Μια νέα ανάλυση της Goldman Sachs, που εξετάζει δεδομένα 40 ετών, ρίχνει φως στις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της τεχνολογικής αναστάτωσης στην αγορά εργασίας, με εντυπωσιακά ευρήματα για τη γενιά Ζ. Παρόλο που επικρατεί η ανησυχία ότι οι νεότεροι εργαζόμενοι, ιδιαίτερα οι απόφοιτοι, θα υποστούν το μεγαλύτερο πλήγμα από την αυτοματοποίηση, η μελέτη υποδηλώνει ότι μπορεί να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις.
Οι οικονομολόγοι Pierfrancesco Mei και Jessica Rindels, βασιζόμενοι σε δεδομένα από εθνικές διαχρονικές έρευνες που αφορούν χιλιάδες άτομα στις ΗΠΑ, διαπίστωσαν ότι οι εργαζόμενοι των οποίων οι θέσεις εργασίας καταργούνται από την τεχνολογία αντιμετωπίζουν δυσκολίες που μπορούν να διαρκέσουν έως και μία δεκαετία. Σύμφωνα με την έκθεση, εντός δέκα ετών από την απώλεια της εργασίας τους, τα πραγματικά κέρδη των εργαζομένων που πλήττονται από την τεχνολογία αυξάνονται σχεδόν 10 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερο σε σύγκριση με όσους δεν βίωσαν ποτέ τέτοια απώλεια, και 5 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερο σε σχέση με άλλες ομάδες που έχασαν τη θέση τους.
Η άμεση επίπτωση είναι σημαντική. Οι εργαζόμενοι που απομακρύνονται από θέσεις εργασίας που επηρεάζονται από την τεχνολογία χρειάζονται κατά μέσο όρο έναν επιπλέον μήνα για να βρουν νέα εργασία και υφίστανται απώλειες πραγματικών κερδών άνω του 3% κατά την επαναπρόσληψη, σε σύγκριση με εργαζομένους που απολύθηκαν από πιο σταθερούς τομείς. Κύρια αιτία είναι η υποβάθμιση της θέσης εργασίας: οι απολυμένοι τείνουν να μετακινούνται σε ρόλους πιο τυποποιημένους, που απαιτούν λιγότερες αναλυτικές και διαπροσωπικές δεξιότητες, καθώς οι ίδιες τεχνολογικές εξελίξεις που κατήργησαν τις παλιές τους θέσεις εργασίας έχουν επίσης μειώσει την αξία των υφιστάμενων δεξιοτήτων τους στην αγορά.
Αυτές οι “ουλές” δεν περιορίζονται μόνο στον μισθό. Η μελέτη έδειξε ότι οι εργαζόμενοι που υφίστανται απώλεια εργασίας νωρίς στην καριέρα τους (μεταξύ 25 και 35 ετών) συσσωρεύουν λιγότερο πλούτο με την πάροδο του χρόνου, κυρίως επειδή καθυστερούν την αγορά κατοικίας. Επίσης, είναι λιγότερο πιθανό να είναι παντρεμένοι σε οποιαδήποτε ηλικία σε σύγκριση με συναδέλφους τους που δεν έχασαν ποτέ τη θέση εργασίας τους, υποδηλώνοντας ότι το οικονομικό σοκ επεκτείνεται και στις προσωπικές τους ζωές.
Οι υφέσεις επιδεινώνουν την κατάσταση. Η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι κατά τη διάρκεια οικονομικών υφέσεων, οι εταιρείες απομακρύνουν δυσανάλογα θέσεις εργασίας που βασίζονται σε ρουτίνες, καθώς η πίεση για αποδοτικότητα κορυφώνεται. Για τους εργαζομένους, μια απώλεια εργασίας λόγω τεχνολογίας σε περίοδο ύφεσης διευρύνει το ήδη επώδυνο χάσμα σε σύγκριση με άλλες περιπτώσεις απώλειας εργασίας, αυξάνοντας την ανεργία κατά περίπου τρεις επιπλέον εβδομάδες και κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες τον κίνδυνο επιστροφής στην ανεργία ή εξόδου από την αγορά εργασίας. Με την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης να επιταχύνεται σε μια περίοδο ασυνήθιστης μακροοικονομικής αβεβαιότητας, αυτός ο σύνθετος κίνδυνος είναι δύσκολο να αγνοηθεί.
Η ανατροπή της γενιάς Ζ: Εδώ η έκθεση έρχεται σε αντίθεση με την επικρατούσα αντίληψη. Η δημόσια ανησυχία για τις απώλειες θέσεων εργασίας λόγω τεχνητής νοημοσύνης έχει επικεντρωθεί κυρίως στους νεότερους εργαζομένους, ιδίως στους νέους αποφοίτους που εισέρχονται σε μια αγορά που διαμορφώνεται όλο και περισσότερο από την αυτοματοποίηση. Ωστόσο, τα δεδομένα της Goldman Sachs παρουσιάζουν μια διαφορετική εικόνα. Οι νεότεροι, απόφοιτοι κολεγίων και κάτοικοι αστικών περιοχών, βιώνουν σωρευτικές απώλειες κερδών περίπου στο μισό μέγεθος σε σύγκριση με άλλους εργαζομένους που επηρεάστηκαν από την τεχνολογία, στη δεκαετία που ακολουθεί την απώλεια της εργασίας τους. Το πλεονέκτημά τους έγκειται στην ευελιξία: αλλάζουν επαγγέλματα πιο εύκολα και ανεβαίνουν στην ιεραρχία δεξιοτήτων, μεταβαίνοντας σε ρόλους με υψηλότερο αναλυτικό περιεχόμενο που συμπληρώνουν, αντί να ανταγωνίζονται, τη νέα τεχνολογία.
“Σε αντίθεση με τις τρέχουσες ανησυχίες ότι το κόστος της τεχνητής νοημοσύνης θα βαρύνει ιδιαίτερα τους νέους αποφοίτους”, αναφέρει η έκθεση, “οι νεότεροι εργαζόμενοι έχουν στην πραγματικότητα προσαρμοστεί πιο ευέλικτα μέσω της επαγγελματικής κινητικότητας και της αναβάθμισης δεξιοτήτων στο παρελθόν.”
Η επανεκπαίδευση βοηθά επίσης στην άμβλυνση του πλήγματος. Οι εργαζόμενοι που συμμετείχαν σε προγράμματα επαγγελματικής ή τεχνικής κατάρτισης εντός τριών ετών από την απώλεια της εργασίας τους εμφάνισαν περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερη σωρευτική αύξηση μισθού την επόμενη δεκαετία και 10 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη πιθανότητα επιστροφής στην ανεργία.
Η Goldman εκτιμά εδώ και χρόνια ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να εκτοπίσει το 6%-7% των εργαζομένων στις ΗΠΑ την επόμενη δεκαετία. Αυτή η ανάλυση 40 ετών υποδηλώνει ότι οι εργαζόμενοι που θα πρέπει να ανησυχούν περισσότερο δεν είναι οι νεότεροι, αλλά οι μεγαλύτεροι, λιγότερο ευέλικτοι εργαζόμενοι με βαθιά εξειδικευμένες δεξιότητες και χωρίς χρονική ασφάλεια απέναντι στην ύφεση.
