Νέα έρευνα από οικονομολόγους της Goldman Sachs υποδεικνύει ότι η τεχνητή νοημοσύνη (AI) ασκεί ήδη μετρήσιμη αρνητική επίδραση στην αγορά εργασίας των Ηνωμένων Πολιτειών, οδηγώντας στην απώλεια περίπου 16.000 θέσεων εργασίας μηνιαίως κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους. Οι επιπτώσεις αυτές πλήττουν δυσανάλογα τη γενιά Ζ (Gen Z) και τους εργαζομένους σε εισαγωγικές θέσεις.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Goldman, η αντικατάσταση θέσεων εργασίας από την AI οδήγησε σε απώλεια περίπου 25.000 θέσεων μηνιαίως τον περασμένο χρόνο, ενώ παράλληλα, η βελτίωση της παραγωγικότητας μέσω της AI συνέβαλε στη δημιουργία περίπου 9.000 νέων θέσεων. Αυτά τα ευρήματα, που παρουσιάζονται σε εσωτερική σημείωση της Goldman Sachs, αποτελούν μια από τις πιο λεπτομερείς προσπάθειες διαχωρισμού των δύο αντικρουόμενων επιδράσεων της AI στην απασχόληση: της αντικατάστασης, όπου η AI αντικαθιστά πλήρως τους ανθρώπους, και της επαύξησης, όπου η AI καθιστά τους υφιστάμενους εργαζομένους πιο παραγωγικούς, ενδεχομένως αυξάνοντας και τις προσλήψεις.
Οι οικονομολόγοι της Goldman συνδύασαν τυπικές βαθμολογίες έκθεσης στην AI με έναν δείκτη συμπληρωματικότητας που αναπτύχθηκε από οικονομολόγους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) για να κατασκευάσουν το νέο πλαίσιο. Σύμφωνα με το μοντέλο, ένα επάγγελμα θεωρείται υψηλού κινδύνου αντικατάστασης όταν η AI μπορεί να διαχειριστεί τις περισσότερες από τις βασικές του εργασίες, όπως οι υπάλληλοι διεκπεραίωσης ασφαλιστικών απαιτήσεων και οι εισπράκτορες οφειλών. Αντιθέτως, θεωρείται υψηλής δυναμικής επαύξησης όταν η AI αναλαμβάνει ορισμένες εργασίες, αλλά η ανθρώπινη κρίση, η φυσική παρουσία ή η εξειδικευμένη τεχνογνωσία παραμένουν απαραίτητες, όπως στους δικηγόρους, τους διευθυντές κατασκευών και τους ιατρούς.
**Η Γενιά Ζ Πλήττεται Σκληρότερα**
Σε επαγγέλματα που είναι περισσότερο εκτεθειμένα στην αντικατάσταση από την AI, το χάσμα στο ποσοστό ανεργίας μεταξύ των εργαζομένων σε εισαγωγικές θέσεις (κάτω των 30 ετών) και των έμπειρων εργαζομένων (31–50 ετών) έχει διευρυνθεί σημαντικά σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα.
Ομοίως, το χάσμα στους μισθούς έχει επιδεινωθεί, με την ανάλυση παλινδρόμησης της Goldman να εκτιμά ότι μια αύξηση κατά μία τυπική απόκλιση στην έκθεση στην αντικατάσταση από την AI διευρύνει το χάσμα μισθών μεταξύ εισαγωγικών και έμπειρων θέσεων κατά περίπου 3,3 ποσοστιαίες μονάδες.
Αυτή η δυναμική αντικατοπτρίζει μια δομική ευαλωτότητα στον τρόπο με τον οποίο οι νέοι εισέρχονται στην αγορά εργασίας. Οι εργαζόμενοι της γενιάς Ζ συγκεντρώνονται δυσανάλογα στους ακριβείς τύπους ρουτινιάρικων, λευκών κολάτων και διοικητικών ρόλων – όπως η εισαγωγή δεδομένων, η εξυπηρέτηση πελατών, η νομική υποστήριξη, η τιμολόγηση – τους οποίους η AI μπορεί να αυτοματοποιήσει καλύτερα. Χωρίς τη συσσωρευμένη εμπειρία και την εξειδικευμένη κρίση που προστατεύουν τους ανώτερους εργαζομένους, έχουν ελάχιστη προστασία απέναντι στην αντικατάσταση.
**Η Αισιόδοξη Πτυχή που Παρακολουθεί η Goldman**
Οι οικονομολόγοι της Goldman επισήμαναν προσεκτικά ότι ο πραγματικός συνολικός αντίκτυπος της AI είναι πιθανότατα μικρότερος από τις εκτιμήσεις τους. Η ανάλυση δεν λαμβάνει πλήρως υπόψη την αντισταθμιστική αύξηση των προσλήψεων που σχετίζεται με επενδύσεις σε υποδομές AI, όπως κέντρα δεδομένων, συστήματα ενέργειας και κατασκευές, ούτε λαμβάνει υπόψη την πρόσθετη ζήτηση εργασίας που δημιουργείται όταν τα κέρδη παραγωγικότητας από την AI μειώνουν το κόστος και διευρύνουν τις αγορές.
Επιπλέον, το πλαίσιο της Goldman βασίζεται όχι σε μια άμεση καταμέτρηση των θέσεων εργασίας που χάθηκαν ή δημιουργήθηκαν από την AI σε πραγματικό χρόνο, αλλά σε συμπεράσματα που προκύπτουν από ανάλυση παλινδρόμησης.
Ασφαλώς, η γενιά Ζ είναι η γενιά που έχει τη μεγαλύτερη εγγενή ευχέρεια στη χρήση εργαλείων AI. Η ίδια γενιά που φαίνεται να απορροφά τη μεγαλύτερη αντικατάσταση είναι επίσης η γενιά που είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιεί AI agents, να δημιουργεί παράλληλα έργα με LLMs και να εισέρχεται στην αγορά εργασίας με γνώση της AI που οι 45χρονοι διευθυντές τους στερούνται. Η προσαρμογή συμβαίνει ήδη, αλλά δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί στους συντελεστές παλινδρόμησης της Goldman.
Με απλά λόγια: η AI καταστρέφει κάποιες θέσεις εργασίας, δημιουργεί άλλες και καθιστά πολλούς εργαζομένους πιο πολύτιμους – όλα ταυτόχρονα. Το πρόβλημα για τη γενιά Ζ είναι ότι η καταστροφή χτυπά πρώτη, ταχύτερα και σκληρότερα στους ρόλους που είναι πιο πιθανό να κατέχουν. Η δημιουργία νέων ευκαιριών, αν η ιστορία είναι οδηγός, θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο για να υλοποιηθεί και μπορεί να απαιτήσει πολύ διαφορετικές δεξιότητες για την πρόσβαση σε αυτές.
