Ο Albert Edwards, ένας έμπειρος μακροοικονομικός αναλυτής, γνωστός για τις αντισυμβατικές του απόψεις και την «περμα-μπουρίνι» προοπτική του, εκφράζει έντονη ανησυχία για την οικονομική πορεία των νέων. Επικαλούμενος εκτενώς το viral άρθρο της Citrini Research, ο Edwards υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη (AI) ήδη πλήττει σοβαρά τις προοπτικές απασχόλησης, ιδίως για τους πρόσφατους αποφοίτους πανεπιστημίων.
«Ειλικρινά, αν ήμουν 18 ετών σήμερα, δεν θα πήγαινα ποτέ στο πανεπιστήμιο για να καταλήξω με τεράστια χρέη και κακές προοπτικές εργασίας», δήλωσε ο Edwards. «Αντ’ αυτού, θα γινόμουν ηλεκτρολόγος ή θα επέλεγα κάποιο παρόμοιο επάγγελμα». Ο ίδιος μάλιστα είχε πειραματιστεί με αυτό το επάγγελμα στα 22 του, όταν ανέλαβε την ηλεκτροδότηση του πρώτου του σπιτιού το 1983, μια εμπειρία που, όπως αναφέρει, στέφθηκε με επιτυχία, παρά την απώλεια του αντίχειρά του σε ατύχημα με ηλεκτρικό ρεύμα.
Οι προβλέψεις του Edwards, οι οποίες, όπως διευκρινίζει, δεν αντιπροσωπεύουν την επίσημη άποψη της Societe Generale, εστιάζουν στην ταχεία διείσδυση της AI στην αγορά εργασίας, μειώνοντας το κόστος εργασίας για τους επενδυτές. Αυτό, σε συνδυασμό με χαμηλότερους συντελεστές πληθωρισμού και επιτοκίων, οδηγεί σε μια «τυφλωτικά προφανή» κατάληξη: η AI προκαλεί σοβαρή ζημιά στις συνολικές προοπτικές απασχόλησης.
Ο αναλυτής επισημαίνει ότι ο “AI macro doomsday scenario” δεν είναι κάτι για το 2028, αλλά έχει ήδη ξεκινήσει. Τα απολύσεις, αρχικά περιορισμένες στον τεχνολογικό τομέα, επεκτείνονται πλέον σε απροσδόκητους κλάδους, όπως ασφάλειες, διαχείριση κεφαλαίων και logistics. Παράλληλα, η καταναλωτική δαπάνη, αν και εμφανίζεται αυξημένη, είναι «κενή», καθώς δεν υποστηρίζεται από πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα, το οποίο παραμένει στάσιμο. Οι Αμερικανοί αναγκάζονται να μειώνουν τις αποταμιεύσεις τους, με το ποσοστό αποταμίευσης να έχει πέσει στο «ιλιγγιώδες» 3,6%, επίπεδο που έχει να παρατηρηθεί από την εποχή της φούσκας των ακινήτων του 2006.
Η έκθεση της Citrini Research προειδοποιεί για μια «αποπληθωριστική σπείρα» και «GDP-φάντασμα» εξαιτίας της ταχείας και βίαιης αντικατάστασης του λευκού κολάρου προσωπικού από την AI. Στην οικονομία των ΗΠΑ, όπου οι θέσεις εργασίας λευκού κολάρου αποτελούν περίπου το 50% της απασχόλησης και το 75% των διακριτικών καταναλωτικών δαπανών, τα κέρδη παραγωγικότητας από την AI θα κατευθύνονται προς το κεφάλαιο και όχι προς την εργασία.
Ο Edwards πιστεύει ότι η πρόσφατη πτώση του ποσοστού αποταμίευσης αποτελεί βραχυπρόθεσμη αντίδραση στο γεγονός ότι τα «πραγματικά εισοδήματα έχουν χτυπήσει τοίχο». Η αύξηση της κατανάλωσης κινδυνεύει να μηδενιστεί ή ακόμη και να μειωθεί, καθώς οι καταναλωτές είτε θα σταματήσουν να ξοδεύουν είτε θα αρχίσουν να αποταμιεύουν προληπτικά.
Το σκεπτικό του Edwards, όπως και άλλων αναλυτών, αγγίζει την ιδέα ότι η τρέχουσα γενιά νέων δεν αισθάνεται πλέον ότι θα είναι καλύτερα από τους γονείς της, γεγονός που δημιουργεί ένα βαθύ αίσθημα προδοσίας. Οι εταιρείες, με την υπερβολική απληστία τους, έχουν «σπείρει τους σπόρους της δικής τους καταστροφής», ενώ η απουσία ουσιαστικού μεριδίου στο σύγχρονο καπιταλισμό αποθαρρύνει τους νέους από την οικονομική δραστηριότητα.
Η δυσκολία στην απόκτηση στέγης, με τη μέση ηλικία αγοραστή πρώτης κατοικίας να φτάνει τα 40 έτη, ενισχύει την πεποίθηση ότι το σύστημα δυσλειτουργεί. Οικονομολόγοι όπως ο Tyler Cowen και ο Josh Brown αμφισβητούν την άποψη ότι η τεχνολογία δεν θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, όπως συνέβαινε για εκατοντάδες χρόνια. Ωστόσο, ο Edwards πιστεύει ότι αυτή η γενιά θα είναι η πρώτη που δεν θα ξεπεράσει τους γονείς της οικονομικά, σηματοδοτώντας μια αποτυχία παροχής οικονομικής κινητικότητας.
Ίσως, λοιπόν, η ελκυστικότητα του σεναρίου της AI ως «εφιάλτης» να έγκειται στην ιδέα ότι, αντί να αποκαταστήσει τη μεσαία τάξη, μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω την ανισότητα, αφανίζοντας τις θέσεις εργασίας λευκού κολάρου. Η επιλογή ενός εργαλείου αντί για έναν κίνδυνο οικονομικής καταστροφής σε μια ευάλωτη καριέρα λευκού κολάρου, μοιάζει πλέον να είναι η ασφαλέστερη λύση.