Η Wall Street βυθίστηκε σε κλίμα “risk-off” την Κυριακή το βράδυ, καθώς οι επενδυτές αντέδρασαν στην αμερικανο-ισραηλινή βομβιστική επίθεση στο Ιράν κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Η πτώση ήρθε αφότου το αμερικανικό στρατιωτικό επιτελείο ανακοίνωσε τα πρώτα θύματα από την Επιχείρηση “Epic Fury”, ενώ το FBI ερευνά μαζική αιματηρή επίθεση στο Τέξας ως πιθανή τρομοκρατική ενέργεια. Στο μεταξύ, ο πρόεδρος Donald Trump άφησε να εννοηθεί ότι η σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να διαρκέσει, θέτοντας ως στόχο την αλλαγή καθεστώτος. “Οι βομβαρδισμοί θα συνεχιστούν όσο χρειαστεί για να επιτύχουμε τον στόχο μας για ΕΙΡΗΝΗ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ ΚΑΙ, ΠΡΑΓΜΑΤΙ, ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!”, δήλωσε ο ίδιος μέσω κοινωνικών δικτύων το Σάββατο.
Τα futures του Dow Jones Industrial Average υποχώρησαν κατά 482 μονάδες, ή 0,97%. Τα futures του S&P 500 σημείωσαν πτώση 0,85%, ενώ τα futures του Nasdaq κατέγραψαν απώλειες 0,88%. Τα αμερικανικά συμβόλαια πετρελαίου εκτοξεύτηκαν κατά 7,25% στα 71,88 δολάρια το βαρέλι, με το Brent να ενισχύεται κατά 8,1% στα 78,77 δολάρια. Σε συναλλαγές εκτός χρηματιστηρίου νωρίτερα την Κυριακή, οι τιμές του Brent είχαν αυξηθεί κατά 10% φτάνοντας περίπου τα 80 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με πηγές του Reuters. Το Ιράν παρήγαγε 4,7 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως πέρυσι, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 4,4% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.
Ωστόσο, ο μεγαλύτερος κίνδυνος εστιάζεται στην πιθανότητα το Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου προς τις αγορές εξαγωγών. Αναλυτές εκτιμούν ότι τυχόν κινήσεις του Ιράν για το κλείσιμο των στενών θα μπορούσαν να εκτοξεύσουν τις τιμές στα 100 δολάρια το βαρέλι. Το Ισλαμικό Σώμα Φρουρών της Επανάστασης έχει αναφερθεί ότι προειδοποίησε πλοία ότι η διέλευση δεν επιτρέπεται στα στενά, και δήλωσε την Κυριακή ότι χτύπησε τρία δεξαμενόπλοια με πυραύλους. Αλλά ακόμη και πριν από αυτό, ο φόβος τέτοιων επιθέσεων είχε παγώσει την κυκλοφορία πλοίων.
Εκατοντάδες δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο είχαν ήδη αγκυροβολήσει ή ήταν ακινητοποιημένα κοντά στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με δεδομένα ναυσιπλοΐας που συγκέντρωσε το Reuters. Αυτό συνέβη αφού οι ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων, οι πετρελαϊκοί κολοσσοί και οι εμπορικοί οίκοι ανέστειλαν τις αποστολές μέσω των στενών το Σάββατο ως προληπτικό μέτρο. Επιπλέον, το ελληνικό υπουργείο ναυτιλίας συμβούλεψε τα πλοία να αποφεύγουν τον Περσικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν και τα Στενά του Ορμούζ. Η ναυτιλιακή εταιρεία Maersk δήλωσε ότι αναστέλλει όλες τις διαβάσεις πλοίων μέσω των στενών μέχρι νεωτέρας.
Το κλείσιμο των στενών θα έπληττε περισσότερο την Ασία, καθώς οι περισσότερες οικονομίες της περιοχής είναι μεγάλες εισαγωγείς πετρελαίου των οποίων οι διαδρομές ανεφοδιασμού εξαρτώνται από το άνοιγμα αυτών των λωρίδων, σύμφωνα με την Idanna Appio, διαχειρίστρια χαρτοφυλακίου και ανώτερη αναλύτρια που καλύπτει κρατικό χρέος και συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ο Alan Gelder, ανώτερος αντιπρόεδρος για τις αγορές διύλισης, χημικών και πετρελαίου στην Wood Mackenzie, εκτίμησε ότι θα μπορούσαν να χρειαστούν μερικές εβδομάδες για να ξαναρχίσουν οι ροές εξαγωγών, ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο όπου η Τεχεράνη συνεργάζεται με τις ΗΠΑ. Όμως, μέχρι τότε, η προοπτική των τιμών έχει ισχυρό κίνδυνο ανόδου, πρόσθεσε σε σημείωμά του, κάνοντας μια σύγκριση με την άμεση αντίδραση μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, όταν το πετρέλαιο έφτασε τα 125 δολάρια το βαρέλι.
Βεβαίως, επιπρόσθετη προσφορά θα μπορούσε να μετριάσει το πλήγμα. Η OPEC+ συμφώνησε να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου, με σχέδια να αυξήσει την παραγωγή κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο από τις μηνιαίες αυξήσεις των 137.000 βαρελιών. “Ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος η απόφαση της OPEC+ να καταστεί άνευ σημασίας εάν οι ροές δεν αποκατασταθούν μέσω των Στενών του Ορμούζ”, δήλωσε ο Gelder.
Ο χρυσός ενισχύθηκε κατά 2,3% στα 5.370,50 δολάρια η ουγγιά, και το ασήμι ανέβηκε κατά 3% στα 95,55 δολάρια. Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου υποχώρησε κατά 1,3 μονάδες βάσης στο 3,949%. Το δολάριο ΗΠΑ ενισχύθηκε κατά 0,32% έναντι του ευρώ και κατά 0,19% έναντι του γιεν. Πρώτες ενδείξεις από τις ασιατικές αγορές συναλλάγματος, όπου το δολάριο Αυστραλίας θεωρείται δείκτης, έδειξαν πτώση περίπου 0,5%, υποδεικνύοντας ότι οι επενδυτές κινούνταν αμυντικά αλλά δεν τιμολογούσαν ακόμη σοβαρή διαταραχή, ανέφερε η Appio, η οποία διαχειρίζεται το αμοιβαίο κεφάλαιο Global Income Builder της First Eagle. “Δεν πιστεύω ότι αυτό μοιάζει με γεγονός ρευστότητας”, δήλωσε στο Fortune.
Όσον αφορά τον κυριαρχικό κίνδυνο στον Κόλπο, το Ιράν έχει στοχεύσει το Μπαχρέιν, το Κατάρ και τα ΗΑΕ με πυραύλους και drones. Η κατάσταση επηρεάζει περιθωριακά τον περιφερειακό κίνδυνο, αλλά οι περισσότερες από αυτές τις χώρες έχουν ισχυρούς ισολογισμούς, εξήγησε η Appio. Αν μη τι άλλο, θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια ευκαιρία αγοράς για τους επενδυτές παρά μια δομική επιδείνωση. Το μακροπρόθεσμο ερώτημα είναι εάν η τρέχουσα σύγκρουση επιλυθεί με τρόπο που μειώνει τον περιφερειακό κίνδυνο, αλλά, όπως είπε, αυτό είναι ένα σενάριο για το μέλλον και όχι απαραίτητα για την ερχόμενη εβδομάδα.
Οι επενδυτές θα παρακολουθήσουν επίσης μια πολυάσχολη εβδομάδα για οικονομικούς δείκτες. Τη Δευτέρα, το Institute for Supply Management θα δημοσιεύσει τον μηνιαίο δείκτη μεταποιητικής δραστηριότητας. Την Τετάρτη, η ADP θα δημοσιεύσει τα μηνιαία δεδομένα για τις ιδιωτικές μισθοδοσίες, και η Federal Reserve θα εκδώσει την έκθεση “beige book” για τις περιφερειακές επιχειρηματικές και οικονομικές συνθήκες. Την Πέμπτη, θα ανακοινωθούν τα στοιχεία παραγωγικότητας του τέταρτου τριμήνου. Και την Παρασκευή, το Υπουργείο Εργασίας θα δημοσιεύσει την μηνιαία έκθεση απασχόλησης.
