Η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) αναδιαμορφώνει τους κανόνες της αμερικανικής οικονομίας. Ωστόσο, αντί να φέρνει μια χρυσή εποχή ευημερίας για τους καταναλωτές, πυροδοτεί μια μαζική, ενεργοβόρα άνθηση υποδομών που ενδέχεται να αφήσει τον καθημερινό εργαζόμενο πίσω.
Σύμφωνα με μια νέα στρατηγική έκθεση της Morgan Stanley Wealth Management, η αγορά έχει εισέλθει σε μια εποχή «GenAI-capex-powered», η οποία αντιπροσωπεύει μια σπάνια απόκλιση από την ανάπτυξη που καθοδηγείται από την κατανάλωση, προς μια «αναγέννηση επαν-βιομηχάνησης» με επίκεντρο τις επενδύσεις. Το ουσιαστικό όμως είναι ότι διαφέρει δραματικά από προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις, όπως το διαδίκτυο, οι προσωπικοί υπολογιστές ή οι κινητές συσκευές.
Η τρέχουσα γενετική AI (GenAI) «δεν είναι ακόμα ξεκάθαρα προσανατολισμένη στον καταναλωτή», σύμφωνα με τη Lisa Shalett, επικεφαλής επενδύσεων της Morgan Stanley Wealth Management. Αντιθέτως, η ανάπτυξη εδράζεται βαθιά στον φυσικό κόσμο για την υποστήριξη τεράστιων υπολογιστικών αναγκών.
Η ομάδα της Shalett σημειώνει ότι οι επενδύσεις που σχετίζονται με κέντρα δεδομένων συνέβαλαν ήδη κατά ένα εντυπωσιακό 25% στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ το 2025, και αναπτύσσονται με ρυθμούς πολλαπλάσιους από την προβλεπόμενη πραγματική αύξηση του ΑΕΠ. Αυτή η τεράστια κλίμακα απαιτεί επενδύσεις τρισεκατομμυρίων δολαρίων, οι οποίες θα έχουν αντίκτυπο στις φυσικές αγορές, επηρεάζοντας άμεσα τα ακίνητα, τις κατασκευές, την παραγωγή ενέργειας και ηλεκτρισμού, καθώς και τα βιομηχανικά μέταλλα. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι αυτή η δυναμική καταλύει μια πολυετή περίοδο κατά την οποία «η επένδυση κυριαρχεί στην κατανάλωση ως κινητήρια δύναμη ανάπτυξης, εν μέσω οικονομικής επαναεξισορρόπησης».
Όσον αφορά τους ανθρώπους
Ενώ η ανάπτυξη αυτής της υποδομής αποτελεί ανάσα για τους βιομηχανικούς δείκτες, η προοπτική για τους ανθρώπους είναι σαφώς λιγότερο αισιόδοξη. Η Morgan Stanley προειδοποιεί για «μετασχηματιστικούς κινδύνους για την αγορά εργασίας» που προκύπτουν από τη διάδοση της GenAI.
Η έκθεση περιγράφει τις προοπτικές για τον καταναλωτή των ΗΠΑ ως τελικά «ασήμαντες», επιβαρυμένες από «καταβεβλημένο κλίμα, άγχος για την εργασία, χαμηλό ποσοστό αποταμίευσης 3,6%, και αυξανόμενη χρέωση και καθυστερήσεις πληρωμών πιστωτικών καρτών». Επιπλέον, η εταιρεία προβλέπει ότι η ανάπτυξη της κατανάλωσης πιθανότατα θα σταματήσει λόγω μιας αδύναμης αγοράς εργασίας, της γήρανσης του πληθυσμού και της αργής δημογραφικής αύξησης, αφήνοντας τον πληθυσμό παγιδευμένο σε «οικονομικές δυναμικές σχήματος Κ» που επιδεινώνουν την ανισότητα, αναφερόμενη στο meme των τελευταίων πέντε ετών που ξεκίνησε από το Twitter των χρηματοοικονομικών και έγινε πραγματικότητα, με τους πλούσιους και την εργατική τάξη να αντιπροσωπεύουν διακλαδώσεις στη γραμμή “Κ”, αντί για ανάκαμψη “V” ή “U”.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αυτό το νέο παράδειγμα αναγκάζει και μια σκληρή πραγματικότητα στους γίγαντες της τεχνολογίας. Για χρόνια, οι αμερικανικοί δείκτες κυριαρχούνταν από «τεχνολογικά μοντέλα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων με χαμηλή περιουσιακή αξία και επαναλαμβανόμενα έσοδα» που απολάμβαναν οριακό κόστος κοντά στο μηδέν και διαρκώς αυξανόμενα περιθώρια κέρδους. Ωστόσο, η επανάσταση της GenAI είναι θεμελιωδώς διαφορετική. Πρόκειται για έναν «πόλεμο δαπανηρό σε R&D με την τεχνητή νοημοσύνη» με οριακή οικονομία κόστους, που σημαίνει ότι καθώς οι τεχνολογικές εταιρείες προσθέτουν συνδρομητές, πρέπει ταυτόχρονα να δαπανήσουν πολύ περισσότερα για πολύτιμη υπολογιστική ισχύ («compute»).
Κατά συνέπεια, αυτές οι κάποτε «asset-lite» αγαπημένες εταιρείες μεταμορφώνονται σε «κεφαλαιουχικές, άπληστες για ταμειακές ροές επιχειρήσεις». Η Morgan Stanley δηλώνει ευθέως ότι για αυτούς τους «hyper-scalers», «η εποχή της επέκτασης των πολλαπλασιαστών με βάση τα φαινομενικά ατελείωτα κέρδη πιθανότατα έχει τελειώσει».
Η Bank of America Research, με επικεφαλής στρατηγικής μετοχών τη Savita Subramanian, έχει ηχήσει παρόμοιους συναγερμούς για την απομάκρυνση της τεχνολογίας από ένα μοντέλο «asset-lite», ενώ οι διευθύνοντες σύμβουλοι της Silicon Valley συνειδητοποιούν ότι η AI μπορεί να έχει τερματίσει τη «χρυσοφόρο διαδρομή» των κερδών της βιομηχανίας τεχνολογίας, και ακόμη και ότι έχει αυτοματοποιήσει μεγάλο μέρος της εργασίας κωδικοποίησης.
Τελικά, το όραμα της Morgan Stanley για το 2026 και μετά είναι αυτό του βαθύ οικονομικού αναπροσανατολισμού. Η επανάσταση της GenAI μπορεί να μην προσφέρει μια ουτοπία για τον καταναλωτή, αλλά τροφοδοτεί μια παγκόσμια, κεφαλαιουχική υποδομή. Είναι μια εποχή όπου τα βαριά μηχανήματα, τα δίκτυα ηλεκτροδότησης και τα κέντρα δεδομένων κυριαρχούν, υποδηλώνοντας θεμελιωδώς ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, η άνθηση της AI είναι πολύ καλύτερη για τους υπολογιστές παρά για τους ανθρώπους.
