγραψε ο Μπομπ ΜακΝάλι, ιδρυτής και πρόεδρος της Rapidan, σε μήνυμα προς τους πελάτες.

Ελλείψει μεταφοράς πετρελαίου, οι παραγωγοί στην πλούσια σε πετρέλαιο περιοχή έχουν εξαντλήσει τον χώρο αποθήκευσης του αργού τους, αναγκάζοντάς τους να επιβραδύνουν την παραγωγή τους.

Με την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, ακολούθησαν και οι τιμές της βενζίνης. Οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά περίπου 50 σεντς σε μια εβδομάδα, φτάνοντας τα 3,48 δολάρια το γαλόνι, επίπεδο υψηλότερο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή κατά τη διάρκεια των δύο θητειών του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

**Τα καλά και τα κακά νέα**

Τα καλά νέα: Ο κόσμος διαθέτει άφθονο πετρέλαιο. Πριν από τον πόλεμο, υπήρχε υπερπροσφορά, γεγονός που εξηγεί και τις σχετικά χαμηλές τιμές, περίπου 60 δολάρια το βαρέλι, πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτεθούν στο Ιράν.

Οι έμποροι πετρελαίου δεν πιστεύουν ότι η τιμή των 100 δολαρίων ήρθε για να μείνει. Προβλέποντας συμβόλαια παράδοσης για το 2027 και το 2028, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου διαπραγματεύονται στα 60 δολάρια, σημείωσε ο Νταν Πίκερνικγ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος επενδύσεων της Pickering Energy Partners.

Τα κακά νέα: Ο πόλεμος με το Ιράν διαρκεί περισσότερο από ό,τι είχαν αρχικά προβλέψει οι περισσότεροι επενδυτές. Οι ιστορικές αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου αντανακλούν την πραγματικότητα ότι η αρχική αδιαφορία δίνει τη θέση της στην σκληρή συνειδητοποίηση ότι ο πόλεμος δεν θα λήξει σε λίγες ημέρες.

“Θα έλεγα ότι η κίνηση αυτή είναι κάπως υπερβολική σε πολύ βραχυπρόθεσμο επίπεδο, αλλά αν από τώρα μέχρι το τέλος Μαρτίου δεν υπάρξει βελτίωση στην κυκλοφορία γύρω από το στενό, η τιμή θα μπορούσε να φτάσει τα 150 δολάρια το βαρέλι”, δήλωσε ο Χομαγιούν Φαλακσάχι, επικεφαλής αναλυτής ερευνών για το αργό πετρέλαιο στην Kpler.

Εν τω μεταξύ, οι κυβερνήσεις προσπαθούν να ανακουφίσουν μέρος της πίεσης στις τιμές της αγοράς: οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών του G7 θα συναντηθούν τη Δευτέρα για να συζητήσουν την κοινή απελευθέρωση των αποθεμάτων πετρελαίου. Η κυβέρνηση Τραμπ συνέχισε να προωθεί ένα σχέδιο για την παροχή ασφάλισης στα πετρελαιοφόρα που διέρχονται από το στενό, αφού οι ναυτιλιακές ασφαλιστικές εταιρείες δήλωσαν ότι δεν θα καλύπτουν τα πλοία στην περιοχή σε περίπτωση επίθεσης.

Ο Λευκός Οίκος δήλωσε επίσης ότι θα εργαστεί για την εξασφάλιση ναυτικής συνοδείας για τα πλοία, αλλά δεν έχει προκύψει κάποιο σχέδιο και οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν δηλώσει δισταγμό να διασχίσουν την περιοχή όσο συνεχίζεται η σύγκρουση.

Ελλείψει μιας πειστικής λύσης για το κλείσιμο του στενού, οι τιμές του πετρελαίου θα συνεχίσουν να αυξάνονται.

“Όσο υψηλότερες είναι οι τιμές, τόσο μεγαλύτερη είναι η πίεση στην κυβέρνηση Τραμπ να κάνει κάτι για να προστατεύσει το στενό”, δήλωσε ο Πίκερινγκ. “Όσο περισσότερο καθυστερεί η επαναλειτουργία του, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανοδική πίεση στις τιμές. Ένας κύκλος που ενισχύεται”.