Ο Ρέι Ντάλιο, ιδρυτής και επικεφαλής του ομίλου επενδύσεων Bridgewater Associates, εξέδωσε μια δυσοίωνη προειδοποίηση, εκτιμώντας ότι η σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν θα κλιμακωθεί σε μια καθοριστική αναμέτρηση για τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με τον Ντάλιο, η έκβαση αυτής της μάχης θα έχει ευρύτερες συνέπειες από την απλή διακύμανση της τιμής του πετρελαίου, θέτοντας εν αμφιβόλω την ίδια την επιβίωση της παγκόσμιας τάξης που επί του παρόντος ηγούνται οι ΗΠΑ.
“Όλα εξαρτώνται από το ποιος ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ”, δήλωσε ο Ντάλιο σε εκτενή ανάρτησή του. Εάν το Ιράν διατηρήσει την ικανότητα να ελέγχει, ή ακόμη και να διαπραγματεύεται, ποιος διέρχεται από τα Στενά – από όπου περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου διακινείται καθημερινά – ο Ντάλιο υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ θα θεωρηθούν ηττημένες, ανεξαρτήτως της έκβασης της σύγκρουσης.
Ο Ντάλιο παραλληλίζει μια πιθανή αποτυχία των ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ με την ταπείνωση της Βρετανίας κατά την κρίση του Σουέζ το 1956, ένα γεγονός που πολλοί ιστορικοί θεωρούν ως το τέλος της βρετανικής αυτοκρατορίας. Επισημαίνει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στην ιστορία των τελευταίων 500 ετών: μια ανερχόμενη δύναμη αμφισβητεί την κυρίαρχη αυτοκρατορία για έναν κρίσιμο εμπορικό δρόμο, με τον κόσμο να παρακολουθεί και τις συμμαχίες να μετατοπίζονται γρήγορα προς τον νικητή.
Όταν αυτή η κυρίαρχη δύναμη, ο κάτοχος του παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος, είναι “οικονομικά υπερεκτεταμένη”, όπως έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ο Ντάλιο, και στη συνέχεια “αποκαλύπτει την αδυναμία της” χάνοντας τον έλεγχο μιας σύγκρουσης, οι συνέπειες είναι σοβαρές. “Προσοχή στους συμμάχους και τους πιστωτές που χάνουν την εμπιστοσύνη τους, την απώλεια της θέσης του αποθεματικού νομίσματος, την πώληση των περιουσιακών στοιχείων χρέους και την αποδυνάμωση του νομίσματός τους, ιδιαίτερα σε σχέση με τον χρυσό”, έγραψε.
Η ανάρτηση έρχεται σε μια στιγμή αβεβαιότητας σχετικά με το ποιος έχει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Τα Στενά είναι ουσιαστικά κλειστά για τρίτη εβδομάδα, αν και υπάρχουν σημάδια μιας μικρής ροής σκαφών. Ο Πρόεδρος Τραμπ επέκρινε τους συμμάχους των ΗΠΑ καθ’ όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, και στη συνέχεια ξανά το απόγευμα της Δευτέρας, για την έλλειψη στρατιωτικής υποστήριξης για την εξασφάλιση της θαλάσσιας οδού. Στη συνέχεια, αντιστράφηκε, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν “χρειάζονται κανέναν” και είναι η ισχυρότερη χώρα στον κόσμο. Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσι δήλωσε την Κυριακή ότι τα Στενά του Ορμούζ “είναι ανοιχτά και κλειστά μόνο για εχθρούς”. Παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με το εάν το Ιράν έχει τοποθετήσει νάρκες στα Στενά, κάτι που θα αποτελούσε μη αναστρέψιμη κλιμάκωση, εάν αληθεύει.
Ο Ντάλιο χαρακτηρίζει και τις δύο πλευρές ως εγκλωβισμένες σε μια σύγκρουση χωρίς διπλωματική διέξοδο. “Ενώ γίνεται λόγος για λήξη αυτού του πολέμου με συμφωνία, όλοι γνωρίζουν ότι καμία συμφωνία δεν θα επιλύσει αυτόν τον πόλεμο, επειδή οι συμφωνίες είναι άχρηστες”, έγραψε, προσθέτοντας ότι ό,τι ακολουθήσει – είτε οι ΗΠΑ αναλάβουν τον έλεγχο των Στενών είτε τα αφήσει στο Ιράν – “είναι πιθανό να είναι η χειρότερη φάση της σύγκρουσης”.
Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον Ντάλιο, είναι η ασυμμετρία των κινήτρων. Για την ηγεσία του Ιράν, ο πόλεμος είναι “υπαρξιακός”, θέμα επιβίωσης του καθεστώτος, εθνικής υπερηφάνειας και θρησκευτικής δέσμευσης. Για τους Αμερικανούς, αφορά τις τιμές της βενζίνης, και για τους πολιτικούς των ΗΠΑ, τις ενδιάμεσμες εκλογές. Ο Ντάλιο ξεκαθαρίζει ποια πλευρά ευνοείται σε μια παρατεταμένη μάχη: “Στον πόλεμο, η ικανότητα αντοχής στον πόνο είναι ακόμη πιο σημαντική από την ικανότητα πρόκλησης πόνου”.
Η στρατηγική του Ιράν, λέει, είναι να προκαλέσει αυτόν τον πόνο για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, και στη συνέχεια να περιμένει τις ΗΠΑ να αποσυρθούν, όπως έκαναν στο Βιετνάμ, το Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Ο Τραμπ ζητά τώρα από τις συμμαχικές χώρες να συμμετάσχουν σε μια πολυεθνική επιχείρηση συνοδείας μέσω των Στενών, αν και, για την πλειοψηφία, δεν έχουν ανταποκριθεί ακόμη. Ο Ντάλιο αναφέρει ότι απομένει να φανεί εάν αυτή η προσπάθεια μπορεί να χρησιμεύσει ως πιθανή “λύση” για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού.
“Εάν ο Πρόεδρος Τραμπ επιδείξει τη δύναμη του ίδιου και των ΗΠΑ να κάνουν αυτό που είπε ότι θα έκανε, δηλαδή να κερδίσει αυτόν τον πόλεμο, εξασφαλίζοντας ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ και εξαλείφοντας το Ιράν ως απειλή για τους γείτονές του και τον κόσμο, θα ενισχύσει σημαντικά την εμπιστοσύνη στη δύναμη του ίδιου και των ΗΠΑ.”
Ωστόσο, εάν αποτύχει, οι επιπτώσεις, από τις εμπορικές ροές, έως τις κεφαλαιαγορές και την κατάσταση του δολαρίου ως αποθεματικού νομίσματος, θα μπορούσαν να βλάψουν ανεπανόρθωτα την αμερικανική ηγεμονία. Η Τεχεράνη έχει επίσης απειλήσει την κυριαρχία του πετροδολαρίου, φέρεται δε να έχει συμφωνήσει να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ σε έναν περιορισμένο αριθμό πετρελαιοφόρων που συναλλάσσονται σε γουάν αντί για δολάρια.
“Και οι δύο πλευρές γνωρίζουν ότι η τελική μάχη, η οποία θα καταστήσει σαφές ποιος κέρδισε και ποιος έχασε, βρίσκεται ακόμη μπροστά”, κατέληξε ο Ντάλιο.
