Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) έχει εισέλθει πλέον στο πεδίο της μάχης, φέρνοντας επανάσταση στον τρόπο διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, η ΤΝ όχι μόνο ήρθε για να μείνει, αλλά επιταχύνει δραματικά τον «κύκλο θανάτου» – από την αναγνώριση του στόχου έως την καταστροφή του. Η πρόσφατη επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν, η οποία οδήγησε στον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, θεωρείται από πολλούς ως απόδειξη της κρίσιμης συμβολής της ΤΝ.
Παρά την αντίρρηση του Προέδρου Donald Trump σε επιχειρηματικές σχέσεις με την Anthropic, η αμερικανική στρατιωτική ηγεσία φέρεται να χρησιμοποίησε το μοντέλο ΤΝ Claude της εταιρείας κατά την επίθεση στο Ιράν, όπως αναφέρει το The Wall Street Journal. Αυτή η εξέλιξη πυροδοτεί ανησυχίες για την αυξανόμενη εξάρτηση από την ΤΝ σε πολεμικές επιχειρήσεις. Ο Dr. Craig Jones, συγγραφέας του βιβλίου “The War Lawyers: U.S., Israel and the Spaces of Targeting”, τονίζει ότι η μηχανή της ΤΝ κάνει εισηγήσεις για στόχους με ταχύτητα που ξεπερνά τη σκέψη.
Σύμφωνα με τον Jones, ο οποίος διδάσκει πολέμους και συγκρούσεις στο Πανεπιστήμιο Newcastle, η ΤΝ έχει συμπιέσει τον χρόνο από την αρχική αναγνώριση ενός στόχου μέχρι την τελική του καταστροφή. Υποστηρίζει μάλιστα ότι οι επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, που οδήγησαν στον θάνατο του Χαμενεΐ, ίσως να μην είχαν πραγματοποιηθεί αν δεν υπήρχε η συμβολή της ΤΝ. «Η ταχύτητα με την οποία διεξήχθησαν, καθώς και η κλίμακα και ο όγκος των επιθέσεων, πιστεύω ότι είναι αποτέλεσμα της ΤΝ», δήλωσε ο Jones στο Fortune.
Το Πεντάγωνο, αναζητώντας τρόπους να επιταχύνει και να βελτιώσει τον σχεδιασμό πολέμου, έχει συνάψει συνεργασίες με εταιρείες ΤΝ. Αν και η συμφωνία με την Anthropic έληξε, η OpenAI σύναψε γρήγορα νέα συμφωνία με το Πεντάγωνο, ενώ η xAI του Elon Musk έφτασε σε συμφωνία για τη χρήση του μοντέλου Grok σε κωδικοποιημένα συστήματα. Επιπλέον, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποιεί λογισμικό της εταιρείας Palantir για την ανάλυση δεδομένων και τη λήψη αποφάσεων μέσω ΤΝ.
Η ΤΝ στο πεδίο της μάχης
Ο Jones αναφέρει ότι η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια την «ταχύτητα της σκέψης» ως μέτρο για τον ρυθμό λήψης αποφάσεων. Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον πόλεμο του Βιετνάμ, η συλλογή πληροφοριών και η εκτέλεση μιας βομβιστικής αποστολής μπορούσαν να διαρκέσουν έως και έξι μήνες. Η ΤΝ έχει μειώσει δραστικά αυτόν τον χρόνο.
Ο κύριος ρόλος των εργαλείων ΤΝ στο πολεμικό επιτελείο είναι η ταχεία ανάλυση τεράστιων όγκων δεδομένων, που μπορεί να φτάνουν τα terabytes. Αυτά τα δεδομένα περιλαμβάνουν αεροφωτογραφίες, πληροφορίες από ανθρώπινες πηγές, δεδομένα από το διαδίκτυο, παρακολούθηση κινητών τηλεφώνων και οτιδήποτε άλλο είναι διαθέσιμο.
Ο Dr. Amir Husain, συν-συγγραφέας του βιβλίου “Hyperwar: Conflict and Competition in the AI Century”, εξηγεί ότι η ΤΝ χρησιμοποιείται για τη συμπίεση του πλαισίου λήψης αποφάσεων του αμερικανικού στρατού, γνωστού ως βρόχος OODA (παρατήρηση, προσανατολισμός, απόφαση, δράση). Σύμφωνα με τον Husain, η ΤΝ διαδραματίζει ήδη σημαντικό ρόλο στην παρατήρηση (ερμηνεία δορυφορικών και ηλεκτρονικών δεδομένων), στη λήψη αποφάσεων σε τακτικό επίπεδο, και στη φάση της δράσης, ειδικά μέσω αυτόνομων drones που πρέπει να λειτουργούν χωρίς ανθρώπινη καθοδήγηση όταν τα σήματα παρεμποδίζονται. Μάλιστα, ορισμένα από αυτά τα drones είναι πιστά αντίγραφα των ιρανικών drones Shahed.
Η ΤΝ έχει εμφανιστεί και σε άλλα πεδία μάχης. Το Ισραήλ φέρεται να χρησιμοποίησε ΤΝ για την αναγνώριση στόχων της Χαμάς κατά τη διάρκεια του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς. Αυτόνομα drones βρίσκονται επίσης στην πρώτη γραμμή του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, με τη Ρωσία και την Ουκρανία να χρησιμοποιούν διάφορες μορφές αυτόνομης τεχνολογίας.
Πολλαπλασιασμός κινδύνων
Ωστόσο, ο Jones επισημαίνει μια σειρά ανησυχιών σχετικά με τον πόλεμο που υποβοηθείται από την ΤΝ. «Το πρόβλημα με την προσθήκη της ΤΝ είναι ότι πολλαπλασιάζουμε, κατά τάξεις μεγέθους, τους βαθμούς σφάλματος», αναφέρει.
Ο Jones παραδέχεται ότι το ανθρώπινο λάθος υπήρχε πάντα, αναφέροντας την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003 ως παράδειγμα σύγκρουσης που βασίστηκε σε εσφαλμένη συλλογή πληροφοριών. Ωστόσο, υποστηρίζει ότι η ΤΝ θα μπορούσε να επιδεινώσει τέτοια λάθη λόγω της μεγάλης ποσότητας δεδομένων που αναλύει.
Επιπλέον, ο πόλεμος με χρήση ΤΝ εγείρει μια σειρά από ηθικά ζητήματα, κυρίως γύρω από την ευθύνη. Ο Husain τονίζει ότι η Σύμβαση της Γενεύης και οι νόμοι περί ένοπλων συγκρούσεων ήδη απαιτούν από τα κράτη να συμμορφώνονται. Με την ΤΝ να θολώνει τα όρια μεταξύ μηχανικών και ανθρώπινων αποφάσεων, η διεθνής κοινότητα πρέπει να διασφαλίσει ότι η ανθρώπινη ευθύνη αποδίδεται σε όλες τις ενέργειες στο πεδίο της μάχης. «Οι νόμοι περί ένοπλων συγκρούσεων απαιτούν να αποδώσουμε την ευθύνη στον άνθρωπο», δηλώνει ο Husain. «Το άτομο πρέπει να είναι υπόλογο, ανεξάρτητα από το επίπεδο αυτοματισμού που χρησιμοποιείται στο πεδίο της μάχης.»
